Stanowisko SDDKolejny artykuł z serii Teleinformatyka i telekomunikacja w transporcie lotniczym. Tym razem jeden z najbardziej ciekawych i najważniejszych systemów w lotnictwie Pegasus 21.

 

 

 

 

System Pegasus 21 firmy Indra pobierając dane z Pranetu przestawia w sposób graficzny ruch lotniczy w obrębie lotniska (rysunek nr 1).

 

Rysunek 1. Stanowisko SDD, autorstwa Robert Gałus

 

Na ekranie zobrazowania radarowego kontroler ruchu lotniczego może odczytać położenie statku powietrznego względem innych statków lub zdefiniowanych obiektów na ziemi w systemie. Kontrola ruchu lotniczego dzieli się na poszczególne działy i ich zakres obowiązków i obszaru jest ściśle określony, dlatego w systemie operator może zdefiniować przestrzeń, w której samoloty będą podświetlone a w pozostałej będą widoczne, lecz kolorem szarym. Na każdym pulpicie możemy włączyć dodatkowe funkcje takie jak pokazanie granic Państwa, granic kontroli obszaru, włączyć widok pokazywania lotnisk, rzek, dróg ILS. W systemie widnieje także informacja o dostępności sygnału radarowego z poszczególnych miast Polski. Po wskazaniu konkretnego samolotu możemy przeczytać pełny plan lotu o ile był złożony, kontroler ma też obowiązek wypełnić plan lotu - o ile pilot zrobi to w powietrzu.

Na rysunku nr 2 przedstawiona jest stara stacja kontrolerska, która obecnie w niektórych miejscach nadal funkcjonuje, lecz jedynie dla działu technicznego w celu porównania i wykrycia błędów z radaru z systemem operacyjnym.

Rysunek 2. Stara stacja kontrolerska, autorstwa Robert Gałus

 

Wcześniej stacje widoczne na rysunku nr 2 były używane przez dział kontroli ruchu lotniczego, obecnie używa się stacji przedstawionych na rysunku nr 3. Pełny pulpit kontrolerski APP składa się z dwóch miejsc pracowniczych dla kontrolerów, gdzie kontroler ma do dyspozycji monitor główny, monitor pomocniczy, panel dotykowy i telefon systemu VCS, głośniki podłączone do systemu VCS oraz monitory dodatkowe, na których mogą być wyświetlane informacje z ATIS’a.

Rysunek 3. Stacja kontrolerska APP, www.indracompany.com

 

Kontroler w swojej pracy operuje na komputerze klasy PC, którego można by się doszukać na rysunku nr 3. Do operacji w systemie Indra używa się myszki oraz klawiatury, a do komunikacji głosowej słuchawek z mikrofonem lub samego mikrofonu z opcją odsłuchiwania wiadomości na głośnikach umieszczonych nad monitorami. Pomiędzy głośnikami na samej górze jest umieszczony zegar czasu UTC.

 

Rysunek 4. Stacja kontrolerska APP od tyłu, autorstwa Robert Gałus

 

Stacja kontrolerska na wieży różni się budową i posiada jeden monitor główny zamiast głównego i pomocniczego. Wieża za to posiada monitor do sterowania oświetleniem na pasie i drogach kołowania.

 

Rysunek 5. Stacja kontrolera z TWR, autorstwa Robert Gałus

 

Stanowiska, które mogą występować w systemie Pegasus 21 :

- SDD (ang. Situation Data Display) – monitor z zobrazowaniem danych sytuacyjnych

- FDD (ang. Flight Data Display) – monitor z zobrazowaniem danych lotniczych

- CMD (ang. Control and Monitoring Display) – monitor kontroli i monitoringu

- RDCU (ang. Radar Data Compressor Unit) – zespół kompresji danych radarowych

- SDP (ang. Surveilence Data Processor) – proces przetwarzania danych radarowych. Ma za zadanie przetwarzać dane PSR, SSR, Mode-S, MLAT, ADS-B, posiada trzy tryby przetwarzania danych radarowych: multiradar, monoradar i Bypassmodes. Posiada pełną redundancje systemową dzięki podwójnemu kanałowi przesyłu danych.

- FDP (ang. Flight Data Processor) – proces przetwarzania danych lotniczych. Ma za zadanie procesowanie danych AFTN i AMHS, depesz AUP (ang. Airspace User Plan), depesz koordynacyjnych OLDI w wersji podstawowej i rozszerzonej.

- DLS (ang. Data Link Server) – serwer łączności danych

- DRP (ang. Data Recording Facilities) – rejestracja danych

- DBM (ang. Data Base Manager) – zarządzenie bazą danych

- HMI (ang. Human/Machine Interface) - Zobrazowanie danych darowych oraz planów lotu. Ma za zadanie zobrazowanie danych radarowych : ploty, track’i, prezentować dane plany lotów, listy planów lotu i drogi. Prezentuje także alarmy oraz ostrzeżenia MSAW, STCA, RVSM/8.33, RAW, MTCD, RAM. Prezentuje przestrzeń powietrzną, jej strefy i drogi z uwzględnieniem wysokości
i czasu obowiązywania.

- JSS (ang.  JumpStart Server)

- NTP (ang. Network Time Protocol) – serwery oraz sprzęt czasu UTC (pkt 6.3)

- drukarka pasków lotu

 

Rysunek 6. Pegasus 21 operacyjny, autorstwa Robert Gałus

 

Na rysunku nr 6 przedstawiony jest system Pegasus 21 w starszej wersji i przestawia topologię urządzeń w tym systemie. Po stronie prawej topologia sieci w Krakowie, a po stronie lewej topologia sieci w Katowicach wraz z serwerami widocznymi poniżej. Okienko na samej górze pokazuje sprawne działanie siedmiu radarów, które są wpięte do tego systemu. Na górze opisane radary, pod tym rodzaj kodowania (Asterix) i poniżej dwie redundantne sieci. Kratka zielona oznacza ze z tej linii jest wykorzystywany sygnał, żółta to linia zapasowa. W przypadku zaniku sygnału na obu liniach zapalają się oba pola na czerwono. Tak samo jest w przypadku urządzeń, które na zielono sygnalizują poprawne działanie na czerwone usterkę. Na rysunku obecnie widać usterkę drukarki na wierzy kontroli lotów w Katowicach. Z poziomu operatora możemy zdalnie zrestartować komputer.

 

Rysunek 7. Pegasus 21 wdrażany, autorstwa Robert Gałus

 

System widoczny na rysunku nr 7, to unowocześniona wersja, na której widoczne są wszystkie oddziały PAŻP w Polsce. Obszar ¾ monitora to Warszawa, okienka po prawej stronie to m.in. Katowice, Kraków, Poznań i chyba Gdańsk oraz na samym dole miasta, w których występują tylko wieże kontroli lotów. W tym systemie kolory oznaczają to samo, co w poprzednim oraz można zauważyć kolor czerwony w połączeniach pomiędzy stanowiskami. Może to być spowodowane niewykrywaniem sprzętu w innych oddziałach lub problemy w przekazywaniu pakietów kontrolnych przez sprzęt WAN lub LAN różnych producentów.

 

Tekst: Robert Gałus  (http://lotnictwo.rgal.pl)

Fot. za: http://lotnictwo.rgal.pl/