Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

STREFA LOTNICZA

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Przepis na tani samolot

Weźmy pod uwagę układ klasyczny, czyli najprostszy i najbardziej wszechstronny. Czym powinien charakteryzować się samolot dla amatora ? Przede wszystkim prostotą budowy i łatwością jego użytkowania. Wszystkie płatowce zbudowane są z tych samych elementów, w większym lub mniejszym stopniu uproszczonych, ale nieodzownych dla bezpieczeństwa i funkcjonalności.

Weźmy pod uwagę układ klasyczny, czyli najprostszy i najbardziej wszechstronny. Czym powinien charakteryzować się samolot dla amatora ? Przede wszystkim prostotą budowy i łatwością jego użytkowania. Wszystkie płatowce zbudowane są z tych samych elementów, w większym lub mniejszym stopniu uproszczonych, ale nieodzownych dla bezpieczeństwa i funkcjonalności.

 

Są ludzie bardziej i mniej wybredni, wychodzę z założenia że jestem tym z drugiej grupy, więc podaruję sobie skórzane tapicerki, GPS, nawigację satelitarną, interkomy itd. Idea prostego samolotu amatorskiego ma służyć ludziom którzy chcą latać dla przyjemności i rekreacji, nie zaś dla wyścigów lotniczych czy jakie tam dyscypliny jeszcze istnieją. Ważne jest jednakże aby samolot był miły dla oka, tzn. nie wyglądał pokracznie jak motolotnia i żeby można było się pochwalić przed znajomymi chociażby.

 

Przejdźmy zatem do podziału samolotu na części składowe:

 

1. Zespół napędowy

2. Kadłub z podwoziem, łożem silnika, fotelem pilota, sterami, okuciami itp.
3. Płat nośny
4. Usterzenie
 

Za czasów Żwirki i Wigury mówiło się że samolot składa się z silnika i reszty. Dziś wygląda to już nieco inaczej.

 

Biorąc za przykład tamte czasy, czyli okres 1918 - 39, można stwierdzić że był to okres rozwoju awiacji w Polsce a na dzień dzisiejszy okres ten stanowi podwaliny dla lotnictwa amatorskiego, cała prawda tkwi w tym, aby wzorując się na tamtych konstrukcjach stworzyć coś na miarę naszych czasów przy zastosowaniu nowoczesnych technologii. W konstrukcji samolotu niewiele można już wymyślić nowego, więc zamiast wymyślać, lepiej zastosować materiały typu dural lub sklejka, niekoniecznie lotnicza.

 

Wracając jednak do naszego samolotu.

 

Zespół napędowy to nic innego jak silnik i śmigło o takich parametrach, aby masa i siła ciągu były proporcjonalne do samolociku zgodnie z jego założeniami aerodynamicznymi i wytrzymałościowymi.

 

Kadłub - najprostszy kadłub to rura, na której umieszcza się fotel pilota, łoże silnika, wieżyczkę lub okucia skrzydeł ( w zależności od typu układu, np. górnopłat, dolnopłat, średniopłat itp.) okucia podwozia lub bezpośrednio przykręcona goleń sprężysta, dalej - układ sterowania czyli drążek i pedały, okucia linek napinających kadłub ( tak jak w latawcach, żeby usztywnić listewkę podłużną robiło się kopertę z nitek, mniej więcej ta sama zasada). Na końcu rury umieszcza się okucia usterzeń, w zależności od rodzaju sterowania ( i znów - klasyczne z pojedynczym sterem kierunkowym lub podwójnym, dzielone lub płytowe, usterzenie Rudlickiego czyli motylek itp.)

 

Płat nośny - jest to coś co trzyma samolot w powietrzu, siła nośna powstaje na płacie poprzez opływ jego profilu powodując różnicę ciśnień i wypadkową siłę pionową zwaną siłą nośną. Płat także można klasyfikować na różne sposoby, pomijając jego profil, czyli przekrój, zależny od rodzaju przepływu mas powietrza a tym samym prędkości lotu przy określonym polu liczby Reynoldsa , także na kształt płata ( obrys prostokątny, trapezowy, eliptyczny, z prostymi końcówkami lub zakrzywionym, z rozpraszaczami wirów brzegowych lub bez ), ze względu na mechanizację ( sloty, lotki, klapolotki, przerywacze itp.)

 

Z usterzeniem jest podobnie

 

Jak widać można tu wydziwiać na wszelkie możliwe sposoby tworząc takie konfiguracje, których powtarzalność może być uzyskana przy setnej sztuce.


Załóżmy że już mamy koncepcję. Na przykład taką :

 

Kadłub w postaci rury na której umieszczono fotel pilota ( jednomiejscowy), podwozie klasyczne ze sterowanym tylnym kółkiem, zespoły sterowania oraz wieżyczkę ( dla układu górnopłata z zastrzałami typu V) z usterzeniem klasycznym dzielonym oraz pchającym zespołem napędowym o sile ciągu 180 kG, z profilem płata Clark Y 15% o obrysie prostokątnym, z klapolotkami na całej rozpiętości o cięciwie 0,2 cięciwy płata. ( przykład - rysunki w innowacjach)

 

I co dalej ?

 

Mając koncepcję należy wykonać obliczenia aerodynamiczne, przeprowadzając analizę rozłożenia mas, sprawności zespołu napędowego oraz ustalenia powierzchni płata i stateczności płatowca, dalej wyznaczenie obliczeniowych osiągów samolotu (te w praktyce zwykle niewiele się różnią).

 

Mając projekt aerodynamiczny, należy przejść do obliczeń wytrzymałościowych, do których przyjmuje się już konkretne materiały z których samolot będzie wykonany - a na tej podstawie mamy wskaźniki wytrzymałościowe materiałów, które posłużą nam przy kolejnych krokach w toku obliczeń.

 

Po wykonaniu niezbędnych obliczeń rysujemy całość ładnie na kartkach, tak, aby wszystkie podzespoły były widoczne i przejrzyście narysowane, zgodnie z Polską Normą rysunku technicznego.


 

I teraz możemy pochwalić się dokumentacją konstrukcyjną.

 

Jeśli komuś zachce się rozrysowywać proces technologiczny montażu wszystkich części i podzespołów, będzie mógł przedstawić załącznik w postaci dokumentacji technologicznej.

 

Na koniec trzeba wpaść z tym wszystkim do ULC i zatwierdzić projekt. Chyba że posiada się licencję producenta.

 

Proste nieprawdaż ?

Autor: Bartek Sołtys