Producent / Kraj: LWD

 

Model: Junak

 

 

 

Junak3 

 

 

1. Historia modelu

 Junak (LWD Junak, WSK Junak) – polski samolot szkolno-treningowy, używany w polskim lotnictwie wojskowym od 1952 do 1961, w Aeroklubach do 1972.

Samolot został skonstruowany na zapotrzebowanie polskiego lotnictwa, w celu zastąpienia przestarzałego i trudnego w pilotażu radzieckiego samolotu szkolnego UT-2, używanego w polskich szkołach lotniczych po wojnie. Samolot UT-2 cechował się bardzo ostrą charakterystyką przeciągnięcia, drobny błąd w pilotażu mógł spowodować wejście w korkociąg. Dodatkowo - wprowadzony w korkociąg - trudno z niego wychodził. Wysiłek konstruktorów Junaka poszedł w kierunku poprawy bezpieczeństwa użytkowania samolotu, przy zachowaniu jego osiągów i prawidłowych właściwości do nauki akrobacji.

Nowy samolot zaprojektowano w 1947 w Lotniczych Warsztatach Doświadczalnych (LWD) w Łodzi - pierwszym polskim powojennym biurze konstrukcyjnym. Głównym projektantem był inż. Tadeusz Sołtyk. Przy nowym samolocie wykorzystano doświadczenia z wcześniejszej konstrukcji - samolotu szkolnego LWD Żak. Prototyp nazwany LWD Junak, następnie: Junak 1, został oblatany 22 lutego 1948 przez Antoniego Szymańskiego. Samolot wykorzystywał radziecki silnik gwiazdowy M-11D o mocy 125 KM (93 kW).

Po próbach, w 1949 opracowano i oblatano ulepszony wariant Junak 2, o lepszym wyposażeniu dla potrzeb wojska, i dobrych własnościach pilotażowych, który następnie skierowano do produkcji w 1951. Najbardziej widocznymi zmianami w stosunku do Junaka 1 była kabina przesunięta nieco do przodu, powiększone usterzenie i mocniejszy silnik M-11FR (160 KM). W międzyczasie, zespół LWD został rozwiązany w 1949 i dopracowanie Junaka 2 zostało przejęte przez warsztaty Centralnego Studium Samolotów (CSS) w Warszawie. Od 1951 do 1954 zbudowano 105 Junaków 2 w zakładach WSK-4 Okęcie, powstałych z CSS (pierwsze 3 samoloty wykonano w WSK-Mielec).

Jedynym poważnym problemem podczas oblotu okazał się flatter lotek - Antoni Szymański wylądował w polu kapotując, i doznając poważnej kontuzji. Po wprowadzeniu mas wyważających flatter się nie pojawił.

Po tym jak podstawowym sprzętem polskiego lotnictwa stały się myśliwce odrzutowe z trójkołowym podwoziem: Jak-23 i MiG-15 (Lim-1), pojawiła się potrzeba posiadania nowocześniejszego samolotu szkolnego. Tadeusz Sołtyk, pracujący wówczas w Instytucie Lotnictwa, zaproponował rozwinięcie Junaka z chowanym klasycznym podwoziem i giętą osłoną kabiny o lepszej widoczności oraz ulepszeniami technologicznymi. Projekt ten miał być oznaczony TS-7 Chwat, ale nie uzyskał akceptacji władz lotniczych. Zamiast tego, Sołtyk zaprojektował mniej zaawansowaną modyfikację Junaka, ze stałym podwoziem trójkołowym i drobniejszymi ulepszeniami. Samolot ten został skierowany do produkcji pod oznaczeniem: TS-9 Junak 3 ("TS" od inicjałów konstruktora). Junak 3 oblatany został 7 sierpnia 1953, oblotu dokonał Wiktor Pełka. Nowa wersja była cięższa, co skutkowało zmniejszeniem prędkości maksymalnej z 223 km/h do 205 km/h. Od 1953 do 1956 wyprodukowano 146 Junaków 3.

Równolegle z Junakiem 1, w LWD zaprojektowano jego wariant szkolno-akrobacyjny: LWD Zuch 1, napędzany silnikiem rzędowym Walter Minor 6-III o mocy 160 KM, oblatany 1 września 1948, a następnie LWD Zuch 2 z niemieckim silnikiem gwiazdowym Bramo Sh 14 (116 KM). Jedynie krótka seria 5 Zuchów 2 została zbudowana w 1950 i używana w aeroklubach do 1955.

 

2. Opis

 

2.1. Konstrukcja

  •  Jednosilnikowy samolot szkolno-treningowy, wolnonośny dolnopłat konstrukcji mieszanej. Kadłub - kratownica z rur stalowych, kryta płótnem i w obrębie silnika blachą. Skrzydła o obrysie trapezowym, konstrukcji drewnianej, kryte płótnem i sklejką. Usterzenie klasyczne. Samolot był wyposażony w klapy w centropłacie. Dwumiejscowa zakryta kabina w układzie tandem - z przodu dla instruktora, z tyłu dla ucznia. Silnik gwiazdowy, 5 cylindrowy M-11FR o mocy nominalnej 140 KM i startowej 160 KM (118 kW). Silnik w nosie kadłuba, cylindry osłonięte indywidualnymi owiewkami, często usuwanymi. Śmigło dwułopatowe drewniane o skoku stałym. Zbiorniki paliwa w skrzydłach i w niektórych partiach Junaków 3 w kadłubie. Podwozie samolotu stałe, klasyczne (Junak 2) lub trójkołowe (Junak 3). Bez uzbrojenia. Junak 3 był wyposażony w radiostację.

 

2.2. Wyposażenie

Podstawowe wyposażenie tablicy przyrządów:

  • .

 

Opcjonalne wyposażenie samolotu:

  • spadochronowy system ratunkowy

Silnik:
S

 

 

2.3. Warianty

  • Junak 1
  • Junak 2
  • Junak 3

 

3. Dane techniczne

Typ samolotu  
Silnik, producent  Silnik gwiazdowy, 5 cylindrowy M-11FR
Maksymalna moc  160 KM (118 kW)
Płatowiec  
Wymiary
 
Rozpiętość skrzydeł
 9,92 m
Długość  
Wysokość  
Masy  
Masa własna
 818 kg
Maksymalna masa startowa  1080 kg
Masa użyteczna  
Osiągi samolotu  
Prędkość maksymalna w locie poziomym  205 km/h
Prędkość podróżna  180 km/h
Prędkość minimalna  
Wznoszenie maksymalne  3 m/s
Rozbieg  155 m
Dobieg  140 m
Zużycie paliwa przy prędkości podróżnej  
Pułap  4100 m
Zasięg  450 km

 

Historia Zakładów Lotniczych 3Xtrim nierozerwalnie związana jest z losami konstrukcji samolotów które w nich powstawały oraz tworzących ich ludzi, i przez taki pryzmat jest tutaj przedstawiona.

Wszytsko zaczęło się w roku 1984, od ultralekkiego, jednomiejscowego samolotu ULM-1 "Moskito" alt, stworzonego przez Adama Kurbiela, ojca wszsystkich konstruckji 3Xtrim. Inicjatorem budowy był P. Grabowski, mieszkający we Frankfurcie nad Menem, biznesmen, właściciel firmy Konsuprod. Wraz z A. Kurbielem grupę twórców samolotu tworzyli: Wiesław Gębala - technolog oraz Jan Fołtyn i Jan Uczniak - specjaliści montażu samolotów. Ludzie ci wywodzili się z SZD Bielsko i stanowili bardzo zgrany zespół.

Zadaj pytanie dotyczące samolotu

Komentarze użytkowników

{jcomments on}