Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Aleksander Siergiejewicz Jakowlew Aleksander Siergiejewicz Jakowlew

Aleksander Siergiejewicz Jakowlew - 1906-1989 generał płk lotnictwa radzieckiego, wybitny konstruktor lotniczy. Urodził się 1 kwietnia 1906 roku w 1924 roku zbudował pierwszy szybowiec własnej konstrukcji AWF-10. Szybko utworzył własne biuro konstrukcyjne, zajmował się konstruowaniem samolotów sportowych i niewielkich maszyn dyspozycyjnych. W 1927 roku oblatano pierwszy samolot Jakowlewa, w tym samym roku ustanowiono na nim wszechzwiązkowe rekordy zasięg 1420 km i czas lotu 15 godzin 30 minut w kategorii samolotów lekkich. W latach 1928 - 1931 ukończył Wojskową Akademię lotniczą, podczas studiów skonstruował kilkanaście samolotów pod oznaczeniem AIR (AIR-1, AIR-2, AIR-3, AIR-4, AIR-5, AIR-6 (Ja-6), AIR-7, AIR-8, AIR-9, AIR-10, AIR-11, AIR-12, AIR-14, AIR-16, AIR-18, AIR-20). Po studiach rozpoczął pracę w zakładach lotniczych gdzie zbudował samolot AIR-6, był to pierwszy samolot Jakowlewa który w 1932 roku wszedł do produkcji seryjnej. W 1934 roku biuro konstrukcyjne Jakowlewa otrzymało państwowe wsparcie otrzymało status zakładu przemysłu lotniczego OKB-115. W 1935 roku skonstruowano samoloty szkolne UT-1 i UT-2. W końcu lat trzydziestych skonstruował pierwszy samolot bojowy, bombowiec BB-22 (Jak-2). Podczas II wojny powstały w biurze najlepsze myśliwce radzieckie: JAK-1, JAK-3, Jak-7, JAK-9, za które otrzymał Order Lenina, tytuł Doktora Nauk Technicznych, premie pieniężną oraz samochód. Łącznie do końca wojny zbudowano około 36 000 samolotów Jakowlewa w tym także Jak-2 (BB-22), Jak-4, Jak-5, Jak-6 (NBB), Jak-8. W 1940 roku Jakowlew został Komisarzem Ludowym a po kilku latach ministrem przemysłu lotniczego.

Po wojnie kontynuowano produkcje myśliwców, w 1946 roku oblatano pierwszy rosyjski myśliwiec odrzutowy Jak-15 następnie powstały Jak-17, Jak-23, JAK-25, Jak-26, Jak-27 oraz ciężki naddźwiękowy myśliwiec przechwytujący Jak-28. Poza tym konstruowano samoloty szkolne Jak-11, JAK-18, Jak-30, Jak-32, pasażerskie Jak-16, JAK-40, JAK-42, Jak-142, Jak-242, sportowe Jak-18P, Jak-50, JAK-52, Jak-53, JAK-55, dyspozycyjne Jak-10, Jak-12, Jak-13, w biurze Jakowlewa skonstruowano także śmigłowiec Jak-22. W 1946 roku przystąpiono także do opracowania lekkiego śmigłowca wielozadaniowego Jak-100, lecz śmigłowiec przegrał bezpośrednia rywalizację konstrukcją Mila czyli Mi-1 i to konkurent wszedł do produkcji. Na początku lat pięćdziesiątych opracowano najcięższy (wtedy) śmigłowiec świata JAK-24 "Latający Wagon". Prototyp oblatano 3 lipca 1952 roku, był pierwszym seryjnym śmigłowcem w ZSRR skonstruowanym w układzie dwuwirnikowym podłużnym. Skonstruowano także ostatni rosyjski szybowiec transportowy Jak-14 (wyprodukowano 413 egzemplarzy). Aleksander Jakowlewicz zmarł 22 sierpnia 1989 roku. Od 1991 roku kierownikiem biura konstrukcyjnego nazwanego Moskowskij Maszynostroitielnyj Zawod "Skorost" imienia A. S. Jakowlewa jest Aleksander Nikołajewicz Dondukow. W latach sześćdziesiątych skonstruowano w biurze pierwszy radziecki myśliwiec pionowego startu Jak-36, modyfikacja JAK-38 weszła do produkcji. W latach osiemdziesiątych w biurze przystąpiono do konstrukcji bezpilotowych aparatów latających. W latach dziewięćdziesiątych powstały samoloty dyspozycyjne Jak-58, Jak-112, sportowy Jak-54 a także odrzutowy samolot szkolno treningowy JAK-130. Największe nadzieje biura wiązano z myśliwcem naddźwiękowym pionowego startu Jak-41 i JAK-141 lecz kryzys finansowy w Rosji praktycznie przekreślił nadzieje na produkcję nowego samolotu, myśliwiec ten z braku funduszy nigdy nie został ukończony. W ostatnich latach wytwórnia Jakowlewa przestała się liczyć jako producent samolotów bojowych. Obecnie w biurze konstruuje się samoloty sportowe i pasażerskie. Co jakiś czas oferowane są modele samolotów myśliwskich lecz w końcu XX wieku w Rosji jedynymi dostawcami myśliwców zostały biura MIKOJANA i SUCHOJA. Biuro Jakowlewa przez wiele lat było najwszechstronniejszym biurem konstrukcyjnym w Rosji.

Jakowlew był członkiem korespondentem Akademii Nauk ZSRR, dwukrotnie otrzymał tytuł Bohatera Pracy Socjalistycznej oraz wiele nagród państwowych niższego szczebla. Napisał kilka książek, na język polski przetłumaczono dwie "Szybciej, wyżej, dalej" i "50 lat lotnictwa radzieckiego".


Oprac. Jacek Waszuk