Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Henri Farman - urodził się w Paryżu 26 maja 1874 r. Swoje życie związał z Francją. Chyba niewielu wie, że pochodził z angielskiej rodziny. Początkowo interesował się sportem samochodowym. Był kierowcą rajdowym. Po pewnym czasie fascynacje automobilizmem zastąpił ciekawością lotnictwa. Swoją przygodę zaczął od zdawałoby się bardzo śmiałego marzenia. Zbudować własny samolot. Nie za bardzo się przejął trudnościami, które napotkał. W tym celu wyszedł im na spotkanie. Zamówił u francuskiego konstruktora ( był nim Voisin ) dwupłatowiec. Chciał tym samym poznać – podpatrzeć jak inni sobie poradzili z podobnym zadaniem.

 

20 września 1907 r. odbył swój pierwszy lot. Wystarczyło to, aby się zorientować w temacie. Co więcej na swoim koncie lotniczej sławy które otworzył tego dnia zapisał trzy rekordowe wyniki. Pokonał dystans: 350, 410 i 771 m. Dzisiaj te odległości wydają się śmieszne, ale wtedy były slupami milowymi w rozwoju lotnictwa. 13 stycznia 1908 r. pokonał dłuższą odległość. Przeleciał 1000 m. Był pierwszym w Europie, który wykonał lot po obwodzie zamkniętym. Za ten wyczyn zainkasował nagrodę w wysokości 2 000 franków.

 

21 marca 1908 r. przypomniał o swoim istnieniu. Znów był pionierem w Europie. Jako pierwszy wziął na swój pokład pasażera. 20 października 1908 r. popisał się pokonaniem trasy długości 27 kilometrów.

 

Latając i ustanawiając rekordy nie zaniechał prac nad własnym samolotem. Mając już doświadczenia zdobyte w lotach na samolocie Voisin sam sięgnął do produkcji. Przeniósł się ze stolicy Francji Camp – de – Chalons. Tak narodziły się warsztaty „Henri – Farman Aeroplanem”. Pierwsza konstrukcja stała się ich szlagierem technicznym. Wykorzystał w niej do świadczenie poprzednika wprowadził swoje ulepszenie. Polegało ono na dodaniu lotek do skrzydeł. Konstrukcja została oblatana 6 kwietnia 1909 r. Otrzymała nazwę Farman III.

 

Farman III został pokazany publiczności w czasie tygodnia lotniczego ( 22 – 29 sierpnia 1909r. ) zorganizowanego w okolicach Reims. Za jego sterami zgodnie ze stosowaną praktyką siedział konstruktor. 27 sierpnia Farman pokonał w czasie blisko trzech godzin zamkniętą trasę mającą 10 km. Takiego sukcesu nie osiągnął żaden inny uczestnik wspomnianej imprezy. Podobnie rzecz się miała w lotach z pasażerem na pokładzie. Henri Farman był bezkonkurencyjny.

 

Od 26 września do 3 października 1909 r. rozegrano „Zawody lotnicze pierwszych awiatorów świata”. Nie mogło zabraknąć w nich Henri` ego z jego konstrukcją. Wystartował w nich prezentując udoskonaloną konstrukcję. Nowością było między innymi zastąpienie „skrzynkowego” ustrzeżenie ogonowego dwupłatowym dwoma sterami bocznymi. Dodatkową nowością było zainstalowanie lżejszego silnika o tej samej mocy. . Te i inne usprawnienia sprawiły że świat lotniczy zaczął korzystać z konstrukcji Francuza.

 

W połowie listopada 1910 r. zapoczątkował połączenie lotnicze między dwoma miastami we Francji.

 

W cieniu Henri`ego pozostawał jego brat, Maurice. Razem z nim wykonał przelot po kręgu w obwodzie zamkniętym długości 1000 m. Co być może umyka uwadze, drogi braci się rozeszły. Trzy lata młodszy Maurice poszedł własną drogą aby się znów połączyć. Następstwem tego była firma wytwarzająca samoloty z napędem umieszczonym z tyłu.

 

Konstrukcje wytwarzane przez rodzeństwo były wykorzystywane przez lotnictwo wojskowe i cywilne. Cztery lata przed wybuchem I wojny światowej dla tego pierwszego powstała między innymi konstrukcja o rozmiarze płata 16 m.

 

Historia lotnictwa odnotowała w przypadku Maurica płatowiec z 1912 r. Był nim M.F. 7 To on wszedł do wyposażenia armii francuskiej i angielskiej jako samolot szkolny. Rozwinięciem jego był M.F. 11 z 1914 r. Przy zastosowaniu silnika o mocy 80 KM rozwijał zawrotną prędkość 105 km / h. Był wykorzystywany jako samolot obserwacyjny do wykrywania stanowisk artylerii, zwiadowczy i... bombowy. W tej ostatniej roli wystąpił w czasie nocnego bombardowania niemieckich stanowisk w pobliżu Ostendy.

W 1915 r. powstał rozpoznawczy F.30. Łączył w sobie F.16 i F.20. F.30 miał kabinę w gondoli między skrzydłowej. Odbiorcą produkcji seryjnej tego płatowca była carska Rosja. Rosja była nabywcą licencji na jego budowę.

 

Latem 1918 na deskach konstruktora zrodził się bombowy Farman F.60 Goliath. Kiedy stało się jasne, że wojna może znaleźć swoje zakończenie dla tej maszyny pomyślano o cywilnym zastosowaniu. Bombowiec stał się maszyną pasażerską. W swoim nosie została wbudowana kabina dla czterech pasażerów. Mogli z niej oglądać widoki przed samolotem. Natomiast kabina w ogonie zabierała ośmiu pasażerów. Obie przedzielały miejsca dla załogi. Samoloty Goliath w marcu 1920 r. obsługiwały międzynarodowe połączenie Paryż – Londyn, Londyn - Paryż. Licencją na jego produkcję miały dwa zakłady w Czechosłowacji. Była to Avia i Letov.

 

Odpowiednio udoskonaloną wersją dla potrzeb wojska dysponowało Polska. Pochodziły one z zakupów generała Zagórskiego.

Henri Farman zmarł w Paryżu, 17 lipca 1958 r. , jego brat Marice, 24 lutego 1964 r.

 

Konrad RYDOŁOWSKI