Urko Lehtovaara

Urho Sakari Lehtovaara - 1917-1949 jeden z najlepszych pilotów myśliwskich lotnictwa fińskiego. Urodził się 7 października 1917 roku w miasteczku Pyhäjärvi. Od najmłodszych lat odstawał od kolegów warunkami fizycznym. Wśród rówieśników wyróżniał się tym iż był najmniejszy, mimo iż wątłej budowy był ambitny cechował się olbrzymią zaciętością. Dzięki ambicji ukończył szkołę jako jeden z najlepszych uczniów. Wyśmiewany przez kolegów postanowił zostać pilotem wojskowym. W 1937 roku w aeroklubie w Pori ukończył kurs pilotażu i otrzymał uprawnienia pilota cywilnego. W końcu 1937 roku został powołany do lotnictwa wojskowego, po przeszkoleniu został pilotem myśliwskim w stopniu alikersanti (młodszy sierżant - brak odpowiednika w polskiej terminologii) 30 sierpnia 1939 roku Związek Radziecki zaatakował Finlandię rozpoczynając "Wojnę Zimową". Lethovaara 9 grudnia 1939 roku otrzymał przydział do 28 Lentolaivue (28 dywizjon), jednostki nie posiadającej jeszcze samolotów. W styczniu na statku przypłynęło z Francji 50 myśliwców Morane Saulnier MS-406. Piloci po krótkim przeszkoleniu w lutym 1940 roku rozpoczęli loty bojowe. Lethovaara pierwsze zwycięstwo powietrzne odniósł 2 marca 1940 roku, tego dnia 28 dywizjon zaatakował wyprawę bombową zmierzającą na Helsinki, myśliwce rozbiły wyprawę a Urho zestrzelił bombowiec SB-2. 13 marca zakończono wojnę zimową podpisując zawieszenie broni. 23 marca Lethovaara otrzymał awans na sierżanta (kersanti). 25 czerwca 1941 Finlandia będąc satelitą Niemiec wypowiedziała wojnę Rosji, piloci myśliwscy od pierwszego dnia zostali włączeni w wir walk. 9 lipca Lethovaara zestrzelił trzy samoloty ZSRR podnosząc konto własnych zwycięstw do pięciu. 23 lipca został awansowany na starszego sierżanta (ylikersanti) i udekorowany Medalem Wojennym 2 klasy. 11 września ponownie awansowany na vaapeli (brak polskiego odpowiednika, najstarszy sierżant następny stopień za starszym sierżantem). 23 grudnia 1941 roku podczas startu eksplodował silnik myśliwca MS-406, Urho wyskoczył z płonącego samolotu, uratował życie lecz z oparzeniami trafił na miesiąc do szpitala. Wiosną 1942 roku powrócił do jednostki gdzie otrzymał Medal Wojenny 1 klasy. 21 czerwca 1942 roku 28 dywizjon wizytowany był przez Głównodowodzącego fińskich sił zbrojnych Carla von Mannerheima, Lethovaara udekorowany został najwyższym fińskim odznaczeniem bojowym Mannerheim Riistin (Krzyż Mannerheima 2 klasy). Na początku 1942 roku pilot został ranny odłamkami pocisku przeciwlotniczego ponownie trafił do szpitala. 28 marca 1943 roku pilot
został przeniesiony do 34 dywizjonu wyposażonego w myśliwce MESSERSCHMITT Bf-109 w wersji G-2. 28 kwietnia 1944 roku Lethovaara awansował na stopień lentomestari (chorąży), wyżej już nie mógł awansować gdyż nie ukończył szkoły oficerskiej. 4 września 1944 roku Finlandia podpisała z ZSRR umowę o zawieszeniu broni, zakończono działania wojenne

Lethovaara został zdemobilizowany 20 listopada 1946 roku, podczas wojny
wykonał 400 lotów bojowych, zestrzelił 44,5 samolotów. Z tym wynikiem uplasował się na czwartym miejscu wśród najlepszych pilotów fińskich. Za udział w wojnie odznaczony był kilkunastoma odznaczeniami fińskimi w tym najwyższym Krzyżem Mannerheima. Po demobilizacji został dyrektorem wydawnictwa. Nie najlepszy stan zdrowia, nadwątlony kilkukrotnie odniesionymi ranami i długimi okresami rekonwalescencji doprowadził do przedwczesnej śmierci. Zmarł 5 stycznia 1949 roku w wieku 32 lat

Lista zwycięstw Urho Lethovaara

nr data typ samolotu

1 2.03.1940 SB-2
2 3.07.1941 DB-3
3 9.07.1941 MIG-1
4 9.07.1941 SB-2
5 9.07.1941 SB-2
6 23.07.1941 DB-2
7 23.07.1941 DB-3
8 17.08.1941 I-16
9 9.09.1941 I-16
10 9.09.1941 I-16
11 9.09.1941 I-16
12 4.04.1942 DB-3
13 12.01.1943 HAWKER HURRICANE
14 5.03.1943 I-16
15 5.03.1943 Pe-2
16 19.04.1943 Pe-2
17 2.05.1943 Ła-5
18 16.05.1943 ŁaGG-3
19 16.05.1943 ŁaGG-3
20 20.05.1943 I-153
21 5.07.1943 Boston
22 1.08.1943 Pe-2
23 1.08.1943 1/2 Pe-2
24 8.09.1943 Ła-3
25 4.11.1943 Ła-5
26 6.03.1944 Ła-5
27 6.03.1944 Pe-2
28 6.03.1944 Pe-2
29 17.05.1944 JAKOWLEW Jak-9
30 17.05.1944 Pe-2
31 17.06.1944 BELL P-39 AIRACOBRA
32 17.06.1944 JAKOWLEW Jak-9
33 19.06.1944 BELL P-39 AIRACOBRA
34 19.06.1944 BELL P-39 AIRACOBRA
35 19.06.1944 ILIUSZYN Ił-2
36 19.06.1944 ILIUSZYN Ił-2
37 22.06.1944 DB-3F
38 22.06.1944 DB-3F
39 23.06.1944 Ła-5
40 1.07.1944 Pe-2
41 1.07.1944 Pe-2
42 2.07.1944 Pe-2
43 2.07.1944 Pe-2
44 2.07.1944 Pe-2
45 25.07.1944 BELL P-39 AIRACOBRA


Oprac. Jacek Waszczuk