Francis Gabreski

Francis Gabreski - 1919 - 2002 amerykański pułkownik, pilot myśliwski, AS LOTNICZY II wojny światowej i wojny w Korei. Urodził się 28 stycznia 1919 roku w Oil City (Pensylwania). Jego ojciec Stanisław Gabryszewski wyemigrował z Polski w 1909 roku i osiedlił się w Pensylwanii, tam poznał Polkę z pod Lublina i ożenił się. Po urodzeniu Francis nazywał się Franciszek Gabryszewski. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął studia medyczne na uniwersytecie w Indianie. Po dwóch latach studiów wstąpił na ochotnika do lotnictwa, w lipcu 1940 roku otrzymał przydział do szkoły pilotów. W szkole zmienił nazwisko na Gabreski. W marcu 1941 roku otrzymał dyplom pilota, po przeszkoleniu myśliwskim otrzymał przydział do 45 Dywizjonu Myśliwskiego na Hawajach, przeżył tam 6 grudnia 1941 roku atak lotnictwa japońskiego. W październiku 1942 roku otrzymał przydział do 8 Armii Lotniczej i wraz z nią przybył do Anglii. Na własna prośbę został czasowo oddelegowany do PSP w celu nabrania doświadczeń bojowych (Polacy w tym czasie mieli już przeszło trzyletnie doświadczenie bojowe). Został przydzielony do 315 Dywizjonu Myśliwskiego, wykonywał z Polakami loty bojowe. Po powrocie do 8 Armii starał się jak najwięcej doświadczeń przekazać kolegom. 24 sierpnia 1943 roku odniósł pierwsze zwycięstwo powietrzne. Od czerwca 1943 roku dowodził 61 Dywizjonem Myśliwskim, jesienią otrzymał awans na podpułkownika. Latem 1944 roku podczas lotu bojowego nastąpił wypadek. Gabreski atakował niemieckie lotnisko, po ataku zahaczył śmigłem o ziemię, samolot został rozbity a Francis Gabreski lekko rany postanowił powrócić do jednostki. Po tygodniu ukrywania został schwytany, trafił do niewoli. Drugą wojnę zakończył z liczbą 28 zestrzeleń, otrzymał wiele odznaczeń w tym polski Krzyż Walecznych i francuski Order Legii Honorowej. Wszystkie zwycięstwa odniósł na myśliwcu REPUBLIC P-47 THUNDERBOLT, dodatkowo trzy samoloty zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne. W maju 1945 roku powrócił do USA latał jako pilot doświadczalny a także był przedstawicielem zakładów lotniczych DOUGLAS. W 1951 roku został skierowany do Korei, będąc dowódca 4 Skrzydła Myśliwskiego na samolocie odrzutowym NORTH AMERICAN F-86 Sabre wykonywał loty bojowe, konto zwycięstw powiększył o 6,5 samolotów MIG-15. Łącznie podczas II wojny i wojny w Korei uzyskał 34,5 zwycięstw oraz trzy zwycięstwa zaliczone jako zestrzelenia prawdopodobne. Na liście amerykańskich asów wszechczasów uplasował się na trzecim miejscu. W 1952 roku powrócił do USA pełnił wyższe stanowiska sztabowe do końca lat sześćdziesiątych. Po przejściu w stan spoczynku pracował w przemyśle lotniczym między innymi będąc kierownikiem jednego z działów w zakładach GRUMMAN. W 1945 roku ożenił się, doczekał dziesięciorga dzieci. Zmarł 31 stycznia 2002 roku, trzy dni po 83 urodzinach, żona Kay zginęła w wypadku samochodowym.

Lista zwycięstw Gabreskiego (bez zwycięstw prawdopodobnych i uszkodzeń)

1 24.08.1943 zestrzelony Fw-190
2 3.09.1943 // Fw-190
3 5.11.1943 // Fw-190
4 26.11.1943 // Bf-110
5 26.11.1943 // Bf-110
6 29.11.1943 // Bf-109
7 11.12.1943 // Bf-110
8 29.01.1944 // Bf-110
9 30.01.1944 // Me-210
10 30.01.1944 // Bf-109
11 20.02.1944 // Bf-110
12 20.02.1944 // Bf-110
13 22.02.1944 // Fw-190
14 8.03.1944 // Fw-190
15 27.03.1944 // Bf-109
16 27.03.1944 // Bf-109
17 8.05.1944 // Bf-109
18 22.05.1944 // Fw-190
19 22.05.1944 // Fw-190
20 22.05.1944 // Fw-190
21 ?
22 ?
23 7.06.1944 // Bf-109
24 7.06.1944 // Fw-190
25 12.06.1944 // Bf-109
26 12.06.1944 // Bf-109
27 27.06.1944 // Bf-109
28 5.07.1944 // Bf-109
===========================================
II wojna 28 zwycięstw


29 8.07.1951 // Mig-15
30 2.09.1951 // Mig-15
31 2.09.1951 // Mig-15
32 11.01.1952 // Mig-15
33 20.02.1952 // 1/2 Mig-15
34 1.04.1952 // Mig-15
35 12.04.1952 // Mig-15
==========================================
w Koreii 6,5 zwycięstw



======================
łącznie 34,5 zwycięstw

Za osiągnięcia bojowe Gabreski otrzymał medali amerykańskich w tym Zaszczytny Medal Zasługi (DSM) i Zaszczytny Krzyż Zasługi (DSC), dodatkowo otrzymał Polski Krzyż Walecznych, Brytyjski Zaszczytny Krzyż Lotniczy (DFC), Francuski Krzyż Wojenny oraz Legie Honorową, Belgijski Krzyż Wojenny.


Oprac. Jacek Waszczuk