Prague Aviation Museum, Kbely

 

Czeskie muzeum lotnictwa cywilnego i wojskowego w Pradze. Zostało założone w 1968 roku na terenie lotniska wojskowego Praha-Kbely, które było pierwszym lotniskiem zbudowanym po powstaniu niepodległej Czechosłowacji w 1918 roku.Muzeum pod względem liczby oraz wartości zgromadzonych eksponatów jest jednym z największych w Europie. W swoich zbiorach ma 275 samolotów, z czego tylko 85 jest wystawionych w czterech krytych halach, 25 na wolnym powietrzu, ponadto 10 maszyn jest zdolnych do lotu. Jako jedno z nielicznych posiada zarówno jedno- jak i dwumiejscową (treningową) wersję Messerschmitta Bf 109 (w powojennej wersji Avia S-199), a także Messerschmitta Me 262 (także w powojennej wersji Avia S-92).

 

pragueaviationmuseum

 

 

Samoloty
  •         Ił-2m3
  •         Aero L-39 Albatros, 3 egz.
  •         Aero L-29 Delfin, 2 egz.
  •         Aero Ae 10
  •         Aero Ae 12
  •         Aero Ab 11
  •         Aero A 10
  •         Aero A.18
  •         Aero Ae 18 C
  •         Aero AP 32
  •         Aero A 45
  •         Aero L-60 Brigadyr
  •         Aero L 200
  •         Aero HC 2 Heli Baby
  •         Aero HC 102 Heli Baby
  •         Aero A 101 (licencyjny Jak-23)
  •         Aero VSB 66 Orlice
  •         Aero VT 100 Démant
  •         Auster AOP Mk VI
  •         Avia BH 11
  •         Avia BH 11 C
  •         Avia BH 10
  •         Avia BK 11
  •         Avia B-534
  •         Avia Ba 122
  •         Avia C 104 (licencyjny Bücker Bü 131 )
  •         Avia S 199 w wersji 1- i 2-miejscowej
  •         Avia B 33 (licencyjny Ił-10)
  •         Avia K 65 Cap
  •         Avia TOM 8
  •         Avia C 11 U (licencyjny Jak-11)
  •         Avia S 100 (licencyjny Jak-17)
  •         Avia S 92
  •         SPAD S.VII C.1
  •         De Havilland DH 82 Tiger Moth Mk II
  •         Gloster Meteor F.8
  •         Ił-28
  •         Ławoczkin Ła-7
  •         Let C 106
  •         Let VT 16 Orlik
  •         Let L 21 Spartak
  •         Let Z 425 Sohaj 3
  •         Let LF 109 Pionyr
  •         Letov S 218
  •         Letov S 20
  •         Letov Lf 107 Lunak
  •         Supermarine Spitfire LF Mk.IX E
  •         Taylor E 2 Cub
  •         Zlin XII
  •         Zlin Z 226
  •         Zlín Z 22 Junak
  •         Zlín Z 23 Honza
  •         Zlín Z 24 Krajanek
  •         Zlín Z 25 Sohaj, szybowiec
  •         Zlín Z 125 Sohaj 2
  •         Zlín Z 130 Kmotr
  •         Zlín Z 124 Galanka
  •         McDonnell Douglas Phantom FGR Mk.2
  •         Mignet HM 14 Pou de Ciel
  •         MiG-15
  •         MiG-15bis w wersjach R, SB
  •         MiG-15UTI (2 szt.), UTI S
  •         MiG-17, w wersjach F, PF (2 szt.)
  •         MiG-19, w wersjach S, P, PM
  •         MiG-21, w wersjach F, PF, PFM, R, MF, US
  •         MiG-23, w wersjach MF (2 szt.), BN (2 szt.), UB
  •         Mi-1
  •         Mi-2M
  •         Mi-4
  •         Mi-8T
  •         Morane-Saulnier MS.230ET 2
  •         Moravan Z 26 Trener (2 szt.)
  •         Moravan Z 226 A Akrobat
  •         Moravan Z 326 A Akrobat
  •         Moravan Z 50 LS
  •         Nord N 1002 Pingouin
  •         Northrop F-5 Tiger II
  •         North American AT-6 Harvard
  •         Orlican M 1 C Sokol
  •         Orlican M 40 Meta Sokol
  •         Piper K-68 (L-4 B Grasshopper)
  •         Po-2
  •         Republic P-47 Thunderbolt
  •         Saab J35 Draken
  •         Skoda-Kauba SK 257
  •         Sołowjew D 20 P
  •         Su-7, w wersji BKL, BM, U

Fantasy of Flight

 

Fantasy of Flight – amerykańskie muzeum lotnictwa, położone w Polk City na Florydzie.Jest to jedna z największych prywatnych kolekcji samolotów i śmigłowców udostępniona dla publiczności. Właścicielem większości eksponowanych maszyn jest Kermit Weeks, entuzjasta lotnictwa i dwukrotny mistrz USA w akrobacji lotniczej. Najmłodszy prezentowany eksponat to śmigłowiec Hiller Hornet H-32 z 1956 roku. Samoloty prezentowane są w formie statycznej w hangarach jak również w dioramach przedstawiających wybrane wydarzenia z historii lotnictwa. Duża część prezentowanych samolotów pomimo upływu czasu może nadal latać. Na terenie muzeum znajdują się następujące maszyny:

  •     An-2
  •     Avro Cadet
  •     North American AT-6D
  •     Boeing B-17 Flying Fortress
  •     Douglas B-23 Dragon
  •     Consolidated B-24 Liberator
  •     North American B-25 Mitchell N1943J
  •     B-26 Marauder
  •     Bachem Ba 349
  •     Bell 47G
  •     Bücker Bü 181
  •     Bücker Bü 131
  •     Bücker Bü 133 Jungmeister
  •     F4U Corsair
  •     Cierva C-30-A
  •     Curtiss Junior
  •     Curtiss Model D
  •     Fieseler Fi 156 Storch
  •     V-1
  •     Focke-Wulf Fw 44
  •     Fokker D.VIII
  •     Ford Trimotor
  •     Granville Brothers Aircraft NR77V
  •     Grumman J2F Duck N1214N
  •     Grumman F3F
  •     Grumman F4F Wildcat
  •     Hiller Hornet
  •     Lockheed Vega
  •     Mitsubishi Zero
  •     Morane A-1
  •     Morane Block Monoplane
  •     Norde Stampe
  •     North American P-51 Mustang
  •     Piper Cub
  •     Po-2
  •     Ryan NYP
  •     Short Sunderland N814ML
  •     Standard E-1
  •     Standard J-1
  •     Stinson Trimotor
  •     Supermarine Spitfire N476TE
  •     Thomas Morse Scout
  •     Trautman Road Air
  •     Travel Air 4000

Aeronautical Museum-Belgrade

Muzeum Lotnictwa w Belgradzie zostało założone w 1957 r. przy Dowództwie Lotnictwa Wojskowego. Od 1989 muzeum mieści się w nowoczesnym, szklano-betonowym budynku na belgradzkim lotnisku Nikola Tesla.Zbiory muzeum obejmują ok. 200 samolotów i helikopterów, z czego wewnątrz budynku zwiedzający mogą zobaczyć 50 i około 10 poza nim. Niektóre eksponaty nie są udostępnione zwiedzającym i czekają na renowację. Wśród nich do najcenniejszych należy jedyny zachowany w świecie włoski samolot myśliwski Fiat G.50.W muzeum znajduje się także zrekonstruowany samolot Ivana Saricia, mieszkańca Suboticy, który jako pierwszy na terenie dzisiejszej Serbii odbył lot w 1910 r.
Oprócz samolotów konstrukcji jugosłowiańskiej w muzeum znajduje się także kolekcja samolotów, które w okresie II wojny światowej znajdowały się w wyposażeniu wojsk jugosłowiańskich. Znajdują się tu m.in. takie samoloty, jak Hawker Hurricane, Supermarine Spitfire, Republic P-47 Thunderbolt, Jak-3, Ił-2, Me 109G-2 i inne.Po dokonanych przez NATO bombardowaniach terytorium FR Jugosławii, muzeum zdobyło wiele eksponatów, związanych z tym wydarzeniem. Najważniejsze są m.in. części amerykańskich myśliwców F-117 oraz F-16 zestrzelonych przez jugosłowiańskich przeciwlotników.

Lista eksponatów


Samoloty o napędzie śmigłowym

  •     Samolot Messerschmitt Bf 109 w belgradzkim Muzeum Lotnictwa
  •     RQ-1 Predator
  •     Hawker Hurricane Mk IVRP w barwach jugosłowiańskich
  •     Jak-3
  •     Polikarpow Po-2
  •     Sikorsky S-55
  •     Saric No I
  •     Nieuport 11 C.1 Bébé
  •     ZMaj Fizir FN
  •     Messerschmitt Bf 109
  •     Junkers Ju 52/3m
  •     Junkers Ju 87 - w trakcie rekonstrukcji
  •     Focke-Wulf Fw 190F
  •     Fiat G.50 - w trakcie rekonstrukcji
  •     Fieseler Fi 156C Storch
  •     Bücker Bü 131 Jungmeister
  •     Hawker Hurricane Mk IVRP
  •     Spitfire LF Mk VC
  •     P-51 Mustang
  •     P-38 Lightning - w trakcie rekonstrukcji
  •     Republic P-47D Thunderbolt
  •     De Havilland Tiger Moth
  •     North American T-6 Texan
  •     Polikarpow Po-2
  •     Jakowlew Jak-3
  •     Jakowlew Jak-9P
  •     Iljuszyn Ił-2m
  •     Petliakow Pe-2
  •     Li-2
  •     Ikarus Aero 2
  •     Ikarus 451
  •     Ikarus S-49C
  •     Lola Utva 213
  •     SOKO 522
  •     Letov KB-6 Matajur
  •     Utva 65-S Privrednik
  •     Utva 66
  •     SOKO J-20 Kraguj
  •     Douglas DC-3
  •     Douglas C-47 Skytrain
  •     De Havilland Dove
  •     Ił-14P
  •     Short Sealand Mk I Amphibian
  •     Antonow An-2
  •     Antonow An-12B
  •     De Havilland Canada DHC-2 Beaver
  •     RQ-1 Predator UAV
  • Odrzutowce
  •     Lockheed T-33A
  •     Republic F-84G Thunderjet
  •     North American F-86D Sabre
  •     Net F Mk1
  •     MiG-21F
  •     SOKO J-21 Jastreb
  •     SOKO J-22 Orao
  •     SOKO G-2 Galeb
  •     SOKO G-4 Super Galeb
  •     Ikarus 451M
  •     Folland Gnat
  •     MiG-23 MLD w irackich barwach
  •     Caravelle SE 210
  •     McDonell Douglas F-16 (wrak)
  •     Lockheed F-117 Nighthawk (wrak)
  •     BGM-109 Tomahawk (wrak)

Szybowce

  •     Ikarus Košava
  •     Orao
  •     Vrabac
  •     Mačka
  •     Roda
  •     Jastreb

Śmigłowce

  •     Sikorsky/Westland WS-51 Mk IB
  •     Sikorsky (SOKI) S-55-5
  •     Hiller H-23 - w trakcie rekonstrukcji
  •     Mil Mi-2
  •     Mil Mi-4A
  •     Mi-8
  •     Ka-25
  •     Ka-28

China Avation Museum

 

Muzeum zostało otwarte 11 listopada 1989 roku w 40. rocznicę powstania wojskowego lotnictwa Chin. Eksponaty prezentowana są na wolnym powietrzu na pasach startowych i drogach kołowania oraz w wykutym w górze Datang Shan schronie o długości 580 metrów i szerokości 40 metrów. Pierwotnie schron oraz pasy startowe był częścią bazy lotniczej Shahe, która została zaadaptowana do pełnienia funkcji muzealnych. Wśród eksponatów znajdują się samoloty prezentujące różne okresy z historii lotnictwa. Są maszyny z pionierskich czasów budowy samolotów, wśród nich konstrukcja pioniera chińskiego lotnictwa Feng Ru, FR-2 (Feng Ry Nr.2). Samoloty z okresu II wojny światowej, wśród nich amerykański North American P-51 Mustang, japoński samolot szkolny Tachikawa Ki-55, który wraz z innymi został przejęty przez Chińczyków w 1945 roku i używany do szkolenia pilotów do 1953 roku oraz bombowiec Kawasaki Ki-48. Interesująco prezentowany jest brytyjski De Havilland Mosquito, którego skrzydła zostały pozbawione pokrycia aby lepiej pokazać wewnętrzną konstrukcję płata. Efektownie prezentuje się również kopia radzieckiego myśliwca I-16. Najliczniej prezentowane są powojenne konstrukcje, radzieckie Ła-9, Ła-11, MiG-9, Jak-17. Bohaterowie wojny w Korei MiG-15 i MiG-15bis (wśród nich pokazywany jest MiG-15 bis, na którym latał biorący udziała w walkach, chiński as myśliwski Wang Hai z 9 zestrzeleniami na swoim koncie) oraz będący darem Pakistanu North American F-86 Sabre. Kolejnym darem jest szkolno treningowy Percival Provost podarowany przez rząd Zimbabwe oraz najnowszy "prezent".

Lockheed F-104 Starfighter włoskich sił powietrznych przekazany w 2001 roku. Prezentowane są również maszyny pozyskane zdecydowanie bardziej niepokojowymi metodami, zdobycze wojenne z Wietnamu Bell UH-1 Huey i North American T-28 Trojan, szczątki zestrzelonego Northrop F-5 Freedom Fighter należącego do Republiki Chińskiej jak również pozostałości po bezzałogowym aparacie latającym Lockheed D-21, przy użyciu którego na przełomie lat 60. i 70. ubiegłego wieku amerykanie usiłowali spenetrować chiński poligon atomowy położony w pobliżu jeziora Lob-nor. Do najciekawszych eksponatów zaliczane są powojenne samoloty chińskiej konstrukcji. Wśród nich pokazywane są miejscowe modernizacje radzieckich MiG-15 czyli samoloty J-2, J-3, JJ-2 i JJ-3. Shenyang J-5 będący zmodernizowaną kopią MiG-17. Chińskie klony MiG-19 czyli Shenyang J-6 i jego wersja rozwojowa Nanchang Q-5. Chengdu J-7 i Shenyang J-8 czyli chińska wersja radzieckiego myśliwca MiG-21. Pokazywane są również samoloty transportowe, wśród których nie mogło zabraknąć chińskiej wersji popularnego An-2 czyli Nanchang Y-5 i jego wersji rozwojowych. Są również An-12 i An-24 oraz będące już wytworem rodzimej myśli konstruktorskiej Harbin Y-11 i Harbin Y-12. Pasażerskie Tu-124, Convair CV-240, Douglas DC-8, Ił-62, Ił-12, Ił-18, Li-2 oraz osobisty samolot przywódcy Chin Mao Zedonga, Ił-14. Amerykańskie Curtiss C-46 Commando i Douglas C-47 Skytrain. Wśród prezentowanych samolotów bombowych wyróżnia się Tu-4. Radziecki bombowiec strategiczny będący kopią amerykańskiego bombowca Boeing B-29 Superfortress. Około 10 samolotów Tu-4 zostało podarowanych Chinom przez Józefa Stalina z okazji jego 60. urodzin. W chińskich samolotach wymieniono silniki tłokowe zastępując je silnikami turbośmigłowymi. Jeden z eksponowanych Tu-4, oznaczony jako Shaanxi KJ-1, na kadłubie ma zamontowaną antenę i pełnił funkcję latającego stanowiska lotniczego systemu ostrzegania i kontroli. Oglądać można również bombowce Ił-28, Tu-2 oraz nadal używany w siłach powietrznych Xi’an H-6 czyli Tu-16 chińskiej produkcji. Qing-6 czyli chińska kopia radzieckiej łodzi latającej Be-6 prezentowana jest na specjalnie do tego celu wybudowanej platformie na sztucznym jeziorze. Po za samolotami w zbiorach muzeum znajdują się również śmigłowce. Są to chińskie wersję radzieckich Mi-4 czyli Harbin Z-5 i jego wersja rozwojowa Z-6, Mi-8 oraz szturmowy Mi-24. W sumie w muzeum prezentowanych jest ponad 200 samolotów i śmigłowców oraz silników lotniczych. Do dyspozycji zwiedzających przeznaczone są również bary i restaurację oraz sklep z pamiątkami z pobytu w muzeum.

Muzeum Zeppelina - Friedrichshafen

Muzeum Zeppelina we Friedrichshafen leży tuż nad Jeziorem Bodeńskim. Muzeum zostało otwarte po przerwie w 1996 roku. Do tej pory zwiedziło go już blisko 4 mln osób. Budynek starej głównej stacji kolejowej idealnie nadaje się do tego celu, gdyż jest duże i przestronne.


Muzeum Zeppelina we Friedrichshafen - fot. muzeum

Muzeum Zeppelina "Technologia i Sztuka", to unikalna na świecie placówka, która umożliwia zwiedzającym poznanie tych dwóch dziedzin jednocześnie oraz pokazanie, jak sztuka i technologia mogą inspirować się nawzajem.

Główną atrakcją muzeum jest rekonstrukcja 33 metrowego wiernego pierwowzorowi LZ 129 Hindenburga z 1936 roku. To pozwala nam odbyć podróż w czasie i ponownie spojrzeć na Zeppelina sprzed lat. Tuż przy wejściu obok schodów roztacza się magia tego srebrnego cygara. Liczne eksponaty z największych na świecie kolekcji na temat historii i technologii Zeppelina pokazują kluczowe zalety technologiczne, aerodynamiczne uważane za pionierskie.


Hala w muzeum Zeppelina - fot. muzem

Dział sztuki obejmuje swoim spectrum ponad pięćset lat historii: zwiedzający może zobaczyć obrazy i rzeźby od średniowiecza do chwili obecnej, obszerne zbiory Otto Dixa i Max Ackermannai. Można także dostrzec w twórczości artystów takich jak Res Ingold, że sztuka i technologia stykają się, potwierdzają się więc założenia Hrabiego Zeppelina: a mianowicie połączenia sfery powietrza i śmiałych pomysłów oraz eksperymentów.

Muzeum Zeppelina oferuje nieustannie nowe wystawy czasowe oraz cotygodniowe wieczorne wydarzenia. Dla najmłodszych zwiedzających muzeum przygotowało interesujący Quiz, liczne atrakcje oraz specjalne wycieczki.

Adres:


Zeppelin Museum Friedrichshafen,
Seestr. 22, D-88045 Friedrichshafen,
Tel.: +49(0)7541 3801-0
www.zeppelin-museum.de

Flugmuseum Aviaticum

Muzeum lotnictwa „Flugmuseum Aviaticum” założono w 1983 roku, gdy doradca techniczny Toni Kahlbacher znany od lat trzydziestych jako pionier lotnictwa wraz z Di Reinhardem Keimelem założył związek ,,Szwajcarskich Lotników Szybowcowych w okręgu Hundsheim-Spitzerberg” z dalszym nastawieniem na otwarcie tam muzeum szybowców.

Historia łączy się z wyczynem pomysłodawcy oraz przewodniczącego związku oraz współzałożyciela muzeum Aviaticum, Toniego Kahlbachera, który wraz innym pilotem Tausheggiem pobił rekord światowy w długości lotu, lecąc samolotem dwusuwowym. Lot trwał 23 godziny i 41 minut. W 1933 w tym miejscu założono weekendowe obozy lotnicze w Spitzergerg, a w 1936 szkołę latania.


Źródło: aviaticum.at

Po II wojnie światowej, dokładnie w 1951 pierwsze grupy lotnicze rozpoczęły swoją działalność. Projekt ustanowienia muzeum na terenie federalnej szkoły „Hudsheim-Spitzerberg” nie powiódł się wtedy mimo wielkich starań. W poszukiwaniach nowej lokalizacji pomogło miasto Neustadt, które w 1993 zaproponowało założenie muzeum lotnictwa.

Przy współpracy miasta, władz federalnych i przy wsparciu przedsiębiorstwa Diamond Aircraft Industries oraz prywatnych darczyńców organizacji „Muzeum Aviaticum” zostało wybudowane w 1999 roku. 3 czerwca 1999 roku, dokładnie 90 lat po otwarciu pierwszego hangaru oraz warsztatu, nastąpiło otwarcie muzeum.

Historia konstrukcji lotniczych w wiedeńskim Neustadt

W 1872 Paul Heanlein zbudował hangar dla swojego samolotu. Tam testował swój pierwszy silnik, wykorzystując pompę ssącą. Po tym jak hangar zawalił się podczas burzy w sierpniu tegoż roku Heanlein musiał przenieść się do Bruenn. W 1909 utworzył małe lotnisko w wiedeńskim Neustadt wraz z hangarami i warsztatami. W 1909 Igo Erich testował swój samolot Etri1 (8 sierpień pierwsze próby lotnicze). Po zmianie starych płatów w swoim samolocie mógł cieszyć się pierwszym lotem.

W talach 1909-1912 liczni producenci samolotów przywozili swoje projekty na ,,lotnisko Neustadt”. Wówczas zaprojektowano i zbudowano wiele nowych typów samolotów (Pischof, Warchalowski, Schmiedl itd.).

W sierpniu 1910 w Neustadt porucznik Ludwig Schmiedl rozpoczął pracę nad swoim aeroplanem. W 1910 inżynier Ferdinand Porsche udoskonalił pierwszy silnik samolotowy w austriackim przedsiębiorstwie Daimler Engines AG. Te silniki miały początkowo 45 koni mechanicznych, a po wojnie osiągnęły moc 360 koni mechanicznych. Silniki te były produkowane głównie za granicą pod nadzorem, przy odpowiedniej licencji.

6 kwietnia 1910 Karlowi Illnerowi udał się lot prototypem samolotu Etricha, tzw. Gołębiem (Etrich-11), pierwszy lot silnika dynamicznego. Stabilność ,,Gołębia” podczas lotu spowodowało skopiowanie pomysłu na ten rodzaj silnika. Zaczęto wtedy używać małych alternatorów w niemal wszystkich przedsiębiorstwach, co stało się standardem dla produkcji wszelkich samolotów produkowanych w Austrii i Niemczech.

W 1915 miało miejsce otwarcie austriackiej fabryki lotniczej - OEFFAG. Tam udoskonalano prototypy i budowano niektóre serie samolotów wojskowych. Produkowano tam osprzęt i samoloty dla sił powietrznych. Aż do końca 1918 wyprodukowano dla lotnictwa morskiego (Oeffag C1, Oeffag C11, Albatros D11, Albatros D111). Dla marynarski wojennej łodzie podwodne typów K, R oraz łódź podwodną olbrzymich rozmiarów typu G.

Ponad to OEFAG udoskonaliło pierwsze konstrukcje helikopterów PKZ-1 oraz PKZ-2. W latach 1935-1938 wiedeński zakład lotniczy rozszerzył swoją działalność warsztatową, zbudował kilka samolotów. W zakładach tych konstruowali: Banhidi, Lampich, Meindl. Powstawały modele samolotów: Banhidi,, Gerle”, Lampich L-9 ,,Spatz”, Lampich NL XXI,Lampich NL XXII, Meindl ,,Kadett’’. Zakład produkował również elementy dla fabryki samolotów ,,thalerhof” w Graz do Udet U 12 typ ,,Flamingo”.

W latach 1938-45 po przyłączeniu fabryki samolotów do zakładów produkcyjnych Messerschmitta, zakład przemysłowy (teraz znany jako ,,Warsztaty samolotowe w Neustadt”) był zmodernizowany, poprzez dołączenie jednego z największych jak na tamte czasy działu naprawczego. Poza tym udoskonalono tam pierwsze śmigło dziobowe Meindla, co doprowadziło do dalszych rozlicznych, nowych pomysłów projektów. Ponadto w tych zakładach ulepszonio pierwszy helikopter z silnikiem odrzutowym typu Doblhoff WNF WN 342.

W latach 1957-64 nastąpiło ulepszenie i początek produkcji Simmeringa Graz Paukera, co spowodowało otwarcie fabryki Rax produkującej dwusilnikowy samolot pasażerski Meindl 222. Pierwszy jego lot miał miejsce 29 kwietnia 1959 roku. 3 marca 1964 czwarty prototyp tego samolotu otrzymał licencję FAA.

W 1989 powstał samolot ,,Dimona” odmiana samolotu projektu Hoffmana, wyprodukowany przez SGP Wiedeń. Kilka lat później przedsiębiorstwo lotnicze HOAC utworzyło w tych zakładach przedsiębiorstwo ,,Motorseglertype” produkujące komponenty plastikowe. ,,Motorseglertype” było wspierane przez ,, Rotax” – austriackie silniki. Tam również zaczęto produkcje samolotów ,,Super Dimona” oraz samolotów ,,Katana”. Oba samoloty były produkowane masowo, sprzedawane na całym świecie. Miedzy 1998 i 1999 powstał samolot pasażerski 4 miejscowy – DA40 ,,Diamond Start” produkowany przez Diamond Aircraft.

Lądowisko dzisiaj

Nuestadt muzeum lotnictwaWarsztat w Neustadt reprezentuje kolebkę lotnictwa austriackiego, tam w 1909 powstało i rozwinęło pierwsze lądowisko w Austrii. Od tamtego czasu warsztat w Neustadt a co za tym idzie całe miasto przeżywało rozwój ekonomiczny, sportowy przynoszący jego mieszkańcom wiele rozrywki.

Wielokrotnie na tym terenie odbywały się i nadal odbywają światowe mistrzostwa lotnicze oraz rozliczne krajowe i regionalne spotkania lotnicze.

Obecnie z lądowiska korzysta średnio 20 ośrodków z mniej więcej 1000 członkami. Dzięki takiemu nasileniu fanów latania Zakład lotniczy i Lądowisko w Neustadt jest centrum lotniczym Austrii.

Od wielu lat, od pierwszego lotu oraz pierwszego pokazu lotniczego myśli się by na tym terenie rozpocząć targi lotnicze w sąsiedztwie lądowiska.

W pobliskim sąsiedztwie od muzeum znajduje się punkt obserwacyjny wraz ze stacją meteorologiczną. Obok stacji na stałe można zobaczyć tam 2-3 nowoczesne helikoptery będące atrakcją turystyczną, które o dowolnej porze dnia lub nocy niosą pomoc turystom.

Źródło: www.aviaticum.at , tłumaczenie Anna Grzegorek

Muzeum RAF w Londynie

W pierwszych latach XX wieku pewien angielski gentleman Claude Grahame White postanowił, że poświęci się swojej pasji życia i będzie budował samoloty. Dziś tam gdzie powstały jego warsztaty, jest jedno z najsłynniejszych na świecie muzeów lotnictwa. Oficjalne otwarcie muzeum nastąpiło 15 listopada 1972 roku. Dziś zbiory muzeum to ponad 100 samolotów doskonale prezentujących historię lotnictwa.


Londyn do rozległe miasto, na szczęście doskonale skomunikowane. Ponad 250 stacji metra robi wrażenie, inna sprawa że to co w Londynie nazywane jest metrem w Warszawie możnaby nazwać skrzyżowaniem metra i kolejki podmiejskiej. Obrazowo wyglądało to następująco: mieszkałem w pobliżu Kensington (Olimpia) gdzie kursowała linia Dictrict (2 strefa), muzeum zaś zlokalizowane jest przy przystanku Colindale na linii Northern (4 strefa). Dojazd metrem (wliczając 2 przesiadki) zajął mi około godziny. Z przystanku krótki 15 minutowy spacerek (jakieś 2 kilometry ale można podjechać autobusem) i stanąłem przed tym lotniczym eldorado o powierzchni mniej więcej stadionu piłkarskiego.

Powierzchnia jest chyba pierwszym, co zwraca uwagę w muzeum, przekraczamy furtkę i idziemy dobre 5 minut do majaczącego w oddali hangaru. Wokół równo przystrzyżone trawniki, spory parking no i górujące nad okolicą 2 myśliwce bliskie sercu każdego Polaka. Pomnik składający się z 2 huricainów (a może to były spitffiery – ach ta zawodna pamięć) umieszczonych na wygiętych, metalowych cokołach jest na wyciągniecie ręki – ot co bardziej sentymentalni mogą pogładzić powierzchnie sterowe. Przy tym nikt tu nikogo nie goni za dotykanie eksponatów. Wracając do wejścia – muzeum składa się z kilku hangarów rozłożonych zamaszyście wokół sporego placu. Tak naprawdę samoloty zgrupowane są w 5 halach-hangarach, chociaż przynajmniej dwie z tych hal są dwupiętrowe.

Nim zaczniemy mały wirtualny spacer drobna uwaga: zwiedzanie muzeum jest całkowicie darmowe. Jest tam jednak co oglądać (szybkim krokiem ponad 4 godziny), dlatego też warto zaopatrzyć się w któryś z kolorowych przewodników. Ceny jak na polską kieszeń były spore, o ile pamiętam, ładny aczkolwiek prosty kolorowy folderek z planami hangarów i opisami ciekawszych konstrukcji to koszt około 20 funtów. Muzeum można zwiedzać indywidualnie – obsługa wszędzie jest bardzo sympatyczna, służy pomocą, radą i dobrym słowem. Można też chyba przyłączyć się do jakiejś grupy z przewodnikiem – nie wiem dokładnie, muzeum zwiedzałem w październiku i wycieczek szkolnych wtedy nie widziałem. Godziny otwarcia to 10-18 przy czym jedna istotna uwaga – o ile chcecie obejrzeć całe muzeum, musicie zacząć od części nazywanej GRAHAM WHITE FACTORY.

GRAHAM WHITE FACTORY mieści się w najstarszej części muzeum. To kilka parterowych domków (no może niewielkich hal ale nie imponujących rozmiarami) z czerwonej cegły. Przypomina to trochę którąś z łódzkich fabryk (o ile ta ostatnia była by tak wypielęgnowana i zadbana). Tak naprawdę mieści się tu zaplecze placówki - czyli najróżniejsze magazyny, pokoje socjalne, składowiska desek i pinesek oraz warsztaty i garaże. Chyba dlatego tą część można zwiedzać jedynie do godziny 12. Tak naprawdę samo zwiedzanie zajmuje około 30-40 minut. Do zobaczenia są 2 samoloty na zewnątrz (jedne z wczesnych odrzutowców RAF) oraz jeden hangar z replikami (choć jest kilka autentyków) z czasów pionierów lotnictwa. Tych jest coś w granicach 10, przy czym stan ich odwzorowania a także rozmieszczenie budzi zachwyt. Przekraczamy bramy hangaru i czujemy się jakby czas cofnął się o jakieś 90 lat. Przyćmione światło, nieco kurzu, zapach smaru i te dwu i trzyplaty –słowem za chwilę wpadnie tu jakiś brytyjski oficer z pilotka na głowie, owinięty białym szalikiem i pykający fajeczkę. Do zobaczenia mamy tu m in. : legendarny myśliwiec S.E. 5a, bombowiec Vickers Vimy, Sopwith Triplane czy też Hanriot HD1. A sama hala i jej eksponaty moim okiem wyglądała tak: http://www.boaedon.pl/galeria/thumbnails.php?album=46

MILESTONES OF FLIGHT to druga hala jaką zwiedzałem. Dla odmiany konstrukcja hali-hangaru jest na wskroś nowoczesna – no ale ekspozycja „milowe kroki w lotnictwie” została otwarta 17 października 2003 roku (a więc w 100 lecie pierwszego lotu Orvilla Wrighta). Obszerny hol wita nas nieco znudzoną miną recepcjonistki ( tu też dostępne darmowe ulotki i płatne folderki) powieszonym na ścianie spittfire w srebrnym kolorze oraz ewolucją brytyjskich kokard lotniczych (bagatela podświetlonych jest z 15 takich znaczków od najstarszego do współczesnego, każda wielkości sporego tortu). Obok wejścia do właściwej hali mijamy gablotę ze znakami sil powietrznych zaprzyjaźnionych z RAFem, miło wśród nich zobaczyć naszą szachownicę. Następnie wchodzimy do dużej hali, gdzie zgodnie z tematem ekspozycji znajdziemy samoloty, będące ważne w historii lotnictwa. Moje oczy szczególnie przykuł Messerschmitt Me 262A – spotkanie na żywo z tym pięknym samolotem pozostawia niezapomniane wrażenia. Zwłaszcza, ze nie ma tu barierek znanych z naszych muzeów, słowem eksponaty są na wyciagnięcie ręki. W hali możemy zobaczyć kilkanaście samolotów, wśród nich takie perełki jak Mosquito, Gipsy Moth czy wreszcie znane raczej z pokazów Eurofighter Typhoon i Harrier (co prawda w starszej wersji bo GR3). Nie zabrakło tu Fokkera DVII oraz Kawasaki Ki-100-I Otsu. O takich „pospoliciakach” jak Mustang czy Messerschmitt Bf 109G nie warto nawet wspominać. Słowem jest bardzo bogato i można tu spędzić sporo czasu. Przy niektórych eksponatach dodatkowo mammy możliwość obejrzenia silnika który spoczywa na wózku obok (Harrier, Me 262. Do tego wszystkiego multimedialne prezentacje. Ale to jeszcze nie wszystko – na piętrze stylizowanym na wieżę portu lotniczego jest niewielkie kino. Chętni mogą tu sprawdzić swoich sił w zawodzie kontrolera ruchu lotniczego – a to za sprawą specjalnej multimedialnej gry.
Kilka zdjęć z tej hali: http://www.boaedon.pl/galeria/thumbnails.php?album=47

Chyba największe wrażenie robią dwie kolejne hale, tworzące wielki ciąg wystawowy. Pierwsza z nich to BOMBER HALL przedstawiająca dzieje lotnictwa bombowego od drugiej wojny światowej aż po strategiczne bombowce odrzutowe Wielkiej Brytanii. O rozmiarze tej ekspozycji najlepiej świadczą chyba samoloty które można tu zobaczyć: Wellington, B 24L Liberator, B 17 G Łatająca Forteca, B 25 Mitchell oraz Avro Lancaster. To jeszcze nie wszystko, z nowszych konstrukcji możemy zobaczyć sekcję dziobową Victora (przedstawiona w czasie tankowania w powietrzu) czy też całego Vulcana. Przy tym ostatnim uwagę zwraca makieta strażnika z psem, spora grupa bomb przygotowanych do załadunku i komora bombowa…a w niej telewizor i filmy o tematyce lotniczej. Zresztą różnego rodzaju scenki rodzajowe czynią ekspozycję jeszcze ciekawszą; mamy okazje zobaczyć naprawę silnika Wellingtona w warunkach polowych czy też załogę B 17 wsiadającą do samolotu. Wśród tej ogromnej hali nikną „malutkie” samoloty myśliwskie OSI jak Heinkel He 162A czy też Focke Wulf Fw190A. Jest też prawdziwa perełka lotnicza – wrak Halifaxa zestrzelonego przez artylerię przeciwlotnicza Tirpitza. O najróżniejszych gablotach czy chociażby makietach bomb nawet nie wspomnę bo giną w tym ogromie.
Kilka moich ujęć z tej hali: http://www.boaedon.pl/galeria/thumbnails.php?album=48

Poprzednia hala praktycznie płynnie przechodzi w kolejną: HISTORIC HANGARS. Podstawowym i obowiązkowym punktem zwiedzania jest tu niewielki sklepik. A w nim setki gadżetów lotniczych (od koszulek i breloczków począwszy przez czapki, kurtki i długopisy aż po bogata kolekcję książek o tematyce lotniczej). Interesująco wygląda dział przecen, gdzie niekiedy za kilka funtów można nabyć ciekawa pozycję angielskojęzyczną. Rzecz jasna jest też barek z przekąskami na zimno – taka kanapka ( o zgrozo 4 funty!) i sok pośród samolotów smakują szczególnie. No ale pora wracać do ekspozycji a jest co podziwiać. Sporą cześć hali zajmują myśliwce. Począwszy od starych konstrukcji jak de Havilland 9A, poprzez bogatą kolekcję samolotów z czasów II wojny (np.: Curtiss Kittyhawk IV, Hawker Typhoon 1B, Republic P-47D Thunderbolt II) po pierwsze samoloty odrzutowe (English Electric Canberra PR3 oraz de Havilland Vampire F3). Oczywiście to nie wszystko – jest tu jeszcze kilkanaście konstrukcji, chociaż niektóre znane raczej tylko Brytyjczykom. Kolekcję uzupełnia McDonnell Douglas Phantom II oraz Panavia Tornado – wypucowane tak jakby szykowały się do pokazu. Zresztą otwarta kabina tego pierwszego zachęca by wsiąść i polecieć. Co do kabin mamy zasiąść za sterami jednego z samolotów szkolnych (niestety tylko sekcja dziobowa i kabina) no i pospacerować po przedziale desantowym Chinooka. Ze śmigłowców możemy tu podziwiać jeszcze Merlina EH101 oraz poprzednika Sea Kinga czyli Westland Whirlwinda. Oczywiście nie zabrakło scenek rodzajowych i kilku wozów będących na wyposażeniu lotnisk polowych. Aha zapomniałbym o najważniejszym eksponacie: majestatyczny Supermarine Stranraer czyli ostatnia dwupłatowa łódź latająca.
Parę obrazków z tej hali znajdziecie tutaj: http://www.boaedon.pl/galeria/thumbnails.php?album=49

Wreszcie last but not least dwupiętrowa BATTLE OF BRITAIN HALL. Tą zwiedzałem nieco nie po kolei, bo sympatyczny pracownik muzeum komunikując się gestami (coś jak Franek Dolas w pamiętnej komedii) i na poły angielszczyzną (nie wiedzieć czemu z afrykańskim akcentem) polecił mi lecieć biegiem na emisję filmu o Bitwie o Anglię. Wszystko pięknie tyle że film wyświetlany był w sali na drugim końcu tej hali – czyli przy okazji mały trucht. A jak to wyglądało: cóż wyobraźcie sobie przyćmione światło i reflektory delikatnie obramujące sylwetki spittfire oraz hurricane. Nieco wyżej kilka rzędów krzeseł a z przodu na płachtach półprzezroczystego materiału wyświetla się odpowiednio dobrana i zmontowana kronika filmowa. Jest o bombardowaniu Londynu (w tle wyświetla się wtedy malownicza łuna nad miastem), o pojedynkach powietrznych i o konstrukcjach tego okresu (wraz z punktowymi reflektorami oświetlającymi w muzeum dany samolot). Do tego wszystkiego grupa Japończyków ostentacyjnie opuszcza salkę po komentarzu lektora, ze wojna zakończyła się w maju 1945 roku- słowem emocje gwarantowane. Wracając do ekspozycji, obok wspominanych już myśliwców znajdziemy tu także Boulton Paul Dewianta oraz Tiger Moth II . Rzecz jasna nie mogło zabraknąć samolotów niemieckich: Messerschmitt Bf 109E, Heinkel He111H, Messerschmitt Bf 110G czy wreszcie Junkers Ju87G to tylko niektóre. Na parterze znajdziemy jeszcze kilka scenek rodzajowych wprowadzających nas w życie Londynu w tym czasie czy też wrak zestrzelonego Hurricane.. Na piętrze jest jeszcze większa atrakcja: Short Sunderland czyli wielka brytyjska łódź łatająca. Niestety jej nie miałem okazji zobaczyć – była akurat remontowana.
Kilka innych obrazków z tej sali: http://www.boaedon.pl/galeria/thumbnails.php?album=50

Oprac. Michał Kaczorowski

www.rafmuseum.org.uk

Warto mieć zapasowy akumulator do lustrzanki a jeszcze lepiej mieć odpowiednią przejściówkę na brytyjskie gniazdka, żeby móc go podładować. Ja wtedy niestety tego nie miałem. Efekt był taki, że lustrzanka wyssała cały prąd z akumulatora używanego od 3 dni, gdzieś w połowie zwiedzania Bomber Hall. Pożyczona od ojca małpka Nikona też nie walczyła za długo – paluszki siadły na początku Battle of Britain Hall. Na szczęście miejscowy kiosk oferował paluszki. Cóż nauczony doświadczeniem tego dnia wieczorem wreszcie znalazłem gdzieś w sklepiku Hindusa potrzebna przejściówkę. Słowem i tak jeszcze tam wrócę…
"Spadochroniarski pensjonat”

Wisła - malownicza, wypoczynkowa miejscowość w Beskidzie Śląskim kojarzy się zwykle ze skokami, bo jakżeby inaczej, skoro właśnie tam mieszka nasz wielki mistrz w skokach narciarskich. Jednakże oprócz góralskiego folkloru i muzeum narciarstwa również my, spadochroniarze znajdziemy tu coś dla siebie. W Wiśle bowiem, znajduje się największe w Polsce muzeum spadochroniarstwa.


fot. Romuald Talarek

Jeżeliby nie zważać na specyficzny spadochronowy wystrój pensjonatu „Agawa”, z lat 90-tych, to historia powstania tego prywatnego muzeum spadochronowego zaczyna się w 2003 roku, kiedy to 15 lutego, w przeddzień okrągłej rocznicy lądowania w kraju jej patrona ppłk. Adolfa Pilcha została otwarta Izba Spadochroniarza. Uroczystego otwarcia dokonali mjr Andrzej Groele, przeszkolony na cichociemnego komandos 2 Batalionu Komandosów Zmotoryzowanych oraz Prezes ds. kombatantów ZPS por. Tadeusz Cichoń, któremu izba ta była szczególnie bliska, gdyż później nie tylko chętnie w niej gościł, ale właśnie tu swą ostatnią wolą kazał przekazać swoje spadochronowe pamiątki.

Aktualnie muzeum zajmuje cztery pomieszczenia willi „Agawa”. Ekspozycja muzeum przedstawia historię polskiego spadochroniarstwa i działań specjalnych od czasów II RP, bo z tych czasów pochodzą pierwsze unikatowe eksponaty.

Szeroko ukazany jest okres II w. św.. Są tu pamiątki związane z cichociemnymi, Samodzielną Kompanią Grenadierów, Samodzielną Kompanią Komandosów i 2 Batalionem Komandosów Zmotoryzowanych oraz największą naszą formacją w tych czasach 1 Samodzielną Brygadą Spadochronową generała Sosabowskiego. Oczywiście nie zapomniano też, o żołnierzach Samodzielnego Batalionu Specjalnego (Szturmowego) LWP. Wśród pamiątek z tego okresu są różnorakie mundury, odznaki, odznaczenia, dokumenty, ekwipunek, no i imponująca kolekcja oryginalnych zdjęć z epoki. Znajdują się tu również oryginalne pamiątki po gen. bryg. Stanisławie Sosabowskim przekazane przez mieszkającego w Portugalii jego wnuka p. Stanisława Sosabowskiego III. Nie tylko on, ale również jego bratanek, a prawnuk generała dr Michael Hal Sosabowski docenił wkład muzeum w popularyzację pamięci o jego dziadku i jego żołnierzach. Jeżdżąc w 2004r. po Europie z serią wykładów o gen. Sosabowskim i 1 SBS, ukazywał właśnie „Piotr Wybraniec’s house” jako miejsce, gdzie kultywuje się i popularyzuje tradycje brygadowe.

Z pewnością bardziej swojsko poczujemy się oglądając powojenne pamiątki, wśród których, każdy z nas znajdzie coś z czym może się utożsamić. Ekspozycja mundurów pokazuje te najstarsze, zapomniane i dla wielu ludzi zwłaszcza z młodszego pokolenia zupełnie nie przypominające noszonych kiedykolwiek przez Wojsko Polskie. Ale nie ma się co dziwić, gdyż wśród nich są mundury eksperymentalne, przekazane na wyposażenie nielicznym pododdziałom w celu sprawdzenia ich przydatności. Oczywiście są też powszechnie noszone, w tym najnowsze wzory używane w Iraku, czy Afganistanie.

Ogromne wrażenie na zwiedzających robi potężna kolekcja oznak rozpoznawczych noszonych przez nasze jednostki specjalne. Wiele z tych naszywek, to projekty i prototypy, wykonane tylko w paru poglądowych egzemplarzach. Zresztą w tym muzeum możemy znaleźć wszystko, co ze spadochroniarstwem ma jakikolwiek związek, nie wyłączając, znaczków pocztowych, kart pocztowych, widokówek, medali, coinsów, kalendarzyków, czy nawet zeszytu z wycinkami z gazet na spadochronowe tematy, które właściciel muzeum zbierał w podstawówce, a które obecnie, jakkolwiek mogą wydawać się śmieszne, to stanowią jednak dowód rozwoju naszego sportu.


fot. Romuald Talarek

Ale polskie spadochroniarstwo, to nie tylko wojsko, ale również aerokluby, harcerstwo, no i my weterani i rezerwiści z ZPS. Tutaj też znajduje się ogromna ilość pamiątek, chociaż sam twórca muzeum uważa, że właśnie w tych zakresach ma największe braki.

Jakby naszego spadochroniarstwa było za mało, to znajdziemy w tym muzeum sporą kolekcję specjalistycznego sprzętu i umundurowania jednostek spadochronowych i specjalnych z całego świata, no i oczywiście sporą kolekcję oznak, odznak oraz dokumentów i zdjęć. Niewątpliwie najciekawsze, to przedwojenne odznaki skoczka spadochronowego ZSRR oraz amerykańskie, brytyjskie i niemieckie odznaki spadochronowe z okresu II wojny światowej.

To co znajduje się w ekspozycji stałej muzeum, jest tylko częścią kolekcji jej właściciela, ale zawsze można wcześniej się umówić, czy przyjechać na „kwaterę” do Agawy i przy herbatce pooglądać wszystko, a wiem z doświadczenia, że jednego dnia tu nie wystarczy.

Należy dodać, że muzeum ma profesjonalnych przewodników, bo kustosz muzeum oraz jego małżonka są licencjonowanymi przewodnikami turystycznymi. Zresztą sama lokalizacja w turystycznej miejscowości, gdzie co prawda jest sporo atrakcji, ale samych muzeów nie ma aż tyle, żeby zniechęcić młodzież do ich zwiedzania, sprawia że odwiedza je sporo wycieczek i turystów indywidualnych. Same prelekcje prowadzone w muzeum są w sposób aktywny, dzięki czemu jak śmieje się jej twórca prędko nie zapomni układania spadochronu, bo musi to czynić po każdych odwiedzinach grupy wycieczkowej.

Człowiek o którym tu mowa, a więc twórca ,,Muzeum Spadochroniarstwa” to nasz kolega, członek XVIII Cieszyńskiego Oddziału ZPS, były skoczek aeroklubu gliwickiego Piotr Wybraniec, który był członkiem Komisji do Spraw Tradycji i Historii ZPS pierwszej kadencji. Znany jest też z licznych wystąpień Grupy Rekonstrukcji Historycznych „Południe” (ostatnie większe to 50-lecie 6 PDPD, gdzie wraz z kolegami wystąpili na krakowskich Błoniach jako „zmotoryzowani” spadochroniarze 1 SBS na willysie i 6 PDPD na Gazie 69)

Kolega Piotr z wykształcenia prawnik i ekonomista, pracuje jako urzędnik państwowy kontrolując jednostki samorządu terytorialnego, stąd nie zawsze może oprowadzać po swoim muzeum, ale obiecał, że dla kolegów z ZPS zawsze znajdzie na to czas.

Naprawdę zadziwiające jest, że coś takiego mógł stworzyć tylko jeden człowiek, a jeżeli jeszcze weźmie się pod uwagę ile szkolnych prelekcji, imprez popularyzatorskich, wystąpień GRH, czy wystaw zorganizował bądź brał w nich udział, to można tylko pozazdrościć energii, ale jest też to przykład na to, że prawdziwy pasjonat potrafi samemu zdziałać więcej, niż niejeden cały oddział ZPS. Trzeba tylko uważać, aby takich ludzi nie zrażać poprzez zwykłą ludzką zawiść, bo jej jest bez miary, a ich naprawdę ze świecą szukać i niestety niektórych już utraciliśmy. Zresztą sam przedstawiony, czasami miał z tego powodu dość ZPS i nieraz myślał o złożeniu legitymacji, czego oby nigdy nie zrobił, co jemu i sobie życzymy.


Piotr Wybraniec oprócz artykułów prasowych wydał dwie publikacje książkowe:
"Odznaki beretowe wojska polskiego" oraz
"Z powietrza, lądu i morza. Biografie żołnierzy jednostek specjalnych z II wojny światowej związanych ze Śląskiem Cieszyńskim”.



Muzeum Spadochronowe im. ppłk Adolfa Pilcha
Willa ,,Agawa”

Piotr Wybraniec
43-460 Wisła, ul. Przylesie 1a
tel. 033 855-13-53

tel. kom. 694 616 530


Kolekcja zawiera najbogatszą na terenie południowej kolekcję oznak rozpoznawczych Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej, eksponatów związanych z polskimi i zagranicznymi jednostkami specjalnymi oraz spadochroniarstwem cywilnym

ul. Przylesie 1 - zobacz na mapie


Opracował: Romuald Talarek, ZPS Lublin

Musée de l'Air et de l'Espace, Le Bourget

Francuskie Muzeum Lotnictwa i Astronautyki jest najstarszym muzeum lotnictwa na świecie. Powstało w 1919 roku z inicjatywy Alberta Caquota, najznakomitszego francuskiego inżyniera lotnictwa pierwszej połowy XX wieku, twórcy znakomitej, istniejącej do dziś Ecole Nationale Supérieure d’Aéronautique (1928).
Od 1975 roku Musée de l'Air et de l'Espace znajduje się na terenie lotniska Le Bourget, położonego 12 km na północny wschód od Paryża.
Dla miłośników lotnictwa Le Bourget kojarzy się przede wszystkim z odbywającymi się tam od 1953 roku paryskimi pokazami lotniczymi ‘Paris Air Show’, ale historia lotniska jest znacznie dłuższa, sięga 1914 roku, kiedy to na jego terenie znajdowała się ważna strategicznie dla Francji baza wojskowa. Dopiero po I wojnie światowej w 1919 roku na jej terenie powstało lotnisko cywilne, które przez lata było jedynym paryskim lotniskiem. Zostało zamknięte w 1980 roku. Dziś z lotniska korzystają tylko business jety.
Lotnisko Le Bourget znane jest również z tego, że w kwietniu 1927 roku na Le Bourget wylądował Charles Lindbergh swoim samolotem ‘Spirit of Saint Louis’ po pierwszym w historii samotnym locie przez Atlantyk. Dwa tygodnie przed nim 8 maja 1927 roku z Le Bourge wystartował francuski ‘Biały Ptak’ (L'Oiseau Blanc), który zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach nad Atlantykiem.


Musée de l'Air et de l'Espace posiada 19 595 eksponatów i dokumentów, w tym 150 samolotów.
Spis samolotów znajduje się na stronie
http://www.luftfahrtmuseum.com/htmi/imh/fpa.htm
Najstarsze eksponaty pochodzą z XVI wieku. Zbiory muzeum podzielone są na następujące działy:
* 1500 – 1900
* 1900 – 1914
* 1914 – 1918
* 1919 – 1939
* 1939 – 1945
* prototypy
* lotnictwo francuskie
* astronautyka
Najcenniejsze eksponaty należące do poszczególnych działów są opisane na stronach muzeum
http://www.mae.org/index.php?id=17

Prze
d wejściem do muzeum znajdują się trzy samoloty Fouga C.M. 170 Magister



Fouga C.M. 170 Magister był pierwszym dwumiejscowym szkolnym samolotem o napędzie odrzutowym zbudowanym we francuskiej wytwórni ‘Fouga et Cie’ w 1952 roku przez Roberta Costello i Pierre’a Maubassin (od pierwszych liter nazwisk twórców wywodzi się nazwa maszyny).
Samolotami Fouga C.M. 170 Magister w latach 1964 – 1980 latał narodowy zespół akrobacyjny Francji ‘Patrouille de France’.



Do najbardziej znanych eksponatów, ze względu na wartość historyczną dla światowego lotnictwa, Musée de l'Air et de l'Espace należą:
* najstarszy na świecie szybowiec Massia-Biot pochodzący z 1879 roku,
* pochodzący z 1897 roku samolot przypominający wyglądem nietoperza – Avion n°3 firmy Ader, konstruktora Eole, który pierwszy w historii przeleciał 50 metrów w 1890 roku,
* samolot Voisin-Farman zbudowany w pierwszej (na świecie) paryskiej fabryce samolotów Voisin pochodzący z 1907 roku. Samolot pierwszy w historii przeleciał kilometr w 1908 roku,
* samolot braci Wright z 1908 roku,
* samolot Blériot XI z 1906 roku, zaprojektowany przez Louis Blériota, który jako pierwszy w historii przeleciał kanał La Manche. W 1912 roku samolotem Blériot Roland Garros pobił rekord świata wznosząc się na wysokość 960 metrów,
*gondola sterowca Zeppelin LZ 113 wyposażona w trzy silniki Maybacha, typu HS,
oraz nowsze eksponaty takie jak:

* Concorde nr 001, egzemplarz eksperymentalny, który oderwał się od ziemi w 1969 roku,

Przy muzeum znajduje się również planetarium oraz Centrum Dokumentacji Lotniczej.






Przed wizytą w Musée de l'Air et de l'Espace warto zapoznać się z listą samolotów znajdujących się w muzeum
http://www.luftfahrtmuseum.com/htmi/imh/fpa.htm,
a także zajrzeć na oficjalną stronę
http://www.mae.org (w języku francuskim), aby wcześniej wiedzieć, co chce się dokładnie obejrzeć, by już w muzeum nie tracić czasu na czytanie przewodnika, czy szukanie eksponatów, którymi jesteśmy szczególnie zainteresowani.

tekst i foto Jolanta Janczyk

Norsk Luftfartsmuseum
Norwegian Air Force Museum (Bodo)


Norweskie muzeum lotnictwa - fot. by luftfart.museum.no
Norsk Luftfartsmuseum jest norweskim krajowym muzeum lotnictwa, i największym z jego rodzaju w krajach nordyckich. Każdy znajdzie tam coś dla siebie, można tam bowiem prześledzić historię od poczatków lotnictwa w Norwegii. Znajdują się tam nie tylko samoloty, ale i ich historyczne opisy oraz wiele innych pasjonujących rzeczy. Krajowe Norweskie Muzeum lotnicze, Norsk Luftfartsmuseum, pozwala dogłębie prześledzić cywilną i militarną historię lotnictwa Norwegii.

W budynku wybudowanym w kształcie olbrzymiego śmigła, można odbyć pasjonującą "podróż w czasie" od początków latania aż po współczesną historię. Wystawy przy Muzeum są wynikiem współpracy między Norsk Luftfartsmuseum, norweskim Muzeum wojskowym i AVINOR Muzeum.
Centrum 15 maja 1994 z inicjatywy Ministerstwa Kultury
oficjalnie powołał HRH Król Harald V. Samo zaś Norweskie Lotnicze Muzeum zostało założone 1 stycznia 1998.
W skład nowego muzeum wchodzi dawne norweskie Centrum lotnicze wraz z eksponatami dawnego norweskiego lotnictwa cywilnego Muzeum. Norsk Luftfartsmuseum otrzymało status krajowego muzeum.

Norsk Luftfartsmuseum jest technicznym i kulturalnym muzeum historii zaprojektowanym, by przedstawiać wiedzę i rozumienie historii lotnictwa w pobudzającym sposobie. Muzeum odgrywa ważną rolę w zarządzaniu historią norweskiego lotnictwa.

Muzeum jest częścią
Muzeum norweskich sił zbrojnych.


Adres
Norsk Luftfartsmuseum
Olav V gate - Bodø
Postboks 1124 - 8001 Bodø - Norway
tel. +47 75 50 78 50
Fax: + 47 75 50 78 51
Email: flymuseum@luftfart.museum.no
Url: http://www.luftfart.museum.no
http://www.aviation-museum.com

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek
10.00 - 16.00
Sobota i niedziela
11.00 - 17.00
Miesiące letnie (lipiec, sierpień)
10.00 - 18.00

Redakcja

Muzeum (Pracownia Literacka) Arkadego Fiedlera

Książka "Dywizjon 303" wszystkim miłośnikom lotnictwa nieodłącznie kojarzy się nieodparcie z osobą Arkadego Fiedlera. To nie tylko niegdysiejsza obowiązkowa lektura szkolna, ale przede wszystkim niezwykłe opowiadanie o niezwykłych ludziach. Warto zaznaczyć, iż tuż pod Poznaniem, w Puszczykowie znajduje się Muzeum Arkadego Fiedlera, który swą książkę pisał w ostatnich tygodniach Bitwy o Brytanię oraz przez kilka tygodni po niej. Sam autor tak ją opisał: "Spośród wszystkich moich książek "Dywizjon 303" jest chyba utworem pisanym najbardziej na gorąco, pod bezpośrednim wrażeniem rozgrywających się w 1940 roku wypadków (...)."

Wracając do tematu Muzeum Arkadego Fiedlera warto zaznaczyć, iż 29 września tego roku odbył sie wernisaż wystawy "Dywizjon 303" poświęconej wspaniałym lotnikom. Można na niej obejrzeć unikalne zdjęcia Arkadego Fiedlera z okresu Bitwy o Brytanię oraz nowe zdjęcia i dokumenty pozyskane przez Marka Fiedlera i jego syna Marka Oliwiera podczas tegorocznej podroży do Anglii w poszukiwaniu śladów Dywizjonu 303. Wystawa zostanie także pokazana w czasie gali 27 października w Teatrze Wielkim w Poznaniu z okazji 90-lecia Lotnictwa Polskiego.

Z kart historii muzeum
Przechodząc do opisu Muzeum - Pracownii Literackiej Arkadego Fiedlera powórćmy do jego historii.
Działalność swą muzeum rozpoczęło 1 stycznia 1974 roku. Placówka mieści się w starym domu rodziny Fiedlerów w Puszczykowie pod Poznaniem. Willę tę Arkady Fiedler kupił od państwa w roku 1946, po powrocie do kraju z wojennej emigracji. W 1948 sprowadził tu z Londynu swą żonę włoskiej narodowości, Marię z domu Maccariello, oraz dwóch nieletnich wówczas synów, Arkadego Radosława i Marka.
Z biegiem lat rosło zainteresowanie czytelników Arkadego Fiedlera domem, w którym mieszkał i tworzył, a także gromadzonymi w nim eksponatami z podróży. To nasunęło pisarzowi i jego rodzinie pomysł stworzenia w rodzinnej willi muzeum. Przez cały rok 1973 trwały prace adaptacyjne, w których udział brała rodzina Fiedlerów oraz przyjaciele, zwłaszcza dwóch: teść Marka Fiedlera Feliks Skrzypczak (1912-1999), budowniczy z zawodu, który stary dom Fiedlerów z 1926 roku, nie szczędząc ofiarnego trudu starannie wyremontował, przywracając mu dawną świetność.
Drugą osobą był człowiek wielkiej fantazji, artysta plastyk Zygmunt Konarski (1936-2004), który pomógł urządzić ekspozycję. Ponadto Zygmunt Konarski był pełnym pasji twórcą większości ogrodowych posągów. W roku 1991 decyzją Rady Miejskiej w Puszczykowie cofnięto placówce wszelkie subwencje i od tej chwili Muzeum - Pracownia jest zdana wyłącznie na własne siły.
Do końca 2000 roku placówkę odwiedziło ponad milion gości z Polski i zagranicy. Sporo osób przyjeżdża tu wielokrotnie, za każdym razem odkrywając coś nowego, kolejną ciekawostkę. Podejmuje ich rodzina Fiedlerów.

W poszukiwaniu śladów Dywizjonu 303
Od jakiegoś czasu ponownie rośnie w Polsce zainteresowanie losami naszych wspaniałych myśliwców, którzy tak dzielnie bronili Anglii. Książka Arkadego Fiedlera „Dywizjon 303” na nowo weszła do kanonu lektur szkolnych, tym razem gimnazjalnych. Stąd własnie narodził się pomysł wystawy poświeconej bohaterskim lotnikom.
 - Posiadamy wiele unikalnych zdjęć wykonanych przez mego ojca w czasie pamiętnej Bitwy w 1940r. Zamierzamy również wzbogacić ekspozycję dokumentami z tamtych czasów, a także nowymi fotografiami. W celu zdobycia interesujących nas materiałów udałem się wraz z moim synem Markiem Oliwierem do Anglii - mówi Marek Fiedler, syn pisarza.

Dalej Marek Fiedler wspomina:
- Najbardziej zapadła nam w pamięć wizyta w Northolt pod Londynem. To z tutejszego lotniska Dywizjon 303 bronił swymi skrzydłami stolicy Brytanii. To tutaj mój ojciec zaprzyjaźnił się z większością dywizjonu, zarówno z myśliwcami, jak i mechanikami, i wysłuchując ich opowieści zaczął pisać książkę im poświęconą. Szczególnie serdeczna zażyłość połączyła go z dowódcą myśliwców Witoldem Urbanowiczem. Ojciec dawał Urbanowiczowi kolejne rozdziały swej książki do przeczytania, oczekując uwag. Była to cenna współpraca dla autora-piechura (ojciec był porucznikiem piechoty), który oswajał się z fachowymi terminami lotniczymi. Niekiedy dochodziło między nimi do zabawnej wymiany zdań:
- Dlaczego napisałeś, że myśliwcy kołują nad lotniskiem? – pytał Urbanowicz. - Potocznie mówi się „krążą nad lotniskiem”.
- A, bo wy jesteście orłami!

Aby znaleźć wszelkie pamiatki związane ze słynnym Dywizjonem 303 pan Marek odwiedził lotnisko w Northolt, które do dziś jest bazą RAF-u. Lotnisko to ulega ciągłej modernizacji. Zachowano jednak historyczną mesę, w której myśliwcy po zażartych walkach szukali wytchnienia.
Dwie polskie archiwistki, mające swoje biuro na lotnisku udostępniły poszukiwaczom wojenną teczkę osobową Arkadego Fiedlera, skserowały wszystkie zawarte w niej dokumenty. Wśród papierów znalazł się Zeszyt Ewidencyjny z przebiegiem służby Arkadego, a tam wazny wpis: „Sierpień 40 – 9 października 40 – urlop ze zmniejszonym uposażeniem”. - Wtedy właśnie ojciec, uzyskawszy urlop w swej jednostce, stacjonującej w Szkocji, przyjechał do Northolt, do Dywizjonu 303, bo czuł, że musi być z nim w krytycznych dniach Bitwy o Brytanię  - wspomina pan Marek Fiedler.

W poszukiwaniu śladów polskich lotników odwiedzili oni wiele miejsc, m.in. nowe, z rozmachem urządzone Muzeum RAF-u,a w nich Hurricane`y. To własnie tych maszyn dosiadali nasi "rycerze przestworzy".
Hurricane uchodził za ciężkawy samolot, wyraźnie ustępujący niemieckiemu Messerschmittowi. Dowództwo angielskie sugerowało, żeby dywizjony wyposażone w Hurricane`y atakowały wyłącznie bombowce wroga, pozostawiając sprawniejszym Spitfire`om walkę z Messerschmittami. Polacy nie przejęli się tymi przestrogami. Udowodnili - ku zdumieniu Anglików - że w ich rękach Hurricane`y potrafią kosić Msserschitty.

Z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie na podpoznańską wystawę nasi poszukiwacze przywieźli fragment silnika typu Merlin Rolls-Roycea z zestrzelonego Hurricane`a majora Zdzisława Krasnodębskiego, pierwszego dowódcy Dywizjonu 303.



Bohaterowie powietrznych walk w Muzeum-Pracowni Arkadego Fiedlera (2000)
W 60. rocznicę Bitwy o Wielką Brytanię Muzeum-Pracowni w Puszczykowie gościło polskich lotników-weteranów II Wojny światowej. 
Bitwa o Wielką Brytanię była pierwszym wielkim zwycięstwem aliantów, jednym z punktów zwrotnych Wojny. Ofensywa powietrzna Niemców, która miała poprzedzić inwazję na Wyspę, została odparta. Po stronie brytyjskiej walczyło 145 Polaków. Swą niezłomną postawą zjednali sobie wdzięczność u Anglików. Widząc naszywki "Poland" na rękawach, zapraszano ich do domów, konduktorzy nie brali od nich opłat, barmani fundowali im kielicha.
Największą sławą okrył się Dywizjon 303. Arkady Fiedler poznał myśliwców dywizjonu w krytycznych dniach Bitwy o Brytanię, we wrześniu 1940. Łatwo zaprzyjaźnił się z nimi, zwłaszcza z Witoldem Urbanowiczem, asem przestworzy. Ojciec dawał Urbanowiczowi kolejne rozdziały swej książki o Dywizjonie 303 do przeczytania, oczekując uwag. Była to cenna współpraca dla autora-piechura (ojciec był porucznikiem piechoty), który oswajał się z fachowymi terminami lotniczymi.

Książka, która niebawem poszła w świat, dobrze spełniła swe zadanie. Zwłaszcza w okupowanej Polsce, gdzie egzemplarze ze zrzutów i podziemnych wydań krzepiły ducha.
Pod wpływem lektury "Dywizjonu 303" w oddziale AK w lasach pod Radomskiem powstał skomponowany przez partyzanta "Garda" do słów "Czechury" Hymn Dywizjonu 303. Nuty i słowa pieśni dotarły wkrótce, przypuszczalnie drogą kurierską, do Londynu, gdzie polscy lotnicy serdecznie przyjęli ten dar od towarzyszy broni z Kraju. Opowiedział nam o tym świadek tamtych Wydarzeń, żołnierz AK Zbigniew Zieliński, były minister d/s kombatantów.

Podczas spotkania w Muzeum-Pracowni wśród lotników - weteranów odżywały wspomnienia chwil bardzo pamiętnych. Padło też wiele ciekawych uwag. Choćby o przyczynach wyjątkowej sprawności bojowej polskich myśliwców. Nauczono ich latać na przestarzałych P-11, bez żadnych systemów wspomagających, wskutek czego ich wyczucie i opanowanie maszyny było nadzwyczajne, a w kampanii wrześniowej tylko fantastycznymi manewrami mogli dorównać Niemcom. Nawiasem mówiąc, niemieccy myśliwcy byli "brawurowi" w Polsce, gdzie mieli przytłaczającą przewagę. Ostrzeliwali na ziemi wszystko, co się ruszało. Natomiast nad Anglią, stracili pazury, spokornieli. Nieraz na widok atakujących Polaków "zmiatali aż się kurzyło".

- Gdy przysłuchiwaliśmy się opowieściom naszych gości, członków Stowarzyszenia Lotników Polskich, na czele z prezesem, pułkownikiem pilotem Ignacym Olszewskim, ongiś dowódcą Dywizjonu 302, jedna rzecz szczególnie nas uderzała - ich niezwykła skromność. Mówili o swych wyczynach bez śladu patosu, jak o czymś najzwyklejszym, powszednim. Oni po prostu spełniali w tamtych gorących dniach swą żołnierską powinność - wspomina to spotkanie pan Marek.


Muzeum-Pracownia składa się z kilku części:
1. Ekspozycji wewnętrznej znajdującej się w starym domu rodzinnym Fiedlerów. Są tu oryginalne eksponaty z Ameryki Północnej i Południowej, Afryki i Azji - przywiezione z licznych podróży przez Arkadego Fiedlera oraz jego synów Marka i Arkadego Radosława. Jest też wiele eksponatów reprezentujących faunę odległych kontynentów.
Kolekcję uświetnia bogaty zbiór książek Arkadego Fiedlera - wydania 32 tytułów w 23 językach.
2. Ekspozycji zewnętrznej - unikalnej w Europie kolekcji monumentów egzotycznych w Ogrodzie Tolerancji.
W parku muzealnym znajdują się wierne kopie w skali 1:1 pomników dawnych kultur
3. Piramida
4. Tajemniczy Świat Indian
Wśród tego natłoku egzotyki przybysz zachwyci się jeszcze czymś, co w Muzeum-Pracowni. jest być może najcenniejsze - wyjątkową aurą, dalekich podroży i Wielkiej Przygody.




Oprac. JWalczak na podst. www.fiedler.pl
Grafika: www.fiedler.pl
Muzeum Canadian Warplane Heritage
Hamilton, Ontario, Kanada



Kolejnym prezentowanym przez nas muzeum, jest CWH muzeum lotnictwa, a zarazem stowarzyszenie zrzeszające sympatyków lotnictwa. Ich celem jest zachowanie dla przyszłych pokoleń dorobku kanadyjskiego lotnictwa. Muzeum posiada sporą kolekcję samolotów (od I w.św. do współczesnych), modeli, publikacji i pomocy naukowych. Organizuje na swym terenie pokazy lotnicze, imprezy edukacyjne dla dzieci i młodzieży (chętnie realizowane przez tamtejsze szkoły!) a także wesela czy bankiety. Pracownicy i członkowie stowarzyszenia CWH mają własny lotniczy mundur wzorowany na RAF...
Jedną z najciekawszych form działalności CWH jest organizowanie lotów samolotami historycznymi dla swoich członków. W ofercie znajdują się loty takimi rarytasami jak np. Avro Lancaster, B-25, Catalina, NA Harvard, Boeing Strearman czy DC-3 Dacota.

Co ciekawe ich Avro Lancaster X nosi imię Andrew Mynarskiego – strzelca polskiego pochodzenia, który oddał życie ratując kolegę w zestrzeonym Lancasterze w 1944r. Nad Francją.

Bardzo interesujące są prace nad renowacją starych samolotów znajdujących się w stanie, wydawałoby się złomu. Dzięki mrówczej pracy pracowników CWH oraz wolontariuszy są one powoli przywracane do dobrego stanu technicznego.

Przy muzeum znajduje się klub lotniczy na terenie byłej jednostki RCAF (Royal Canadian Air Force), gdzie wśród kolekcji licznych modeli samolotów można doszukać się nawet polskiego P.11c. Na środku ściany widnieje obraz królowej (dlatego nie wolno tam siedzieć w czapce!), a w gablocie flagi USA, Wielkiej Brytanii oraz...Polski! To dla nas bardzo miły akcent. Przez lata PRL wyrobiono w nas wrażenie, iż należymy niejako do zupełnie innego świata, tymczasem my Polacy byliśmy z nimi w trudnych latach, byliśmy jedną z ważniejszych części sił powietrznych aliantów zachodnich.

W historii kanadyjskiego lotnictwa ogromną rolę odegrali Polacy. W latach 40. do Kanady przyjechało ok. 200 polskich pilotów i inżynierów lotniczych. Już w czasie wojny Polacy pomogli uruchomić produkcję licencyjną ciężkiego bombowca Avro Lancaster, czy wspomóc budowę zbiorników podwieszanych do Mosquito. Włożyli oni duży wkład w opracownie supernowoczesnego myśliwca CF-105 Arrow, który już w latach 50. miał porównywalne osiągi, co np. Tornado ADV czy MiG-31 z lat 80. Szefem oblatywaczy zespołu Arrow był Janusz Żurakowski. Innym polskim pilotem testującym CF-105 był Potocki. Niestety ten awangardowy projekt został zamknięty na skutek amerykańskiego lobby (Ameryknie sprzedali wtedy Kanadzie pociski przeciwlotnicze Bomarc, które zresztą okazały się kiepskie). Projekt zamknięto do tego stopnia, iż rząd nakazał zniszczyć całą dokumentację oraz wszystkie prototypy! Przetrwało tylko kilka rysunków, danych, zdjęć i przednia częśc kadłuba jednego z prototypów.

Polacy pod kierownictwem polsko-ukraińskiego konstruktora Wsiewołoda Jakimiuka zaprojektowali także samolot De Havilland Canada DHC-1 Chimpunk. Dziełem polskich konstruktorów był także DHC-2 Beaver. To tylko ważniejsze z dokonań polskiej mysli konstrukcyjnej w kanadyjskim przemyśle lotniczym.




Więcej na stronie CWH: www.warplane.com
Jakub Marszałkiewicz
Muzeum Luftwaffe



Nemieckie Muzeum Luftwaffe znajduje się ono na pograniczu Berlina i Poczdamu. Jest godne polecenia szczególnie osobom, które interesują się wojskowością oraz techniką. Można się tam zapoznać z rozwiązaniami stosowanymi przy budowie kadłubów silników, z urządzeniami radarowymi, itd. Samoloty i sprzęt wojskowy eksponowane są na wolnym powietrzu oraz w dwóch hangarach. Na spokojne zwiedzanie należy poświęcić około 3 godzin. Wstęp jest wolny, można także robić zdjęcia.
 
 
Muzeum Lotnictwa Wojskowego Sił Zbrojnych Niemiec mieści się na terenie byłego wojskowego lotniska Berlin Gatow. W latach 1934-35 wybudowano pas startowy i hangary. Szkolono tam pracowników pod kątem pracy administracyjnej, a także technicznej. Berlin Gatow był jedną z czterech szkół, gotową do szkolenia do walki powietrznej nazistowskich Niemczech.
 

Pod koniec II wojny światowej kompleks przejęła Armia Czerwona. Od 2 lipca 1945 roku, kiedy Berlin był podzielony na cztery sektory, lotnisko było używane przez Brytyjskie Siły Zbrojne. Podczas operacji lotniczej w 1948/49, kiedy Zachodni Sojusznicy dowodzili w Berlinie, "Gatow" grał istotną rolę. Był bowiem głównym punktem dostaw lotniczych. Baza lotnicza była używana przez Brytyjską Armię i Powietrzne Korporacje. W tym czasie *Gatow* był portem dostaw wojskowych, a także lotniskiem, na którym lądowali politycy z Wielkiej Brytanii.


18 czerwca 1994 roku zachodni sojusznicy opuścili połączony Berlin. Niemieckie Siły Zbrojne 7 września 1994 przejęły koszary, hangary, wieżę i większą część eksponatów muzealnych, które stały się częścią Muzeum Sił Powietrznych.
Historia muzeum: Historia Muzeum Sił Powietrznych w Berlinie jest związana z osobą urzędnika Federalnych Sił Zbrojnych. W 1957 Regierungsamtmann Helmut Jaeckel zaczął zbierać części sprzętu żołnierzy "Wehrmachtu". Były to, prócz sprzętu także uniformy, techniczne urządzenia, rozkazy, zamówienia i odznaki honorowe. Miejsce to do dziś nazywane jest Marseille-Kaserne. Aby finansowo utrzymać muzeum, w 1963 zalożono "Kuratorium Luftwaffenmuseum". W 1967 muzeum powiększono.
W muzeum zgromadzonych jest obecnie 15 000 eksponatów na 5 000 metrów kwadratowych. Jest ono największym tego typu muzeum w Europie, wspieranym głównie przez sponsorów prywatnych.



Na wystawie prezentowane są prócz niemieckich, także samoloty innych państw, przekazane muzeum. Dla ciekawostki warto dodać, że w 1996 zwiedziło go około 65.000 ludzi zainteresowanych lotnictwem. Rok później już 112.000. Obecnie liczby te są jeszcze większe.
Obecnie centralna wystawa, pokazująca historię wojskowego lotnictwa w Niemczech, znajduje się w Hangarze 3. Inne ukazują historię "Berlin-Gatow". W muzeum znajdują się także inne specjalne wystawy o rozmaitej tematyce. Są tam uniformy i sprzęt, a także ponad 100 samolotów.



 

Oprac. na podst. informacji ze strony www.luftwaffenmuseum.de
(tłumaczenie JWalczak)


 

MUZEUM WOJSKA POLSKIEGO W WARSZAWIE
 
Kolejnym prezentowanym przez nas muzeum, jest Muzeum Wojska Polskiego, ktore powstało dekretem Naczelnego Wodza, Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego 22 kwietnia 1920 roku. Do dziś zgromadziło ono ponad 250 tys. eksponatów. Na bieżąco opracowuje naukowo i eksponuje muzealia wojskowo-historyczne. Niedawno obchodziło ono 85 - tą rocznicę istnienia.

Organizatorem i pierwszym dyrektorem Muzeum był płk Bronisław Gembarzewski. Zaczątkiem zbiorów był dział militariów Muzeum Narodowego oraz pamiątki wojskowe dotyczące formacji polskich z lat I wojny światowej zebrane przez utworzone w 1919 r. Polskie Muzeum Wojskowe z siedzibą na Zamku Królewskim. Po wojnie wpłynął z Muzeum Instytutu Historycznego im. Gen. Władysława Sikorskiego bardzo cenny dar broni, mundurów i pamiątek związanych z Polskimi Siłami Zbrojnymi na Zachodzie, a z Niemiec zwrócono kilka sztandarów wojskowych z 1939 r.. Ze Związku Radzieckiego i Rosji powróciła cenna lufa armatnia z XVII w., mundur oficerski z powstania kościuszkowskiego, unikalny polski pistolet maszynowy "Mors", po 1989 r. zaś kilka sztandarów i chorągwi historycznych oraz karabin Marszałka Piłsudskiego.

Obecne zbiory powiększają się o nowe zakupy oraz liczne dary. Eksponaty prezentowane są w salach ekspozycji stałej i na licznych wystawach czasowych.
W zbiorach głównych muzeum wymienić należy m.in zbiór broni palnej, zbiór broni siecznej, zbiór umundurowania i oporządzenia żołnierskiego, zbiór oporządzenia jeździeckiego, zbiór weksyliow, pieczęci i instrumentów muzycznych, kolekcję falerystyczną, zbiór uzbrojenia ochronnego, broni drzewcowej, obuchowej i miotajęcej. Szczególnie interesujący jest zbiór sprzętu wojskowego, który zawiera ok. 4000 zabytków i obejmuje obiekty ważne do ukazania funkcjonowania wojska, choć w mniejszym stopniu używane w ekspozycji. Są to: sprzęt łączności - radiostacje, telefony polowe, łącznice, dalekopisy, sprzęt saperski (w tym kolekcja min), sprzęt optyczny, medyczny i kwatermistrzowski. Prawie w całości prezentowany jest w ekspozycji sprzęt ciężki-pojazdy, broń pancerna i lotnictwo.
Muzeum jest doskonałym zapleczem do pracy naukowej i konserwatorskiej. Liczne opracowania autorstwa jego pracowników i innych badaczy, poświęcone dziejom oręża i zagadnieniom konserwacji militariów, publikowane są w wydawanym przez muzeum periodyku "Muzealnictwo Wojskowe".
Charakter zbiorów oraz wyspecjalizowana kadra pracowników, czyni z tej placówki także ważny ośrodek informacyjno-konsultacyjny. Muzeum utrzymuje kontakty z pokrewnymi placówkami w kraju i poza jego granicami. Jest także członkiem Polskiego Narodowego Komitetu Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM działającego pod patronatem UNESCO.

Muzeum wychodzi ze swoimi propozycjami do szkół oraz instytucji. Proponuje m.in. lekcje muzealne dla młodzieży szkolnej (w tym zajęcia dla osób niepełnosprawnych), oprowadzanie z tlumaczeniem na język obcy, konsultacje naukowe i konserwatorskie, spotkania kombatanckie, ślubowania i alerty harcerskie, organizację promocji książek, organizację konkursów historycznych dla młodzieży, praktyki studenckie.

W muzeum spośród eksponatów lotniczych znajdują się m.in. An 2p, I25 PZL Iryda, Ił 10, Jak 9p, Mi 2, Mi 8t, Pe 2.

Ze szczególnie interesujących naszych czytelnikow wystaw wymienić należy tę, która miała miejsce w muzeum w okresie 2003-2007. Była to wystawa pt. GENERAŁ BRYGADY PILOT STANISŁAW SKALSKI AS POLSKIEGO LOTNICTWA.

Stanisław Skalski urodził się 27 listopada 1915 r. w Kodymie, 100 km na północ od Odessy, na Ukrainie. Był jedynym dzieckiem Józefy i Szymona Skalskich. Skalscy szczęśliwie przetrwali zawieruchę I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Opuścili Kodymę i osiedli w miasteczku Dubno na Wołyniu. Tam, na dalekich kresach wschodnich, Stanisław Skalski spędził dzieciństwo i młodość. Wyrastał w okresie odzyskiwania przez Polskę niepodległości. Wielki wpływ na ukształtowanie jego charakteru i osobowości miało wychowanie rodzinne, a następnie szkoła. W Dubnie ukończył szkołę powszechną, a następnie w latach 1925-1933 Gimnazjum Realne im. Stanisława Konarskiego. To stamtąd wyniósł szlachetne wartości moralne i patriotyczne.



Oprac. na podst. strony internetowej muzeum
www.muzeumwp.pl
Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Krakowskie Muzeum Lotnictwa Polskiego sięga historią swego powstania roku 1963. Jego powstanie jest związane ze zorganizowaną w 1964 roku przez Aeroklub Krakowski wielką Wystawą Lotniczą. Eksponaty lotnicze, zwożone do Krakowa, były tu gromadzone już od momentu zakończenia II wojny światowej. W zamysłach już wcześniej było bowiem utworzenie muzeum.

Fot. Gabriel Giemza, wszelkie prawa zastrzeżone

Tak stworzone w Krakowie warunki pozwoliły na realizację tego zamierzenia. Jednak eksponaty wymagały renowacji technicznej. Właściwa historia Muzeum Lotnictwa Polskiego rozpoczyna się po zakończeniu wystawy lotniczej w 1964 roku. Dzięki zgromadzonym wówczas zbiorom, zorganizowany zostaje Ośrodek Ekspozycji Sprzętu Lotniczego przy Aeroklubie Krakowskim. W roku 1971 wzrasta ranga Muzeum. Ówczesne Ministerstwo Komunikacji nadaje mu nową osobowość prawną.




Muzeum zajmuje mały fragment terenu i część obiektów dawnego lotniska wojskowego Rakowice-Czyżyny, jednego z najstarszych w Europie i w Polsce. W 1912 roku dowództwo austriackie utworzyło na tym terenie Flugpark 7 razem z całym zapleczem technicznym. W 1917 roku lotnisko na Rakowicach stało się jednym z punktów etapowych pierwszej w Europie regularnej pocztowej linii lotniczej łączącej Wiedeń z Kijowem i Odessą. W dniach 30 i 31 października baza lotnicza przechodzi pod komendę polskich władz wojskowych, stając się tym samym pierwszym lotniskiem niepodległej Polski.
W okresie wojny polsko-bolszewickiej działała tutaj "I Niższa Szkoła Pilotów", której zadaniem było szkolenie pilotów dla szybko rozbudowającego się lotnictwa wojskowego. W połowie lat 20-tych polskie władze wojskowe podjęły decyzję o rozbudowie lotniska. W efekcie powstało drugie co do wielkości lotnisko w Polsce, zbombardowane w 1939 roku i w czasie wojny wykorzystywane przez niemiecką Luftwaffe.

Fot. Gabriel Giemza, wszelkie prawa zastrzeżone

Lotnisko Rakowice-Czyżyny zostaje zlikwidowane w 1963 roku. Jego część jest obecnie używana przez Muzeum. W jego skład wchodzą: hangar lotniczy i zaplecze garażowo-magazynowe.
Do zbiorow Muzeum zgromadzonych na ekspozycji należy obecnie: 176 samolotów, 7 śmigłowców, 22 szybowce, ponad 100 silników lotniczych. Niewątpliwą atrakcją muzeum są unikatowe na skalę światową, jedyne zachowane na świecie samoloty z okresu I wojny światowej: angielski Sopwith Camel, niemieckie LVG B.II i DFW C. V czy też rosyjską łódź latającą Grigorowicz M-15. Wśród cenniejszych eksponatów nalezy wymienić jedyne zachowane na świecie egzemplarze sławnego przedwojennego myśliwca PZL P. 11c, który we wrześniu 1939 bronił polskiego nieba.

Prócz samolotów można tu podziwiać szybowce, czy śmiglowce np. polskie eksperymentalne wiropłaty Gil i Trzmiel, czy SM-2 - modyfikacja licencyjnego Mi-1.
Krakowskie Muzeum Lotnictwa Polskiego posiada jedyną w kraju, oraz jedną z najciekawszych na świecie, kolekcję silników lotniczych. Pozwala to na prześledzenie jak zmieniał się napęd lotniczy na przestrzeni lat. Muzeum Lotnictwa Polskiego posiada pokaźną także bibliotekę, w której zgromadzono dotychczas ponad 7000 książek, 2500 instrukcji i 25000 czasopism o tematyce lotniczej.

Oprac. JW na podstawie informacji ze strony www.muzeumlotnictwa.pl




 


Gabriel Giemza,
wszelkie prawa zastrzeżone


Krakowskie muzeum sięga historią swego powstania roku 1963. Jego powstanie jest związane ze zorganizowaną w 1964 roku przez Aeroklub Krakowski wielką Wystawą Lotniczą. Eksponaty lotnicze, zwożone do Krakowa, były tu gromadzone już od momentu zakończenia II wojny światowej. W zamysłach bowiem było utworzenie muzeum.

Tak stworzone w Krakowie warunki pozwoliły na realizację tego zamierzenia. Jednak eksponaty wymagały renowacji technicznej. Właściwa historia Muzeum Lotnictwa Polskiego rozpoczyna się po zakończeniu wystawy lotniczej w 1964 roku. Dzięki zgromadzonym wówczas zbiorom, zorganizowany zostaje Ośrodek Ekspozycji Sprzętu Lotniczego przy Aeroklubie Krakowskim. W roku 1971 wzrasta ranga Muzeum. Ówczesne Ministerstwo Komunikacji nadaje mu nową osobowość prawną.
Muzeum zajmuje mały fragment terenu i część obiektów dawnego lotniska wojskowego Rakowice-Czyżyny, jednego z najstarszych w Europie i w Polsce. W 1912 roku dowództwo austriackie utworzyło na tym terenie Flugpark 7 razem z całym zapleczem technicznym. W 1917 roku lotnisko na Rakowicach stało się jednym z punktów etapowych pierwszej w Europie regularnej pocztowej linii lotniczej łączącej Wiedeń z Kijowem i Odessą. W dniach 30 i 31 października baza lotnicza przechodzi pod komendę polskich władz wojskowych, stając się tym samym pierwszym lotniskiem niepodległej Polski.
W okresie wojny polsko-bolszewickiej działała tutaj "I Niższa Szkoła Pilotów", której zadaniem było szkolenie pilotów dla szybko rozbudowającego się lotnictwa wojskowego. W połowie lat 20-tych polskie władze wojskowe podjęły decyzję o rozbudowie lotniska. W efekcie powstało drugie co do wielkości lotnisko w Polsce, zbombardowane w 1939 roku i w czasie wojny wykorzystywane przez niemiecką Luftwaffe.
Lotnisko Rakowice-Czyżyny zostaje zlikwidowane w 1963 roku. Jego część jest obecnie używana przez Muzeum. W jego skład wchodzą: hangar lotniczy i zaplecze garażowo-magazynowe.
Do zbiorow Muzeum zgromadzonych na ekspozycji należy obecnie: 176 samolotów, 7 śmigłowców, 22 szybowce, ponad 100 silników lotniczych. Niewątpliwą atrakcją muzeum są unikatowe na skalę światową, jedyne zachowane na świecie samoloty z okresu I wojny światowej: angielski Sopwith Camel, niemieckie LVG B.II i DFW C. V czy też rosyjską łódź latającą Grigorowicz M-15. Wśród cenniejszych eksponatów nalezy wymienić jedyne zachowane na świecie egzemplarze sławnego przedwojennego myśliwca PZL P. 11c, który we wrześniu 1939 bronił polskiego nieba.
Prócz samolotów można tu podziwiać szybowce, czy śmiglowce np. polskie eksperymentalne wiropłaty Gil i Trzmiel, czy SM-2 - modyfikacja licencyjnego Mi-1.
Krakowskie Muzeum Lotnictwa Polskiego posiada jedyną w kraju, oraz jedną z najciekawszych na świecie, kolekcję silników lotniczych. Pozwala to na prześledzenie jak zmieniał się napęd lotniczy na przestrzeni lat. Muzeum Lotnictwa Polskiego posiada pokaźną także bibliotekę, w której zgromadzono dotychczas ponad 7000 książek, 2500 instrukcji i 25000 czasopism o tematyce lotniczej.

Oprac. na podstawie informacji ze strony www.muzeumlotnictwa.pl

Polska

  

Muzeum Lotnictwa Polskiego

Opis  

adres: Al. Jana Pawła II 39, 31-864 Kraków 28.
tel. (012) 642 87 01, (012) 642 40 70, (012) 642 40 71 (012) 640 99 601
tel./fax: (012) 642 87 00
www: www.muzeumlotnictwa.pl
e-mail: info@muzeumlotnictwa.pl

 

Muzeum Wojska Polskiego

Opis Galeria

Adres: Aleje Jerozolimskie 3, 00-495 Warszawa
tel.  (022) 629 52 71

      (022) 629 52 72
fax. (022) 628 58 43
www: muzeumwp@muzeumwp.pl

e-mail: sekretariat@muzeumwp.pl

Muzeum Arkadego Fiedlera

 

    adres: ul Słowackiego 1, 62-040 Puszczykowo pod Poznaniem
    tel. (061) 8133-794 lub 8133-190 oraz 601 688 196 
    www: www. www.fiedler.pl

    e-mail: marekfiedler@pro.onet.pl

Opis

 

Muzeum Spadochroniarstwa i Wojsk Specjalnych

im. ppłk. Adolfa Pilcha Willa "Agawa"

Opis

 

   adres: Przylesie 1a, 43-460 Wisła

   tel.:33 855 13 53, 694 616 530

   www. http://www.muzeum-spadochroniarstwa.pl/

   e-mail: pwybraniec@post.pl

 

Austria  
Flugmuseum Aviaticum Opis
Adres: Ferdinand Graf von Zeppelinstrasse 1, Wiener Neustadt
tel. +43 2622 88 630
www: www.aviaticum.at
e-mail: office@aviaticum.at
Osterreichisches Luftfahrtmuseum    
Adres: Flughafen Graz - Thalerhofstraße 52, Postfach 15
A - 8073 Feldkirchen
www: www.luftfahrtmuseum.at
e-mail: luftfahrtmuseum@gmx.at
Francja  
Musée de l'Air et de l'Espace Opis  

Adres: Aeroport Paris - Le Bourget BP 173 tel. 01 49 92 70 00, 01 49 92 70 62
www: www.museedelair.org

e-mail: musee.air@mae.org

Amicale Jean-Baptiste Salis    

Adres: Aerodrome de Cerny-la Ferte-Alais,
91590 la Ferte-Alais

tel. +33 (0)1 64 57 55 85

fax:+33 (0)1 64 57 44 87
www: www.ajbs.fr
e-mail:

Norwegia  
Norwegian Air Force Museum Opis  
Adres: Norsk Luftfartsmuseum
Olav V gate - 8004 Bodø - Norway
Postboks 1124 - 8004 Bodø - Norway
tel. +47 75 50 78 50
Fax: + 47 75 50 78 51
www: www.aviation-museum.com
e-mail: post@luftfartsmuseum.no
Niemcy  
Luftwaffe Museum Opis Galeria

Adres: Bundesgeschäftsstelle, 12172 Berlin
tel. +49 30 - 8 11 07 69

fax. +49 30 – 364 31 198
www: www.luftwaffenmuseum.com
e-mail: info@luftwaffenmuseum.com

Zeppelin Museum Friedrichshafen GmbH Opis

Adres: Seestr. 22, D-88045 Friedrichshafen,
Tel.: +49(0)7541 3801-40
www.zeppelin-museum.de

email:wojciechowska@zeppelin-museum.de

   
Deutsches Technikmuseum    
Adres: Trebbiner Str. 9, 10963 Berlin-Kreuzberg tel. 49 30 / 90 254-0
www: www.dtmb.de
e-mail: info@dtmb.de
Technikmuseum Hugo Junkers    
Adres: Kuhnauer Strasse 161a, 06846 Dessau
tel. 0340 661 19 82
www: www.technikmuseum-dessau.de
e-mail: info@technikmuseum-dessau.de
Luftfahrt Museum Hannover Laatzen    
Adres: Ulmer Strasse 2, D-30880 Laatzen
tel. +49 (5 11) / 8 79 17 91
     +49 (5 11) / 8 79 17 92
Fax. +49 (5 11) / 8 79 17 93
www: www.luftfahrtmuseum-hannover.de
e-mail: info@luftfahrtmuseum-hannover.de
Militaerhistorisches Museum der Bundeswehr    
Adres: Olbrichtplatz 2, 01099 Dresden
tel. 0049 (0)351 / 823 28 03
www: www.militaerhistorisches-museum.bundeswehr.de
Wielka Brytania  
Royal Air Force Museum Hendon Opis

Adres: RAF Museum London Grahame Park Way, London NW9 5LL
tel. 020 8205 2266
www: www.rafmuseum.org.uk

video: zwiedzanie muzeum
e-mail: london@rafmuseum.org

The Battle of Britain Memorial Flight    
Adres: Battle of Britain Memorial Flight Visitor Centre RAF,
Coningsby Dogdyke Road
tel. +44 (0)1526 344041
www: www.raf.mod.uk/bbmf/
e-mail:CON-BBMFPRO@mod.uk
Solent Sky Museum    
Adres: Albert Road South, Southampton SO14 3FR
tel. +44 (0)2380 635830
www: www.spitfireonline.co.uk
e-mail: info@spitfireonline.co.uk
National Maritime Museum    

Adres: Park Row Greenwich, London SE10 9NF
tel. +44 (0)20 8312 6632
www: www.nmm.ac.uk
e-mail: bookings@nmm.ac.uk

 

Museum of Science and Industry - Manchester


Adres: Museum of Science & Industry

Liverpool Road
Castlefield
Manchester M3 4FP

www:www.mosi.org.uk/

 

Włochy  
Parco Tematico dell'Aviazione    

Adres: 9280 Airport Road
Superstrada Rimini - San Marino Km. 8.500 Via S. Aquilina,
Italia
tel. 39 0541 756696

www: www.museoaviazione.com

e-mail: info@museoaviazione.com

     

 

Kanada  
Canadian Warplane Heritage Opis Galeria

Adres: 9280 Airport Road
Mount Hope, Ontario
Canada
L0R 1W0 tel: (905) 679-4183

fax: (905) 679-4186

www: www.warplane.com

e-mail: museum@warplane.com

     
Stany Zjednoczone
  

Evergreen Aviation & Space Museum

Opis 800px-Spruce_goose_evergreen_aviation_museum_triddle_-_mini9aturka

Adres: 500 Northeast Captain Michael King Smith Way
McMinnville, OR 97128,
Stany Zjednoczone
tel. (503) 434-4185

www: www.evergreenmuseum.org/

e-mail: events@evergreenmuseum.org

Fantasy of Flight

Opis   

1400 Broadway Blvd. S.E.
Polk City, FL 33868

Stany Zjednoczone
tel. (863)984-3500

www: http://www.fantasyofflight.com/

Chiny  
China Aviation Museum Opis  

Adres: Xiaotangshanzhen

Changping, Beijing

Chiny
tel: +86 10 6178 4882

Serbia  
Aeronautical Museum-Belgrade Opis  

Adres: 226,

Beograd,

Serbia
tel. +381 (011) 2670-992

fax +381 (011) 2698-209

www:www.aeronauticalmuseum.com

e-mail: airmuseum@gmail.com

Czechy  
Prague Aviation Museum, Kbely Opis  

Adres: ul. Mladoboleslavská,

Praha 9 – Kbely
tel. 973 207 500

www: www.vhu.cz/muzea/zakladni-informace-o-lm-kbely/

e-mail: museum@army.cz