3 Polskie Skrzydło Myśliwskie
Zwiększenie liczebności PSP umożliwiło utworzenie kolejnego Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. Liczono się z tym iż na bazie trzech skrzydeł myśliwskich po wojnie powstanie odrodzone lotnictwo Polskie w kraju. Oficjalnie 3 Polskie Skrzydło Myśliwskie powstało 20 czerwca 1943 roku i z powodów organizacyjnych zostało rozwiązane po trzech miesiącach. Ponownie utworzone w lutym 1944 roku istniało do końca 1946 roku, czyli do czasu rozwiązania dywizjonów. W tym wypadku brytyjczycy mający juz zaufanie do polskich dowódców nie dublowali w poczatkowym okresie istnienia stanowiska dowódcy skrzydła.

KOLEJNI DOWÓDCY

mjr pil. Walery Żak 29.06.1943 - 21.09.1943
---------------------------------------------------------
mjr pil. Jan ZUMBACH 15.02.1942 - 14.06.1944
mjr pil. Tadeusz Sawicz 15.06.1944 - 10.10.1944
mjr pil. Kazimierz Rutkowski 11.10.1944 - 30.01.1945
mjr pil. Jan Falkowski 31.01.1945 - 9.03.1945
mjr pil. Wacław KRÓL 10.03.1945 - 16.07.1945
mjr pil. Tadeusz Sawicz 16.07.1945 – 03.1946
mjr pil. Marian Duryasz 03.1946 – 04.1946
mjr pil. Kazimierz Rutkowski 04.1946 – do końca istnienia

DYWIZJONY MYŚLIWSKIE BĘDĄCE NA ETACIE SKRZYDŁA
302, 317 20.06.1943 – 21.09.1943
316 1.02.1944 - 25.09.1944
303, 316 25.09.1944 – 24.10.1944
303 24.10.1944 – 9.03.1945
303, 316 9.03.1945 – 16.05.1945
303, 307, 316 16.05.1945 – do końca istnienia

Oprac. Jacek Waszczuk
2 Polskie Skrzydło Myśliwskie
2 Polskie Skrzydło Myśliwskie powstało 18 sierpnia 1941 roku na lotnisku Exeter w składzie trzech dywizjonów (302, 316 i 317). W październiku 1943 nastąpiła reorganizacja na wzór 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego, utworzono 133 Polskie Skrzydło Myśliwskie. Analogicznie do 1 skrzydła przez pierwszy miesiąc stanowisko dowódcy zdublowane było przez brytyjczyka, odwołanego po okrzepnięciu jednostki

KOLEJNI DOWÓDCY


BRYTYJCZYK

W/Cdr Minden Blake 18.08.1941 – 20.09.1941

POLACY

mjr pil. Stanisław Brzezina 18.08.1941 - 24.11.1941
mjr pil. Stefan Witorzeńć 25.11.1941 - 25.09.1942
mjr pil. Witold Kołaczkowski 26.09.1942 - 27.01.1943
mjr pil. Aleksander Gabszewicz 28.01.1943 - 20.06.1943
mjr pil. Tadeusz Nowierski 21.06.1943 - 12.10.1943

Dowódcy 133 Skrzydła Myśliwskiego

ppłk pil. Tadeusz Nowierski 20.10.1943 - 17.02.1945
ppłk pil. Tadeusz ROLSKI 18.02.1945 - 7.08.1945

W tym czasie dowódcy latający

mjr pil. Walery Żak 12.10.1943 - 15.02.1944
mjr pil. Julian Kowalski 16.02.1944 - 3.04.1944
mjr pil. Stanisław SKALSKI 4.04.1944 - 2.08.1944
mjr pil. Jan ZUMBACH 3.08.1944 - 30.01.1945
mjr pil. Kazimierz Rutkowski 31.01.1945 - 16.07.1945
mjr pil. Walery Żak 17.07.1945 – do końca istnienia

DYWIZJONY MYŚLIWSKIE BĘDĄCE NA ETACIE SKRZYDŁA


302, 316, 317 18.08.1941 – 13.12.1941
302, 306, 317 13.12.1941 – 1.04.1942
302, 306, 308 1.04.1942 - 5.05.1942
306, 308, 315 5.05.1942 – 16.06.1942
303, 308, 315 16.06.1942 – 30.07.1942
303, 315, 316 30.07.1942 – 5.09.1942
303, 316, 317 5.09.1942 – 1.02.1943
302, 316, 317 1.02.1943 – 11.03.1943
302, 306, 317 12.03.1943 – 29.04.1943
302, 306, 308 29.04.1943 – 1.06.1943
306, 308, 315 1.06.1943 – 6.07.1943
306, 308 6.07.1943 - 11.11.1943
306, 315 11.11.1943 – 15.03.1944
306, 315, (129) 15.03.1944 – 24.10.1944
306, 316, (129) 24.10.1944 – 12.12.1944
306, 309, 316 12.12.1944 – 16.01.1945
306, 309, 315 16.01.1945 – 15.08.1946
306, 309, 315, 318 15.08.1946 – do końca istnienia

Oprac. Jacek Waszczuk

Podczas BITWY O WIELKĄ BRYTANIĘ w RAF okazało się, że aby rozbijać potężne wyprawy bombowe należy utworzyć większe formacje myśliwskie grupujące kilka dywizjonów dla skutecznego dowodzenia w powietrzu. Próbnie utworzone Skrzydło Myśliwskie pod dowództwem pułkownika <BADERA> potwierdziło pokładane w nim nadzieje. W związku z tym dywizjony Fighter Command pogrupowano w skrzydła myśliwskie, 15 kwietnia 1941 roku utworzono pierwsze polskie skrzydło pod oficjalną nazwą 1 Polskie Skrzydło Myśliwskie. W składzie się znalazły (303 i 306 polski dywizjon i brytyjski 601 dywizjon). Przy czym przydział dywizjonu do skrzydła nie był ustalany na „zawsze”, co jakiś czas następowała rotacja dywizjony które ponosiły większe straty wycofywane były na tyły dla uzupełnienia i odpoczynku. Odchodziły też dywizjony na dodatkowe szkolenia lub przezbrajane na nowe myśliwce. W miejsce wycofanych do składu przydzielano nowe jednostki. Standardowo Skrzydło składało się z trzech dywizjonów lecz trafiały się skrzydła w sile dwóch jak i czterech i pięciu dywizjonów. W latach 1941 - 1942 piloci 1 Polskiego Skrzydła uzyskali 125 zwycięstw przy stracie 30 pilotów. Był to najlepszy wynik wśród wszystkich Skrzydeł Myśliwskich <RAF>. W październiku 1943 roku nastąpiła reorganizacja Skrzydeł Myśliwskich w Fighter Command, 1 Polskie Skrzydło Myśliwskie przemianowano na 131 Polskie Skrzydło Myśliwskie, od tej pory dowódca skrzydła dowodził całością dywizjonów myśliwskich oraz wszelkich jednostek naziemnych wchodzących w skład formacji. Dowódcą latającym skrzydła był zwykle oficer w stopniu majora lub podpułkownika. W tym czasie dowódca całości nazywany był dowódcą portu lotniczego lub dowódcą skrzydła i przysługiwał mu zwykle funkcyjny stopień pułkownika G/Cpt, dość szybko ustalono iż dowódcy latającemu przysługiwał stopień funkcyjny W/Cdr (podpułkownik). Ponieważ dowództwo RAF w 1941 roku nie do końca ufało w zdolności dowódcze Polaków, dlatego po utworzeniu 1 Polskiego Skrzydła zdublowano stanowisko dowódcy. Pierwszym Polskim dowódcą został Witold Urbanowicz a brytyjskim dowódcą został J. A. Kent dobrze znany polakom z dowodzenie w 303 Dywizjonie. Po pierwszych lotach bojowych okazało się że nie ma potrzeby dublowania Polacy radzą sobie bardzo dobrze i 2 lipca 1941 roku Kent otrzymał inny przydział a dowódcy Polscy pełnili funkcję już samodzielnie

KOLEJNI DOWÓDCY

BRYTYJCZYK

J. A. Kent 15.04.1941 - 2.07.1941

POLACY

kpt. pil. Witold URBANOWICZ 15.04.1941 - 31.05.1941
mjr pil. Piotr Łaguna 1.06.1041 - 27.06.1941
mjr pil. Tadeusz ROLSKI 28.06.1941 - 18.04.1942
mjr pil. Marian Pisarek 19.04.1942 - 29.04.1942
mjr pil. Stefan Janus 30.04.1942 - 26.01.1943
mjr pil. Wojciech Kołaczkowski 27.01.1943 - 20.06.1943
mjr pil. Aleksander GABSZEWICZ 21.06.1943 - 12.12.1943

Dowódcy 131 Skrzydła Myśliwskiego

ppłk pil Zdzisław Krasnodębski 15.10.1943 - 17.02.1944
mjr pil. Zbigniew Czajkowski 18.02.1944 - 12.07.1944
ppłk pil. Aleksander GABSZEWICZ 12.07.1944 - 31.05.1945
ppłk pil. Stanisław Witorzeńć 1.04.1045 - 3.01.1947

W tym czasie dowódcy latający

mjr pil. Stanisław SKALSKI 13.12.1943 - 3.04.1944
mjr pil. Julian Kowalski 4.04.1944 - 10.10.1944
mjr pil. Tadeusz Sawicz 11.10.1944 - 8.08.1945
mjr pil. Wacław KRÓL 9.08.1945 - 3.01.1947
DYWIZJONY MYŚLIWSKIE BĘDĄCE NA ETACIE SKRZYDŁA

303, 306, (601) 1.04.1941 – 24.06.1941
303, 306, 308 24.06.1941 – 13.07.1941
306, 308, 315 14.07.1941 – 07.10.1941
303, 308, 315 07.10.1941 – 13.12.1941
303, 315, 316 13.12.1941 – 1.04.1942
303, 316, 317 1.04.1942 – 5.05.1942
302, 303, 316, 317 5.05.1942 – 16.06.1942
302, 306, 316, 317 16.06.1942 – 30.07.1942
302, 306, 308, 317 30.07.1942 – 5.09.1942
302, 306, 308, 315 5.09.1942 – 1.02.1943
303, 306, 308, 315 1.02.1943 – 11.03.1043
303, 308, 315, 316 12.03.1943 – 29.04.1943
303, 315, 316 29.04.1943 – 1.06.1943
302, 303, 316, 317 1.06.1943 – 20.06.1943
303, 316 20.06.1943 – 26.07.1943
303, 316, (124) 26.07.1943 – 21.09.1943
302, 303, 317 21.09.1943 - 11.11.1943
302, 308, 317 11.11.1943 – 30.04.1945
302, 308, 317, (322, 349) 30.04.1945 – 1.07.45
302, 308, 317 1.07.1945 – 3.01.1947

Oprac. Jacek Waszczuk
663 Dywizjon Samolotów Artylerii
663 Dywizjon Samolotów Artylerii posiadający pełną nazwę Polish Air Operation Squadron Royal Air Force został utworzony 8 września 1944 roku. Personel latający jak i naziemny wywodził się ze składu 2 Korpusu Polskiego. Choć dywizjon nie wchodził oficjalnie w skład <RAF> oraz Polskich Sił Powietrznych był w składzie Polskich Sił Zbrojnych na zachodzie i mie może zabraknąć opisu przy innych Dywizjonach PSP. 663 Dywizjon sformowano do korygowania ognia własnej artylerii (dywizji), piloci latając nad linią frontu obserwowali efekty ostrzału artyleryjskiego, ewentualnie podawali koordynaty do poprawnego trafienia w cel. Przy strzelaniu artylerią płakotorową czyli klasycznymi działami efekt ostrzału często widoczny był z ziemi i nie wymagało to specjalnych obserwacji lotniczych lecz przy strzelaniu artylerią stromotorową typu moździerze gdy można było prowadzić ostrzał zza wzniesień, obserwacja i korygowanie ognia z powietrza było nieodzowne. Mimo iż wykonywano loty w strefie frontowej czyli na styku z oddziałami nieprzyjaciela z możliwością częstego ostrzału zza lini frontu na wyposażenie trafiły maszyny lekkie nie opancerzone typu Auster. Berdziej przypominające samoloty aeroklubowe niż wojskowe. Wielu sądziło iż latanie na takim samolocie jest wręcz samobójstwem, tymczasem nieprzyjaciej rzadko mostrzeliwał latające maszyny gdyż zwykle ostrzelany pilot naprowadzał ostrzał artyleryjski w rejon z którego był atakowany i sytuacja się uspokajała.

Dywizjon składał się z trzech eskadr po 4-5 samolotów oraz po 7 pilotów (oficerów artylerii). 8 stycznia 1945 roku wykonano pierwsze loty bojowe na korzyść 10 Korpusu Brytyjskiego, 13 lutego 1945 roku rozpoczęto wykonywanie lotów bojowych na korzyść 2 Korpusu Polskiego i z tym przydziałem dywizjon dotrwał do rozwiązania w 1946 roku. Podczas bitwy o Bolonię w kwietniu 1945 roku podczas lotu bojowego ranny został por. pil. Perucki oraz 14 kwietnia poległ por. pil. Sławomir Grodzicki, były to jedyne straty bojowe dywizjonu. 25 kwietnia 1945 roku wykonano ostatnie loty bojowe. Wojnę zakończono wykonaniem 530 lotów bojowych w czasie 1020 godzin.

Ważniejsze Daty dywizjonu

8.09.1944 Utworzono dywizjon

8.01.1945 Dywizjon osiągnął gotowość bojową

25.04.1945 Wykonano ostatnie loty bojowe

19.11.1946 Rozwiązano dywizjon

ODZNAKA Orzeł z rozpostartymi skrzydłami w locie niesie pocisk artyleryjski. Na tle biało czerwonej szachownicy Polskich Sił Powietrznych inicjały 663 DSA (663 Dywizjon Samolotów Artylerii). Części metalowe odznaki koloru srebrnego, odznaka nie została oficjalnie zatwierdzona w dzienniku rozkazów.

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

S/Ldr W. E. Wright

Polak

mjr dypl. art. pil. Edward Pawlikowski

LOTNISKA BAZOWANIA *

Ebola Włochy 8.09.1944 - 14.12.1944
Pantecorino Włochy 14.12.1944 - 3.01.1945
Maldola Włochy 3.01.1945 - 1.04.1945
Imola Włochy 1.04.1945 - 05.1946
Porto Włochy 05.1945 - 11.1946
San Giorgio Włochy - // -
Largo di Garda Włochy - // -
Monza Włochy - // -
Treviso Włochy - // -

* Pojedyńcze eskadry stacjonowały równocześnie w Padwie, Weronie, Mediolanie, Florencji, Jesi i Bolonii

UŻYWANE SAMOLOTY

Auster Mk-III, Mk-IV i Mk-V od chwili powstania do końca wojny

Oprac. Jacek Waszczuk


Cyrk Skalskiego (właściwie - Polish Flight Team - Polski Zespół Walczący) - w 1943 roku przygotowywano się do otwarcia drugiego frontu w Europie. Należało utworzyć jednostkę lotniczą której celem było zebranie doświadczeń we współpracy lotnictwa z wojskami naziemnymi. Jedynym miejscem gdzie armia brytyjska walczyła na lądzie z wojskami niemieckimi była Afryka Północna. Piloci walczący w Polish Flight Team mieli wymieniać się co trzy miesiące w celu przeszkolenia większej liczby lotników. Ogłoszono nabór ochotników do pierwszego składu nowo formowanej jednostki, zgłosiło się 68 doświadczonych pilotów, wybrano dwunastu najlepszych. Po pomyślnym zatwierdzeniu pomysłu przez sztab RAF, ustalono; Polacy utworzą dodatkową eskadrę C przy 145 Dywizjonie Myśliwskim RAF ze składu 244 Skrzydła West Desert Air Force (Lotnictwa Pustyni Zachodniej) w Tunezji. Standardowo eskadra składała się z 12 pilotów walczących na myśliwcach SUPERMARINE SPITFIRE w wersji Mk-V po pewnym czasie Polacy otrzymali Spitfire nowszej wersji Mk-IX. Dowódcą eskadry został kpt. pilot Stanisław SKALSKI, łącznikiem z dowództwem został ppłk pilot Tadeusz Rolski. A w składzie pilotów znaleźli się;
Kpt Wacław KRÓL, por. Karol PNIAK, por. Eugeniusz HORBACZEWSKI, por. Bohdan ARCT, por. Władysław DRECKI, por. Ludwik MARTEL, por. Kazimierz SPORNY, por. Mieczysław WYSZKOWSKI, por. Jan KOWALSKI, chor. Bronisław MALINOWSKI, chor Władysław MAJCHRZYK, chor Kazimierz SZTRAMKO, chor Mieczysław POPEK, chor Marcin MACHOWIAK. Piloci przybyli na lotnisko polowe Bu Grara 13 marca 1943 roku i od tej chwili datuje się powstanie jednostki. 18 marca wykonano pierwsze loty bojowe

Ponieważ Polacy stanowili grupę doświadczonych pilotów myśliwskich i posiadali lepszą wersję myśliwców Spitfire w stosunku do dywizjonów RAF w tym rejonie, ustalono iż będą zwykle pełnili górną osłonę podczas lotów bojowych i głównym celem będzie związanie walką myśliwców przeciwnika. W tym czasie inne jednostki zwalczać miały bombowce i samoloty szturmowe Włoch i Niemiec. 28 marca piloci eskadry odnieśli pierwsze zwycięstwa powietrzne, kpt. Skalski i por. HORBACZEWSKI zestrzelili po jednym samolocie bombowym JUNKERS Ju-88. Szybkie postępy wojsk sprzymierzonych spowodowały iż trzeba było przebazować się na nowe lotnisko bliżej frontu. A że front systematycznie posuwał się naprzód lotniska zmieniano kilkukrotnie. Nie trzeba było czekać na kolejne zwycięstwa. Po miesiącu walk okazało się iż PFT jest najlepszą eskadrą walczącą nad Afryką.

Lecz nie samymi zestrzeleniami można mierzyć wygraną. 22 kwietnia Polacy w większym zespole z Brytyjczykami zostali skierowani nad Morze Śródziemne. Około 20 potężnych samolotów transportowych Me-323 oraz Ju-52 po starcie z Sycylii kierowało się do Afryki wioząc zaopatrzenie do walczących wojsk, zespół leciał nisko nad wodą by nie być widzianym przez stacje radiolokacyjne. W osłonie leciało około 20-30 myśliwców Bf-109 i Mc 202. Polacy stanowiąc górną eskortę grupy atakującej zwarli się z myśliwcami ochrony, por. Sporny zestrzelił dwa BF-109, por. Horbaczewski kolejne dwa. Chor Sztramko zestrzelił jednego Bf-109 i jednego Mc-202. Większość myśliwców Luftwaffe została zwarta w walce za to niżej usytuowane dywizjony 244 skrzydła RAF zaatakowały samoloty transportowe i sprawiły im prawdziwą łaźnie, kilkanaście transportowców dość szybko wpadło do morza jak latające zapalniczki. W maju 1943 roku resztki broniących się wojsk Niemiecko-Włoskich skapitulowały, ostatnią walkę powietrzną stoczono 6 maja, napotkano wtedy grupkę messerschmittów i chor. Sztramko zestrzelił jednego a por. Skalski uszkodził innego. 13 maja definitywne zwycięstwo aliantów nad Afryką przypieczętowało losy polskiej grupy. PFT został rozwiązany. Do tej chwili piloci zestrzelili 25 samolotów przeciwnika, kolejne trzy zaliczone zostały jako zestrzelenia prawdopodobne a 9 samolotów uznano jako uszkodzone. Sukces jest tym większy iż tylko dwa zestrzelone samoloty były bombowcami, wszystkie pozostałe były to myśliwce niemieckie i włoskie. Straty własne zamknęły się liczbą jednego pilota (por. Mieczysław Wyszkowski samowolnie oddalił się podczas lotu bojowego 18 kwietnia, został zestrzelony i trafił do niewoli). W okresie od marca do maja 1943 roku żaden brytyjski dywizjon nad Afryką nie odniósł tylu zwycięstw. Wszyscy lotnicy za udział w walkach nad Afryką zostali odznaczeni, każdemu zaproponowano w RAF stanowiska dowódcze od dowódcy klucza do dowódcy dywizjonu. W końcowym okresie walk oddział otrzymał nieoficjalną nazwę "Cyrk Skalskiego", po pewnym czasie stając się określeniem oficjalnym. Po epizodzie w PFT, Skalski został dowódcą 601 dywizjonu RAF a Horbaczewski dowódcą 43 dywizjonu RAF, Drecki został dowódcą eskadry w 152 dywizjonie (cała trójka została nadśródziemnomorskim teatrze działań bojowych) pozostali wrócili do Anglii dość szybko obejmując stanowiska dowódcze w polskich jednostkach.

Zwycięstwa odnieśli (pewne – prawdopodobne - uszkodzone)

por. E. HORBACZEWSKI 5 - 0 - 0
kpt. S. SKALSKI 3 - 0 - 1
kpt. S. KRÓL 3 - 0 - 0
por. K. SPORNY 3 - 0 - 0
st. Sierż. K. SZTRAMKO 3 - 0 - 0
st. Sierż. M. POPEK 2 - 0 - 1
por. B. ARCT 1 - 1 - 2
por. L. MARTEL 1 - 1 - 1
st. Sierż. M. MACHOWIAK 1 - 0 - 2
por. W. DRECKI 1 - 0 - 1
st. Sierż. W. MAJCHRZYK 1 - 0 - 1
st. sierż. B. MALINOWSKI 1 - 0 - 0
por. M. WYSZKOWSKI 0 - 1 - 0
razem 25 - 3 – 9


Skalski w kabinie

Spitfire Cyrku Skalskiego


Oprac. Jacek Waszczuk

318 Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy
Dywizjon powstał na podstawie rozkazu Inspektora Lotnictwa Polskiego w Anglii L. Dz. 598/TJ/Org/43 z dniem 23 marca 1943 roku jako dywizjon współpracy z artylerią polską na Bliskim Wschodzie. Według zapotrzebowania personel latający miał składać się wyłącznie z oficerów, od tej zasady nie robiono odstępstw do końca wojny. Ponieważ dywizjon miał latać jako samodzielna jednostka nie będąc w składzie skrzydła myśliwskiego posiadał nieco inny skład w stosunku innych polskich dywizjonów myśliwskich. Dywizjon oprócz dwóch eskadr (A i B) posiadał dodatkową eskadrę techniczną C w składzie której znajdowała się sekcja, uzbrojenia, transportu. Dodatkowo w składzie dywizjonu znalazł się oddział żandarmerii, kancelaria, kasyna oficerskie i podoficerskie co zapewniło prawie całkowitą samowystarczalność. Pierwszymi samolotami na wyposażeniu były wysłużone Hurricane. 19 kwietnia podczas szkolenia wydarzył się pierwszy wypadek w którym zginął por. Jan Jakubowski, 2 sierpnia na skutek pożaru samolotu ciężko poparzony został kpt. Jan Narewski. 16 sierpnia dywizjon został zaokrętowany w Liverpoolu na statek i 29 sierpnia dopływa do Port Saidu i drogą naziemną przejeżdżają na lotnisko Muguebilia w Palestynie. Piloci pozostali w Anglii i po otrzymaniu 18 nowych samolotów dolecieli do Afryki 14 września 1943 roku, dywizjon wszedł w skład 1 TAF (Tactical Air Force-Dasert Air Force czyli Pierwsze Lotnictwo Taktyczne-Powietrzne Siły Pustyni). Jesienią 1943 roku lotnisko było wizytowane między innymi przez wodza naczelnego gen. Broni Kazimierza Sosnkowskiego. Wiosną 1944 dywizjon otrzymuje samoloty Spitfire oraz przebazowuje się z Afryki do Europy. 1 maja 1944 roku osiągnięto na nowych samolotach gotowość bojową, jednostka weszła w skład 285 dywizjonu rozpoznawczego. 2 maja wykonano pierwsze loty bojowe na korygowanie ognia artylerii i loty rozpoznawcze. 16 sierpnia 1944 roku dywizjon ponownie był wizytowany przez naczelnego wodza, 16 września za wykazaną odwagę pierwsi lotnicy zostali udekorowani Krzyżami Walecznych. 19 grudnia 1944 roku pierwsi piloci po wylataniu tury lotów operacyjnych (200 godzin lotów bojowych) odeszli na odpoczynek. Rok 1944 zamknięto wykonaniem 3106 lotów bojowych w czasie 4098 godzin.

18 marca 1945 roku porucznik pilot Czesław Nowak jako pierwszy pilot dywizjonu został udekorowany Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari V klasy. Do zakończenia walk w maju 1945 wykonano 1758 lotów bojowych w czasie 2142 godzin (w 1945 roku). 28 maja 1945 roku lotnicy wzięli udział w defiladzie nad lotniskiem Campoformilo. W lipcu 1946 roku dywizjon przebazowano do Anglii i 18 sierpnia 1946 roku jednostkę rozformowano.

Podczas lotów bojowych wykonano wiele zdjęć lotniczych lub rozpoznawano teren wzrokowo sporadycznie atakowano cele naziemne w efekcie zatopiono jedną barkę transportową na rzece Pad. Łącznie wykonano 4864 loty bojowe w czasie 6240 godzin, nie odniesiono żadnego zwycięstwa powietrznego. Podczas istnienia dywizjonu poległo 7 lotników (wyłącznie w wypadkach) jeden dostał się do niewoli (kpt. pilot Lew Kurłowicz) oraz pięciu odniosło rany.

Ważniejsze daty

20.03.1943 utworzono dywizjon

19.08.1946 rozwiązano dywizjon

LW takie odznaczenie kodowe malowano na wszystkich samolotach dywizjonu.

ODZNAKA na uskrzydlonym herbie Gdańska (korona i dwa krzyże na czerwonym tle) stoi liczba 318. Części metalowe odznaki srebrne, odznaka nie uzyskała oficjalnej akceptacji i nie była zatwierdzona.

Wkrótce powstał herb dywizjonu malowany na wszystkich samolotach, były to trzy karty trójka kier, as pik i ósemka karo.

KOLEJNI DOWÓDCY

ppłk pil. Adam Wojtyga 20 III 1945 - 4 VIII 1943
mjr pil. Leszek Wielochowski 5 VIII 1943 - 4 I 1945
kpt. pil. Zbigniew Moszyński 5 I 1945 - 19 V 1946
kpt. pil. Włodzimierz Bereżecki 20 V 1945 - 19 VIII 1946

LOTNISKA BAZOWANIA

Detling Anglia 20.03.1943 - 22.07.1943
Snailwell Anglia 22.07.1943 - 15.08.1943
Muguebilia Palestyna 9.09.1943 - 13.10.1943
Gaza Palestyna 13.10.1943 - 21.10.1943
Wilhelma Palestyna 22.10.1943 - 20.11.1943
Quassassin Egipt 20.11.1943 - 9.04.1944
Helwan Egipt 9.04.1944 - 23.04.1944
Madma Włochy 27.04.1944 - 1.05.1944
Trigno Włochy 1.05.1944 - 14.06.1944
San Vito Włochy 14.06.1944 - 26.06.1944
Tortoretto Włochy 26.06.1944 - 2.07.1944
Fermo Włochy * 2.07.1944 - 28.07.1944
Falconara Włochy * 29.07.1944 - 23.08.1944
Chiaravalle Włochy 23.08.1944 - 30.08.1944
Piagiolino Włochy 31.08.1944 - 17.09.1944
Cassandra Włochy * 17.09.1944 - 27.09.1944
Rimini Włochy 27.09.1944 - 7.11.1944
Bellaria Włochy 7.11.1944 - 2.12.1944
Forli Włochy 2.12.1944 - 2.05.1945
La Russia Włochy 2.05.1944 - 6.05.1945
Treviso Włochy 6.05.1945 - 14.05.1945
Risano Włochy 14.05.1945 - 8.03.1946
Teviso Włochy 8.03.1946 - 07.1946
Coltishall Anglia 07.1946 - 19.08.1946

* przez pewien czas eskadra A bazowała na innych lotniskach

Castiglione Włochy 22.07.1944 - 1.08.1944
Malignano Włochy 1.08.1944 - 25.08.1944
Jesi Włochy 24.09.1944 - 27.09.1944

UŻYWANE SAMOLOTY

Hawker Hurricane Mk-I 03.1943 - 08.1943
Hawker Hurricane Mk-II 09.1943 - 03.1944
Supermarine Spitfire Mk-V 10.03.1944 - 10.1944
Supermarine Spitfire Mk-IX 10.1944 - do końca wojny

Jacek Waszczuk

317 Dywizjon Myśliwski "Wileński"
Dywizjon powstał 8 stycznia 1941 roku, Korzystając z tego iż na Wyspy Napłyneła spora ilośc wyszkolonych pilotów można było myśleć o dalszej rozbudowie Poskich Sił Powietrznych przy RAF. Dywizjon był kontynuatorem tradycji przedwojennego 5 Pułku Lotniczego. 2 czerwca 1941 roku późniejszy dowódca dywizjonu por. Paweł Niemiec wraz z sierż. Baranowskim uzyskali pierwsze zwycięstwo na konto dywizjonu strącając bombowiec JUNKERS Ju-88. Wkrótce bo 5 lipca 1941 roku dywizjon usamodzielnił się i odeszli z jednostki brytyjscy oficerowie dublujący polskie stanowiska dowódcze. Rozpoczeła się szara służba bojowa, wśród wykonywanych zadań lotnicy uczestniczyli także w znanych po wojnie operacjach, miedzy innymi 19 sierpnia 1942 roku 317 dywizjon uczestniczył w osłonie operacji JUBILEE, podczas walk dla osłony operacji uzyskano 7 zestrzeleń bez strat własnych. We wrześniu 1943 roku dywizjon wszedł w skład 131 Polskiego skrzydła Myśliwskiego a wraz z nim wszedł w skład lotnictwa taktycznego (2TAF) Od tej pory głównym zadaniem pilotów miało być wsparcie wojsk naziemnych. Aby dobrze wykonywać nowo powierzone zadania dywizjon wycofano na tyły i wszyscy przeszli szkolenie w atakowaniu celów naziemnych z broni palnej a nastepnie w bombardowaniu. W kwietniu 1944 w związku z planowanym szybkim otworzeniem drugiego frontu w europie dywizjon przebazowano na lotnisko polowe, w oczekiwaniu na przebazowanie na kontynent wykonano trzy zmiany lotnisk polowych. Długo oczekiwany dzień inwazji na kontynent czyli operacja OVEROLD był dniem pełnego wysiłu dla pilotów, 6 czerwca 1944 roku podczas ochrony z powietrza operacji OVEROLD wykonano 4 loty bojowe w składzie całego dywizjonu. 3 sierpnia 1944 roku nastąpiło przebazowanie na kontynent na lotnisko polowe Plumetot (W kodzie alianckim otrzymało kryptonim B-10). W tym czasie dywizjon był w pełni jednostką wielozadaniaową, co udowodniono 17 sierpnia 1944 roku kiedy piloci Dywizjonu zauwarzyli pynący na powierzchni Kanału La Manche miniaturowy okręt podwodny "Neger" i zatopili go. Loty na atakowanie celów naziemnych były mało spektakularne i nie przynasiły chwały w postaci zwycięstw powietrznych, nikłą nadzieją na zmianę tego stanu żeczy miał być lot bojowy 1 stycznia 1945. Sztab wpadł na pomysł iż po nocy sylwestrowej Luftwaffe rozpocznie działania nieco później niż zwykle i może uda się zniszczyć więcej sprzętu na ziemi, wyznaczono lot bojowy na atakowanie cełów na terenie niemiec. Na podobny pomysł wpadli planiści Luftwaffe którzy opracowali operacje BODENPLATTE czyli atak na lotniska alianckie i zniszczenie na ziemi i nad lotniskami jak największej liczby samolotów alianckich. 1 stycznia 1945 gdy piloci wracali już z lotu bojowego zostali wezwani nad własne lotkisko które było w łaśnie atakowane przez maszyny Luftwaffe, dzięki temu iż odległość nie była duża udało się błyskawicznie powrócić, piloci widząc uwijające się nad lotniskiem samoloty z czarnymi krzyżami włączyli się w krąk i rozpoczęły się pojedyńcze walki, udało się zaskoczyć Niemców w efekcie zestrzelono 6 samolotów, jeden uznano jako zwycięstwo prawdopodobne oraz 4 uszkodzono, niestety podczas walki poległ por. Tadeusz Powierza. 4 marca 1945 roku piloci zaatakowali niemiecki statek zaopatrzeniowy, później okazało się że wypełniony materiałami wybuchowymi (wyporność około 500 ton), potężna eksplozja objęła również samolot atakującego pilota porucznika C. Szczerbińskiego, samolot spadł do morza uszkodzony eksplozją a pilot poległ. Z innych spektakularnych akcji wykonano między innymi 25 marca 1945 atak bombami na siedzibę SS w Holandii.Na skutek ataku zginął miedzy innymi jeden generał. W czerwcu 1945 roku dywizjon wszedł w skład wojsk okupacyjnych (BAFO - British Air Force of Ocupation). W grudniu 1946 roku 317 dywizjon powrócił do Anglii i po dwóch tygodniach został rozwiązany


Łącznie podczas II wojny piloci 317 Dywizjonu wykonali 10 251 lotów bojowych

w czasie 14 352 godzin, zrzucono około 500 ton bomb. Zestrzelono 48 1/3 samolotów, 10 zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz 26 uszkodzono. Na ziemi zniszczono 3 samoloty oraz 3 uszkodzono, ponadto zatopiono jeden statek (500 BRT), 30 barek rzecznych. Na ziemi zniszczono 17 budynków, 124 wagony i lokomotywy, 17 czołgów lub dział samobieżnych oraz 663 samochodów. Do końca wojny poległo 25 lotników, 2 zaginęło a 5 dostało się do niewoli.

Ważniejsze daty

8.01.1941 utworzono dywizjon

24.04.1941 dywizjon osiągnął gotowość bojową

20.02 obchodzono święto dywizjonu

3.01.1947 rozwiązano dywizjon

JH oznaczenie kodowe malowane na samolotach do końca wojny

Lotnicy dywizjonu mieli prawo do munduru nosić jedwabne szaliki koloru jasnoniebieskiego

ODZNAKA szafirowy kondor z żółtym grzbietem, brązowymi łapami, czerwonym dziobem i zielonymi powiekami wpisany w wileński krzyż na białym polu (godło 151 przedwojennej Eskadry Myśliwskiej). Wszystkie części metalowe koloru srebrnego. Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. N. W. Nr 4 z 10.10.1943 poz. 43 Anglia, nadawana 20 lutego podczas święta dywizjonu.

KOLEJNI DOWÓDCY

Anglicy

S/Ldr Mike C. J. Mount
S/Ldr Cole A. N. Wood 3.03.1941 - 5.07.1941

Polacy

mjr. pil. Stanisław Brzezina do 7.08.1941
kpt. pil. Henryk Szczęsny 7.08.1941 - 12.11.1941
kpt. pil. Józef Brzeziński 12.11.1941 - 16.03.1942
kpt. pil. Piotr Ozyra 16.03.1942 - 30.04.1942
kpt. pil. Stanisław SKALSKI 30.04.1942 - 2.11.1942
kpt. pil. Zbigniew Czajkowski 2.11.1942 - 29.04.1943
kpt. pil. Franciszek Kornicki 29.04.1943 - 1.01.1044
kpt. pil. Włodzimierz Miksa 1.01.1944 - 25.08.1944
kpt. pil. Władysław Gnyś 25.08.1944 - 28.08.1944
kpt. pil. Marian Chełmecki 28.08.1944 - 17.05.1945
kpt. pil. Paweł Niemiec 17.05.1945 - 6.09.1945
kpt. pil. Marian Trzebiński 6.09.1945 - 3.01.1947

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Acklington Anglia 20.02.1941 - 25.04.1941
Ouston Anglia 25.04.1941 - 27.06.1941
Colerne Anglia 27.06.1941 - 5.07.1941
Fairwood Common Anglia 5.07.1941 - 6.08.1941
Exeter Anglia 6.08.1941 - 1.04.1942
Northolt Anglia 1.04.1942 - 06.1942
Croydon Anglia 06.1942 - 07.1942
Northolt Anglia 07.1942 - 09.1942
Woodvale Anglia 09.1942 - 3.01.1943
Northolt Anglia 3.01.1943 - 1.02.1943
Kirton in Lindsey Anglia 1.02.1943 - 5.04.1943
Martlesham (on) Hearth Anglia 5.04.1943 - 2.05.1943
Heston Anglia 2.05.1943 - 7.06.1943
Parranporth Anglia 7.06.1943 - 3.08.1943
Fairlop Anglia 3.08.1943 - 15.09.1943
Northolt Anglia 15.09.1943 - 1.04.1944
Deanland Anglia 1.04.1944 - 26.04.1944
Chailey Anglia 26.04.1944 - 28.06.1944
Appledram Anglia 28.06.1944 - 16.07.1944
Ford Anglia 16.07.1944 - 3.08.1944
Plumetot B-10 Francja 3.08.1944 - 5.09.1944
Londiniere Francja 5.09.1944 - 10.09.1944
Venderville B-51 Francja 10.09.1944 - 3.10.1944
Deurne B-70 Belgia 3.10.1944 - 11.10.1944
St. Denijs Western Belgia 11.10.1944 - 13.01.1945
Grimbergern B-60 Belgia 13.01.1945 - 9.03.1945
Gilze Rijen B-77 Holandia 9.03.1945 - 13.04.1945
Fairwood Anglia 9.03.1945 - 13.04.1945
Nordhorn B-101 Niemcy 13.04.1945 - 30.04.1945
Uarrelbusch B-110 Niemcy 30.04.1945 - 10.09.1945
Ahlborn Niemcy 10.09.1945 - 15.12.1946
Portreath Anglia 18.12.1946 - 3.01.1947

UŻYWANE SAMOLOTY

HAWKER HURRICANE Mk-I 02.1941 - 07.1941
HAWKER HURRICANE Mk-II 06.1941 - 12.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 10.1941 - 09.1943
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-IX 09.1943 - 04.1945
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-XVI 02.1945 - 12.1946

Jacek Waszczuk

316 Dywizjon Myśliwski "Warszawski"
Dywizjon kontynuował tradycje przedwojennej 113 i 114 Eskadry Myśliwskiej
(IV Dywizjonu Myśliwskiego). 25 marca 1942 roku osiągnięto gotowość bojową, tego dnia piloci wykonali pierwsze loty bojowe, 1 kwietnia 1941 roku późniejszy dowódca dywizjonu por. Aleksander Gabszewicz odniósł pierwsze zwycięstwo na konto dywizjonu, zestrzelił jeden samolot bombowy HEINKEL He-111. 11 listopada 1941 roku w rocznicę odzyskania niepodległości w 1918 roku w dywizjonie nadano odznaczenia w tym Virtuti Militari oraz Krzyże Walecznych. 16 lipca 1942 roku dywizjon został niespodziewanie odwiedzony przez naczelnego wodza generała Sikorskiego. 12 sierpnia 1943 roku lot na osłonę "Latających Fortec", piloci 316 dywizjonu po raz pierwszy wykonali lot bojowy nad Niemcami. W listopadzie 1943 roku przeniesiono 316 Dywizjon z Fighter Command do Air Defence of Great Britain (Obrona Wielkiej Brytanii) w związku z czym piloci uczestniczyli w zwalczaniu latających pocisków V-1, uzyskując najlepsze rezultaty z pośród dywizjonów polskich. Do zwalczanie V-1 specjalnie przygotowywano samoloty, polerowano blachy pokrycia, usuwano zbędne wyposażenie oraz przystosowywano silniki do pracy na wysokooktanowym paliwie zwiększającym moc przy znacznie mniejszej żywotności. 25 kwietnia 1945 roku 316 Dywizjon uczestniczył w osłonie 255 bombowców atakujących siedzibę Hitlera w Berchtesgaden, był to najdłuższy lot bojowy polskich myśliwców trwający 5 godzin 57 minut.

Łącznie piloci dywizjonu wykonali 8198 lotów bojowych w czasie 15 831 godzin, zestrzelono 45,5 samolotów, 19 zaliczono jako prawdopodobne oraz 21 uszkodzono dodatkowo na ziemi zniszczono 4 samoloty oraz 5 uszkodzono. Zestrzelono 74 pociski latające V-1 plasując się na pierwszym miejscu wśród dywizjonów polskich oraz na drugim miejscu w RAF. Indywidualnie najlepszym pilotem w zwalczaniu V-1 był Tadeusz Szymański 9 zestrzeleń V-1 (piąte miejsce na liście RAF). Poległo 44 lotników oraz 9 dostało się do niewoli. Najwięcej zwycięstw w dywizjonie osiągnęli

kpt Aleksander GABSZEWICZ 6,5 - 3 - 3
por. Janusz Walawski 4 - 0 - 3
por. Antoni Cholajda 3 - 2 - 0
ppor. Mieczysław Wyszkowski 3 - 1 - 1
ppłk Tadeusz Góra 3 - 1 - 0

15.02.1941 powstanie dywizjonu

25.03.1941 dywizjon osiągnął gotowość bojową

25.03 dywizjon obchodził święto dywizjonu na pamiątkę pierwszych lotów bojowych.

12.12.1946 rozwiązano dywizjon

SZ oznaczenie kodowe malowane na samolotach przez całą wojnę

Lotnicy dywizjonu mieli prawo do munduru nosić jedwabne szaliki koloru bordowego.

ODZNAKA czerwony puchacz w locie z pomarańczowymi skrzydłami wpisany w trójkąt warszawski o białym tle (przedwojenne godło 113 Eskadry Myśliwskiej). Na prawym boku trójkąta umieszczono inicjały 316 SQ (SQ od squadron - dywizjon). Wszystkie części metalowe odznaki koloru srebrnego, zatwierdzona Dz. Rozk. N. W. Nr 4 z 10.10.1943 poz 43 Anglia, nadawana podczas święta dywizjonu 25 marca

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

S/Ldr C. J. Donavan

Polacy

kpt. pil. Juliusz Frey 15.02.1941 - 10.08.1941
kpt. pil. Wacław Wilczewski 11.08.1941 - 14.11.1941
kpt. pil. ALEKSANDER GABSZEWICZ 15.11.1941 - 4.06.1942
kpt. pil. Juliusz Żurakowski 5.06.1942 - 28.12.1942
kpt. pil. Marian Trzebinski 29.12.1942 - 15.09.1943
kpt. pil. Paweł Niemiec 16.09.1943 - 26.06.1944
kpt. pil. Bogdan Arct 27.06.1944 - 6.09.1944
kpt. pil. Zygmunt Drybański 7.09.1944 - 5.07.1945
kpt. pil. Michał Cwynar 6.08.1945 - 10.09.1945
kpt. pil. Paweł Niemiec 11.09.1945 - 12.12.1946

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Pembrey Anglia 22.02.1940 - 18.06.1941
Colerne Anglia 18.06.1941 - 2.08.1941
Church Stanton Anglia 2.08.1941 - 13.12.1941
Northolt Anglia 13.12.1941 - 23.04.1942
Heston Anglia 23.04.1942 - 31.08.1942
Hulton Cranswick Anglia 31.08.1942 - 13.03.1943
Northolt Anglia 13.03.1943 - 22.09.1943
Acklington Anglia 22.09.1943 - 12.02.1944
Woodvale Anglia 12.02.1944 - 24.04.1944
Coltishall Anglia 24.04.1944 - 1.07.1944
West Malling Anglia 1.07.1944 - 11.07.1944
Friston Anglia 11.07.1944 - 27.08.1944
Coltishall Anglia 27.08.1944 - 24.10.1944
Andrews Field Anglia 24.10.1944 - 16.05.1945
Coltishall Anglia 16.05.1945 - 15.08.1945
Andrews Field Anglia 15.08.1945 - 5.11.1945
Wick Anglia 5.11.1945 - 10.03.1946
Hethel Anglia 10.03.1946 - 12.12.1945

UŻYWANE SAMOLOTY

HAWKER HURRICANE Mk-I 03.1940 - 08.1941
HAWKER HURRICANE Mk-II 06.1941 - 11.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-II 10.1941 - 11.1942
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 11.1941 - 04.1943
09.1943 - 03.1944
NORTH AMERICAN P-51 MUSTANG Mk-III 03.1944 - 12.1946

Jacek Waszczuk

315 Dywizjon Myśliwski "Dębliński"
Dywizjon powstał przejmując tradycję po Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie. Po dwóch miesiącach szkolenia dywizjon osiągnął gotowość bojową, początkowe loty bojowe nie przynosiły sukcesów w postaci zwycięstw powietrznych. 1 lipca 1941 roku z dywizjonu odeszli brytyjscy oficerowie, w lipcu dywizjon wszedł w skład 3 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego, rozpoczęto loty nad kontynent. 9 sierpnia podczas loty bojowego nad Francją odniesiono pierwsze zwycięstwa powietrzne, niestety okupione śmiercią dwóch pilotów. 14 sierpnia 1941 roku nad Francją zestrzelono 10 samolotów bez strat własnych. W październiku 1943 roku dywizjon przeniesiono z Fighter Command do lotnictwa taktycznego 2TAF (Second Tactical Air Force). 10 lipca 1944 roku dywizjon oddelegowano do obrony Londynu przed V-1 przy czym wykonywano równocześnie loty myśliwskie nad kontynentem. 18 sierpnia 1944 roku dywizjon wystartował w składzie 12 maszyn pod dowództwem HORBACZEWSKIEGO w rejonie Beauvais (Francja) napotkano grupę około 20 myśliwców FOCKE WULF Fw-190 podczas nabierania wysokości, po chwili zauważono jeszcze dwie podobne grupy. Horbaczewski poprowadził dywizjon do ataku w efekcie zestrzelono 16 samolotów, jeden zaliczono jako zwycięstwo prawdopodobne oraz trzy uszkodzono. Podczas lotu zginął Horbaczewski po uprzednim zestrzeleniu trzech myśliwców niemieckich. We wrześniu dywizjon został przydzielony do składu 133 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego (2TAF) a w październiku 1944 roku ponownie nastąpiła zmiana, jednostkę przeniesiono na powrót do Fighter Command. 1944 rok zakończono zestrzeleniem 45 samolotów, 2 zaliczono jako prawdopodobne oraz 6 uszkodzono. Wiosną 1945 roku nasiliły się ataki pocisków V-1 w związku z czym w marcu 1945 roku 315 Dywizjon ponownie przeniesiono do zwalczania V-1, 25 marca 1945 roku por. H. Bibrowicz zestrzelił ostatni latający pocisk V-1 na konto dywizjonu. 14 kwietnia 1945 roku wykonano lot na osłonę 500 bombowców lecących nad Świnoujście, był to najdłuższy lot osłonowy polskich myśliwców podczas II wojny (ostatnie samoloty lądowały w 5 godzin 45 minut od startu). 25 kwietnia 1945 roku wykonano lot na osłonę 255 bombowców atakujących siedzibę Hitlera Berchtesgaden ponownie najdłuższy lot bojowy polskich myśliwców (tym razem ostatnie samoloty lądowały 5 godzin 57 minut od startu i to był najdłuższy lot bojowy polskich myśliwców podczas II wojny)
Łącznie piloci 315 Dywizjonu wykonali 6927 lotów bojowych w czasie 13 532 godzin, zestrzelili 86 samolotów 18 zestrzelono prawdopodobnie oraz 29 uszkodzono, dodatkowo zestrzelono 53 pociski latające <V-1> (czwarte miejsce wśród wszystkich dywizjonów <RAF>). W zwalczaniu V-1 najlepsze rezultaty osiągnęli

Jankowski 7 zestrzelonych V-1
Siwek 5 zestrzelonych V-1

W walce poległo 29 pilotów, jeden zaginął oraz 4 dostało się do niewoli. W
wypadkach lotniczych poległo 5 pilotów


8.01.1941 powstanie dywizjonu

13.03.1941 osiągnięto gotowość bojową

14.08.1941 Święto dywizjonu obchodzono na pamiątkę pierwszych zwycięstw nad Francją

6.12.1946 rozwiązano dywizjon

PK oznaczenie kodowe malowane na samolotach przez całą wojnę.

Lotnicy dywizjonu mieli prawo do munduru nosić jedwabne szaliki koloru ciemnoniebieskiego

ODZNAKA Czarny kogut z czerwoną grzywą wpisany w trójkąt warszawski o białym tle (godło przedwojennej 112 eskadry myśliwskiej). W prawym górnym rogu liczba 315, wszystkie części metalowe koloru złotego. Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. N. W. Nr 4 z 10. 10.1943 poz 43 Anglia, nadawana 14 sierpnia podczas święta dywizjonu

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

S/Ldr H. D. Cooke do 1.07.1941

Polacy

mjr pil. Stanisław Pietraszkiewicz 21.01.1941 - 21.09.1941
kpt. pil. Władysław Szczęśniewiecki 22.09.1941 - 8.11.1941
mjr pil. Stefan Janus 9.11.1941 - 6.05.1942
mjr pil. Mieczysław Wiórkiewicz 7.05.1942 - 25.09.1942
kpt. pil. Tadeusz Sawicz 26.09.1942 - 16.04.1943
kpt. pil. Jerzy Popławski 17.04.1943 - 15.02.1944
kpt. pil. Eugeniusz HORBACZEWSKI 16.02.1944 - 18.08.1944
kpt. pil. Tadeusz Andersz 19.08.1944 - 6.04.1945
kpt. pil. Władysław Potocki 7.04.1945 - 02.1946
kpt. pil. Jan Siekierski 02.1946 - 6.12.1946

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Acklington Anglia 8.01.1941 - 13.03.1941
Speke Anglia 13.03.1941 - 14.07.1941
Northolt Anglia 14.07.1941 - 1.04.1942
Woodvale Anglia 1.04.1942 - 5.09.1942
Northolt Anglia 5.09.1942 - 2.06.1943
Hutton Cranswick Anglia 2.06.1943 - 6.07.1943
Ballghalbert Anglia 6.07.1943 - 13.09.1943
Heston Anglia 13.09.1943 - 1.04.1944
Coolham Anglia 1.04.1944 - 22.06.1944
Homsley South Anglia 22.06.1944 - 26.06.1944
Ford Anglia 26.06.1944 - 10.07.1944
Brenzett Anglia 10.07.1944 - 10.10.1944
Andrews Field Anglia 10.10.1944 - 30.10.1944
Peterhead Anglia 30.10.1944 - 16.01.1945
Andrews Field Anglia 16.01.1945 - 10.08.1945
Coltishall Anglia 10.08.1945 - 6.12.1946

UŻYWANE SAMOLOTY

HAWKER HURRICANE Mk-I 02.1941 - 07.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-II 07.1941 - 09.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 08.1941 - 11.1942
05.1943 - 04.1944
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-IX 10.1942 - 05.1943
NORTH AMERICAN P-51 MUSTANG 03.1944 - 12.1946

Jacek Waszczuk


309 Dywizjon "Ziemi Czerwińskiej"
Dywizjon sformowano 8.10.1940 jako 309 Dywizjon do Współpracy z Wojskami
Lądowymi (przydział RAF Army Co-Operation Command). W pierwszym składzie dywizjonu znaleźli się głównie lotnicy przedwojennych polskich dywizjonów obserwacyjnych. Dzięki doskonałemu wyszkoleniu dywizjon po miesiącu osiągnął gotowość bojową. Początkowo prowadzono loty patrolowe u ujścia rzeki Clyde z zadaniem zwalczania niemieckich samolotów rozpoznawczych, niewielka prędkość Lysanderów praktycznie uniemożliwiała postawione zadanie. Równocześnie szkolono się we współpracy z oddziałami naziemnymi także z I Korpusem Polskim bazującym w Szkocji. Wiosną 1942 roku piloci rozpoczęli przeszkalanie na samoloty North American P-51 Mustang w tym czasie planowano przemianowanie na dywizjon myśliwsko rozpoznawczy. Pozostałych w dywizjonie podoficerów pilotów i obserwatorów przeniesiono do nowo powstałej eskadry C która w przyszłości miała zostać rozwiązana. Eskadrę B w czerwcu 1942 roku skierowano na szkolenie w atakowaniu celów naziemnych po czym w listopadzie eskadra B weszła w skład 35 Skrzydła i 5 grudnia rozpoczęła loty rozpoznawcze nad Francją. W marcu 1943 roku dywizjon zreorganizowano powstał 309 Dywizjon Myśliwsko Rozpoznawczy, eskadrę C rozwiązano. Na początku 1944 roku dywizjon ponownie zreorganizowano od tej chwili stał się dywizjonem myśliwsko bombowym. Dywizjon przezbrojono w stare myśliwce Hurricane w wersji szturmowej. Pierwotnie piloci dywizjonu mieli atakować cele naziemne na wybrzeżu Holenderskim lecz stan myśliwców Hurricane nie wróżył powodzenia. Wkrótce jednostkę przesunięto do Szkocji do osłony przed atakami LUFTWAFFE z baz w Norwegii. W końcu 1944 roku dywizjon wyposażono w nowszą wersję myśliwców Mustang Mk-III, po przeszkoleniu 309 Dywizjon wszedł w skład 133 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego stając się klasycznym dywizjonem myśliwskim dziennym. Rozpoczęto loty na atakowanie celów naziemnych oraz loty w osłonie wypraw bombowych. 9 kwietnia 1945 roku podczas lotu na osłonę bombowców atakujących Hamburg piloci nawiązali walkę z niemieckimi myśliwcami odrzutowymi MESSERSCHITT Me-262 w efekcie zestrzelono 3 samoloty i jeden uszkodzono. 25 kwietnia 1945 roku wykonano ostatnie loty bojowe podczas II wojny, była to osłona 255 bombowców atakujących siedzibę Hitlera w Berchtesgaden

Łącznie piloci 309 Dywizjonu wykonali 1230 lotów bojowych w czasie 3228 godzin, uzyskano 4 zwycięstwa oraz 3 samoloty uszkodzono. Do zakończenia wojny poległo 5 lotników, wszyscy podczas lotów szkolnych.

8.10.1940 sformowano dywizjon

11.11.1940 dywizjon osiągnął gotowość bojową

5.12 obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę pierwszych lotów bojowych.

7.01.1947 rozwiązano dywizjon

AR oznaczenie kodowe malowane na samolotach do 1944 roku

WC oznaczenie kodowe malowane na samolotach od lata 1944 roku do 7.01.1947

Lotnicy dywizjonu mieli prawo do munduru nosić jedwabne szaliki koloru granatowego w białe grochy

ODZNAKA srebrne ptasie pióro niosące dwie złote strzały i złotą liczbę 309 wpisane w srebrne lwowskie koło bez tła. Zatwierdzona Dz. Rozk. N. W. 3 z 25.09.1944 poz. 37 Anglia, nadawana 5 grudnia podczas święta dywizjonu.

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

W/Cdr N. Mason

Polacy

ppłk pil. Zygmunt Pistl 8.10.1940 - 11.02.1943
mjr pil. Jacek Piotrowski 12.02.1943 - 14.10.1943
kpt. pil. Maciej Piotrowski 15.10.1943 - 2.04.1944
kpt. pil. Jerzy Gołko 3.04.1944 - 8.09.1944
kpt. pil. Antoni Głowacki 9.09.1944 - 6.08.1945
kpt. pil. Henryk Pietrzak 7.08.1945 - 7.01.1947

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Renfrew Anglia 8.10.1940 - 15.10.1941
Dumino Anglia 15.05.1941 - 15.06.1942
Dalcross Anglia 15.06.1942 - 26.10.1942
Crail Anglia (Eskadra B) 15.06.1942 - 26.10.1942
Findo Gask Anglia 26.10.1942 - 15.11.1942
Gatwick Anglia 15.11.1942 - 10.01.1943
Peterhead Anglia 10.01.1943 - 8.03.1943
Kirknetown Anglia 8.03.1943 - 4.06.1943
Snailwell Anglia 4.06.1943 - 4.11.1943
Wellingore Anglia 5.11.1943 - 24.11.1943
Snailwell Anglia 24.11.1943 - 23.04.1944
Drem i Acklington Anglia 23.04.1944 - 14.11.1944
Peterheed Anglia 14.11.1944 - 12.12.1944
Andrews Field Anglia 12.12.1944 - 15.08.1945
Coltishall Anglia 15.08.1945 - 6.01.1947

UŻYWANE SAMOLOTY

Westland Lysander do 03.1943
HAWKER HURRICANE Mk-II 04.1944 - 11.1944
HAWKER HURRICANE Mk-IV 02.1944 - 04.1944
NORTH AMERICAN P-51 MUSTANG Mk-I 08.1942 - 02.1944
09.1944 - 11.1944
NORTH AMERICAN P-51 MUSTANG Mk-III 11.1944 - 01.1947


A sporo zdjęć z 309 Dywizjonu można zobaczyć na stronie;
http://www.polishairforce.pl/dyw309zdj

Jacek Waszczuk
308 Dywizjon Myśliwski "Krakowski"
Dywizjon kontynuuje tradycje po 2 Dywizjonie Myśliwskim ze składu 2 Pułku Lotniczego z Krakowa oraz po 1/145 Polskim Dywizjonie Myśliwskim z Francji. Początkowo dywizjon szkolony był jako klasyczna jednostka myśliwska z możliwością użycia w roli nocnego dywizjonu myśliwskiego. Początkowo stosunki w dywizjonie nie układały się szczęśliwie. Brytyjski dowódca Davis z trudnym charakterem nie potrafił sobie zjednać Polaków początkowe nieporozumienia w końcu przerodziły się w otwartą wrogość. S/Ldr Davis podczas lotu w trudnych warunkach atmosferycznych wprowadził klucz samolotów w liny balonów zaporowych w efekcie Davis zderzył się z liną i poległ na miejscu na jego miejsce przyszedł S/Ldr Morris z którym stosunki układały się znacznie lepiej. 24 listopada 1940 podczas lotu sprawdzającego wyszkolenie dywizjonu, na dużej wysokości napotkano samolot zwiadowczy JUNKERS Ju-88, po krótkiej walce sierż. Mieczysław Parafiński zestrzelił intruza. Po tygodniu dywizjon osiągnął gotowość bojową i rozpoczął pełnienie dyżurów alarmowych w obronie Wysp Brytyjskich. Początkowo dywizjon dosyć pechowo prześladowany był wypadkami lotniczymi, zginęło kilku pilotów. 24 czerwca 1941 roku czterech pilotów wzięło udział w locie bojowym CIRCUS 21, Nad Belgią napotkano myśliwce Messerschmitt Bf-109 mimo iż nie uzyskano zwycięstw ten dzień został uznany za święto dywizjonu (tego dnia wykonano pierwszy lot ofensywny nad kontynent). 2 lipca 1941 roku odniesiono upragniony sukces podczas operacji CIRCUS 29, tego dnia napotkano grupę myśliwców Bf-109 w efekcie zestrzelono 5 samolotów, dwa zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz jeden uszkodzono. 21 września 1941 roku kolejny sukces podczas operacji CIRCUS 101 zestrzelono 5 myśliwców, jeden zaliczono jako prawdopodobny oraz jeden uszkodzono. Łącznie w 1941 roku piloci 308 Dywizjonu uzyskali 52 zestrzelenia, 10 zaliczono jako prawdopodobne oraz 13 uszkodzono. Był to najlepszy wynik wśród polskich dywizjonów myśliwskich w PSP w 1941 roku. W sierpniu 1942 roku dywizjon wykonał cztery loty w składzie 12 maszyn na osłonę operacji JUBILEE. W październiku 1943 roku dywizjon wszedł w skład 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego a wraz z nim przeniesiony z Fighter Command do 2TAF. Od tej chwili głównym zadaniem dywizjonu stało się atakowanie celów naziemnych. 1 stycznia 1945 roku lotnicy 308 Dywizjonu wystartowali by zaatakować niemieckie lotniska, podczas powrotu zostali wezwani przez radio gdyż w tym momencie własne lotnisko było atakowane przez niemieckie samoloty myśliwskie (operacja BODENPLATTE). Piloci zaatakowali agresorów, w efekcie tego dnia osiągnięto największy sukces 308 Dywizjonu. Uzyskano 12 pewnych zestrzeleń oraz jeden samolot uszkodzono, w walce poległ por. pil. Wacław Chojnacki. W czerwcu 1945 roku dywizjon wszedł w skład British Air Force of Ocupation. 16 grudnia 1946 roku nastąpił powrót całego 131 Skrzydła Myśliwskiego do Anglii i 3 stycznia 1947 roku rozwiązano dywizjon.

Podczas wojny powstał marsz dywizjonu

Na Podzamczu wylęgłe pisklęta
Niosą w niebo bojowy ten zew
Niech przyjaciel i wróg zapamięta
Złoty grot i litery ZF


Łącznie piloci 308 Dywizjonu wykonali 8812 lotów bojowych w czasie 13 200

godzin. Zestrzelono 69,5 samolotów 13 zaliczono jako zestrzelenia prawdopodobne oraz 21 uszkodzono. Na cele naziemne zrzucono około 500 ton bomb, zniszczono ponad 500 pojazdów, 31 czołgów i dział pancernych, 126 wagonów lub lokomotyw, 45 barek lub holowników, 28 budynków. W tym czasie poległo 46 pilotów oraz 13 dostało się do niewoli

9.09.1940 utworzono dywizjon

1.12.1940 dywizjon osiąga gotowość bojową

24.06 obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę pierwszych walk z Messerschmittami nad Belgią.

3.01.1947 rozwiązano dywizjon.

ZF oznaczenie kodowe malowane na samolotach dywizjonu do końca wojny.

Lotnicy dywizjonu do munduru mieli prawo nosić jedwabne szaliki koloru białego

ODZNAKA złoty skrzydlaty grot (godło 121 eskadry myśliwskiej) z trójkolorowym opierzeniem w barwach RAF wpisany w kwadrat krakowski postawiony na rogu na czarnym tle (błękitne tło zamieniono na czerń na znak żałoby po opuszczeniu kraju we wrześniu 1939 roku. Wszystkie części metalowe złote. Odznakę zatwierdzono Dz. Rozk. N. W. Nr 4 z 10.10.1943 poz. 43, Anglia nadawana 24 czerwca

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjscy

S/Ldr Davis 9.09.1940 - 16.10.1940
S/ldr Morris 17.10.1940 - 7.02.1941

Polacy

kpt. pil. Stefan Łaszkiewicz 9.09.1940 - 9.11.1940
kpt. pil. Walerian Jesionowski 10.11.1940 - 7.12.1940
mjr pil. Jerzy Orzechowski 8.12.1940 - 22.06.1941
mjr pil. Marian Pisarek 23.06.1941 - 10.12.1941
kpt. pil. Marian Wesołowski 11.12.1941 - 9.01.1942
kpt. pil. Tadeusz Nowierski 10.01.1942 - 5.05.1942
kpt. pil. Feliks Szyszka 6.05.1942 - 17.05.1942
kpt. pil. Walerian Żak 25.05.1942 - 11.02.1943
kpt. pil. Franciszek Kornicki 12.02.1943 - 3.03.1943
kpt. pil. Paweł Niemiec 4.03.1943 - 18.05.1943
kpt. pil. Paweł Żulikowski 19.05.1943 - 20.03.1944
kpt. pil. Witold Retinger 21.03.1944 - 16.11.1944
kpt. pil. Paweł Pniak 17.11.1944 - 30.06.1945
kpt. pil. Ignacy Olszewski 1.07.1945 - 3.01.1947

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Squires Gate Anglia 9.09.1940 - 11.09.1940
Speke Anglia 12.09.1940 - 24.09.1940
Bagington Anglia 25.09.1940 - 1.06.1941
Chilbolton Anglia 1.06.1941 - 24.06.1941
Northolt Anglia 24.06.1941 - 12.12.1941
Woodvale Anglia 12.12.1941 - 1.04.1942
Exeter Anglia 1.04.1942 - 7.05.1942
Hutton Cransvick Anglia 7.05.1942 - 30.07.1942
Heston Anglia 30.07.1942 - 29.10.1942
Northolt Anglia 29.10.1942 - 29.04.1943
Church Fenton Anglia 29.04.1943 - 5.07.1943
Hutton Cransvick Anglia 5.07.1943 - 7.09.1943
Friston Anglia 7.09.1943 - 21.10.1943
Heston Anglia 21.09.1943 - 11.11.1943
Northolt Anglia 11.11.1943 - 2.12.1943
Hutton Cransvick Anglia 2.12.1943 - 18.12.1943
Northolt Anglia 18.12.1943 - 8.03.1944
Llabedr Anglia 8.03.1944 - 15.03.1944
Northolt Anglia 15.03.1944 - 1.04.1944
Deanland Anglia 1.04.1944 - 26.04.1944
Chailey Anglia 26.04.1944 - 28.06.1944
Applecham Anglia 28.06.1944 - 16.07.1944
Ford Anglia 16.07.1944 - 3.08.1944
Plumetot (B-10) Francja 3.08.1944 - 5.09.1944
Londiniere Francja 5.09.1944 - 10.09.1944
Venderille (B-51) Francja 10.09.1944 - 3.10.1944
Deurne (B-70) Belgia 3.10.1944 - 11.10.1944
St. Denijs Western Belgia 11.10.1944 - 13.01.1945
Grimbergen (B-60) Belgia 13.01.1945 - 9.03.1945
Gilze Rijen (B-77) Holandia 9.03.1945 - 13.04.1945
Nordhorn (B-101) Niemcy 13.04.1945 - 28.04.1945
Fairwood Common Anglia 28.04.1945 - 2.06.1945
Varrelbusch (B-110) Niemcy 2.06.1945 - 10.09.1945
Ahlhorn Niemcy 10.09.1945 - 15.12.1946
Portreath Anglia 15.12.1946 - 3.01.1947

UŻYWANE SAMOLOTY

HAWKER HURRICANE Mk-I 09.1940 - 04.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-I 03.1941 - 07.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-II 07.1941 - 09.1941
12.1941 - 03.1942
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 08.1941 - 12.1941
02.1942 - 11.1943
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-IX 10.1943 - 03.1945
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-XVI 02.1945 - 12.1946



Hymn Dywizjonu



O Wawelu i naszej ziemi,
Mówił hejnał i taniec i śpiew
Mówił pijar co znał Rakowice
Dzisiaj mówią litery "ZF".



Ref.
Na podzamczu wylęgłe pisklęta
Niosą w niebo bojowy ten zew
Niech przyjaciel i wróg zapamięta
Złoty grot i litery "ZF".



Te litery co były bez treści
Uświęcone w zwycięstwa i krew
Dzisiaj Kraków w nich całych się mieści

W tych dwóch prostych literach "ZF".


Muzyka: por. pil. Leszek Szczerbiński,
Słowa: autor nieznany

Jacek Waszczuk
307 Dywizjon Nocny Dywizjon Myśliwski "Lwowski"
Pierwszy i jak później się okazało jedyny nocny dywizjon myśliwski PSP. Personel wywodził się ze składu 5 i 6 Pułku Lotniczego. Dywizjon wyposażono w samoloty Boulton Paul Defiant, specyfika nocnego dywizjonu myśliwskiego nie odpowiadała pilotom, byłym myśliwcom dziennym. W samolocie Defiant pilot zbliżał się do samolotu przeciwnika strzelec obsługiwał uzbrojenie. Piloci myśliwscy nieprzywykli do roli powietrznego szofera w większości opuści dywizjon wraz z dowódcą dywizjonu kpt. Pietraszkiewiczem. Anglicy powątpiewali czy znajdzie się odpowiednia grupa Polaków mających predyspozycje do roli nocnych myśliwców. Mimo iż szkolenie trwało nieco dłużej dywizjon 3 grudnia osiągnął gotowość bojową. Początkowo wykonywano loty myśliwskie nad Anglią na zwalczanie niemieckich wypraw bombowych. W następnych latach zmniejszone natężenie nalotów LUFTWAFFE powoduje iż rozszerzono zakres działań. Załogi wykonywały loty patrolowe nad Morzem Północnym, Zatoką Biskajską oraz Kontynentem. Nocą 9/10 stycznia 1941 roku na skutek awarii silnika załoga plut. Pil. Antoni Joda, kpr. strz. Gandulski przymusowo wodowali, oboje utonęli. Nocą 12/13 marca 1941 roku załoga sierż K. Jankowiaka zaatakowała HEINKEL He-111 uzyskując pierwsze uszkodzenie na konto dywizjonu. Ten sam pilot nocą 11/12 kwietnia odniósł pierwsze pewne zwycięstwo na konto dywizjonu (zestrzelono He-111). W sierpniu 1941 roku dywizjon jako pierwszy nie brytyjski został wyposażony w samoloty z radarami (Beaufighter Mk-II). 2 września 1942 roku pchor. pil. Jan Maliński skomponował muzykę a por. Obserwator Juliusz Bajkowski napisał tekst do hymnu dywizjonu.

Ktoś musi spać więc my czuwamy
I przyczajeni pośród chmur
Na obcym niebie załatwiamy
Prastary nasz rasowy spór
A kiedy Niemiec się zapali
Aby rozjaśnić sobą mgły
Ryby radują się w kanale
Bo martwy Niemiec nie jest zły

10 września 1942 roku dywizjon wizytowany jest przez naczelnego wodza generała Władysława Sikorskiego. W grudniu 1942 roku dywizjon przezbrojono w nowe samoloty DE HAVILLAND MOSQUITO od tej chwili obrona przeciwlotnicza Wysp Brytyjskich zeszła na dalszy plan, dywizjon wykonywał w większości loty ofensywne nad kontynent. Głównie atakowano lotniska niemieckie lub też wykonywano loty patrolowe w pobliżu lotnisk tak by wyłączyć lotnisko na kilka godzin z działalności. W kwietniu 1943 roku utworzono w dywizjonie eskadrę C przeznaczoną wyłącznie do tych lotów. W następnych miesiącach rozszerzono zakres działań o loty patrolowe nad Atlantykiem do zwalczania niemieckich myśliwców dalekiego zasięgu. 22 sierpnia 1943 roku podczas lotu bojowego nad Kanałem La Manche jeden Mosquito dywizjonu został zestrzelony przez FOCKE WULF Fw-190 załoga zginęła. Była to pierwsza strata dywizjonu odniesiona w walce powietrznej. 11 września 1943 roku był najlepszym dniem dywizjonu. Załogi wykonywały loty patrolowe nad Zatoką Biskajską, wielokrotnie napotkano niemieckie myśliwce dalekodystansowe Messerschmitt Bf-110 i JUNKERS Ju-88 w efekcie zestrzelono 5 myśliwców, dwa uznano za zestrzelenia prawdopodobne oraz cztery samoloty uszkodzono. 13 października 1944 roku st. sierż. pil. Franciszek Kot zaatakował nad Kanałem La Manche bombowiec HEINKEL He-111 przenoszący latającą bombę V-1 eksplozja bomby była tak wielka iż oba samoloty spadły w płomieniach do morza nikt nie przeżył. Nocą 7/8 marca 1945 roku osiągnięto ostatnie zwycięstwo dywizjonu. Dywizjon rozwiązano 2 stycznia 1947 roku.

Dywizjon zakończył wojnę po wykonaniu 3879 lotów bojowych w czasie 9057 godzin, zestrzelono 30 3/4 samolotów, 7 zestrzelono prawdopodobnie oraz 17 uszkodzono. Na ziemi zniszczono 5 samolotów oraz dwa uszkodzono, poza tym na ziemi zniszczono między innymi jedną stację radarową, łódź rzeczną, jeden kuter, 35 lokomotyw i wiele innych. Poległo 51 lotników oraz 3 dostało się do niewoli.

Najwięcej zwycięstw w dywizjonie odnieśli piloci

sierż. B. Turzański 5 - 0 - 0
por. G. Ranoszek 4 - 0 - 1
por. S. Andrzejewski 3 - 0 - 1 (w tym 2 - 0 - 1 na ziemi)
por. M. Lewandowski 2 - 1 - 2

(zwycięstwa określano pewne – prawdopodobne - uszkodzone)

10.09.1940 sformowano dywizjon
3.12.1940 osiągnięto gotowość bojową
10.09 obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę pierwszej zbiórki w składzie dywizjonu
2.01.1947 rozwiązano dywizjon

EW oznaczenie kodowe malowane na samolotach przez cały okres istnienia dywizjonu.
Lotnicy dywizjonu do munduru mieli prawo nosić jedwabne szaliki koloru turkusowego z wyhaftowanym puchaczem trzymającym butelkę i łacińskie motto miasta Lwowa "Semper Fidelis" (zawsze wierny), autorem był por. inż. arch. radioobserwator Adam Węgiel

ODZNAKA zaprojektowana przez por. pil. Antoniego Waltosia w lipcu 1941 w Exeter. Przedstawia puchacza w świetle księżyca niszczy niemiecki samolot nad liczbą 307, oczy ptaka zielone, pozostała część odznaki koloru srebrnego zatwierdzona DZ. Rozk. N. W. i MON nr 5 z 4.11.1943 poz. 51, Anglia

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjski
Sq/L George Ch. Tomlinson 10.09.1940 - 21.03.1941

Polscy
kpt. pil. Stanisław Pietraszkiewicz 10.09.1040 - 14.10.1040
mjr pil. Kazimierz Benz 15.10.1940 - 14.11.1940
mjr pil. Stanisław Grodnicki 10.11.1940 - 10.06.1941
kpt. pil. Jerzy Antonowicz 11.06.1941 - 23.10.1941
por. pil. Maksymilian Lewandowski 24.10.1941 - 13.11.1941
mjr pil. Stanisław M. Brejnak 13.11.1941 - 22.07.1942
kpt. pil. Jan Michałowski 23.07.1942 - 21.03.1943
kpt. pil. Gerard Ranoszek 22.03.1943 - 1.04.1943
mjr pil. Jerzy Orzechowski 1.04.1943 - 8.11.1943
kpt. pil. Maksymilian Lewandowski 8.11.1943 - 21.05.1944
kpt. pil. Gerard K. Ranoszek 22.05.1944 - 9.12.1944
kpt. pil. Stanisław Andrzejewski 9.12.1944 - 1.03.1946
kpt. pil. Jerzy Darusz 1.03.1946 - 2.01.1947

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA *
Kirton in Lindsey Anglia 10.09.1940 - 7.11.1940
Jurby Anglia 7.11.1940 - 23.01.1941
Squires Gate Anglia 8.01.1941 - 26.03.1941
(Eskadra A przebazowała się na lotnisko Squi-
res 8 stycznia, eskadra B dołączyła do dy-
wizjonu 23 stycznia)
Colerne Anglia 26.03.1941 - 26.04.1941
Exeter Anglia 26.04.1941 - 15.04.1943
Fairwood Common Anglia 15.04.1943 - 7.08.1943
Predannack Anglia 7.08.1943 - 9.11.1943
Drem Anglia 9.11.1943 - 2.03.1944
(Eskadra B dołączyła 13 grudnia)
Colerby Grange Anglia 2.03.1944 - 4.05.1944
Church Fenton Anglia 4.05.1944 - 27.01.1945
Castle Camps Anglia 27.01.1945 - ?
Coltishall Anglia 18.05.1945 - ?
Horsham St. Faith Anglia 1946

* problemem było to iż zdarzało się iż eskadra A bazowała na jednym lotnisku a eskadra B na innym, nie udało mi się dotrzeć do wszystkich dat związanych z bazowaniem poszczególnych eskadr

UŻYWANE SAMOLOTY
Boulton Paul Defiant Mk-I 09.1940 - 08.1941
Bristol Beaufighter Mk-II 08.1941 - 05.1942
Bristol Beaufighter Mk-VI 05.1942 - 02.1943
DE HAVILLAND MOSQUITO Mk-II 12.1942 - 03.1944
DE HAVILLAND MOSQUITO Mk-XII 01.1944 - 11.1944
DE HAVILLAND MOSQUITO Mk-XXX 10.1944 - 01.1947


W serii wydawniczej Dywizjony Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie 1940-1946 ukazał się tytuł Roberta Gretzyngiera "307 Dywizjon Mysliwski Nocny Lwowskich Puchaczy"

Samoloty będące na wyposażeniu dywizjonu to;
Defiant
Bristol Beaufighter
De Hawilland Mosquito

Oprac. Jacek Waszczuk

306 Dywizjon Myśliwski "Toruński"


Dywizjon sformowano w większości z lotników 4 Pułku Lotniczego z Torunia, był kontynuatorem tradycji Pułku Toruńskiego. 7 listopada 1940 roku dywizjon osiągnął gotowość bojową wchodząc w skład 9 Grupy Myśliwskiej, następnego dnia wykonano pierwsze loty bojowe, trzy samoloty wystartowały na alarm lecz samolotów nieprzyjacielskich nie napotkano. Do końca 1941 roku wykonywano loty patrolowe nad Wyspami Brytyjskimi oraz w obronie konwojów. 15 kwietnia 1941 roku dywizjon wszedł w skład nowo powstałego 131 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. 3 maja 1941 roku por pil. Żulikowski zestrzelił pierwszy samolot na konto 306 Dywizjonu. 16 sierpnia podczas wymiatania w rejonie Hardelot zaatakowano grupę Bf-109 w efekcie zestrzelono 6 myśliwców. 4 września 1942 roku dywizjon odwiedzili Prezydent Raczkiewicz i Inspektor PSP gen. Bryg. Obs. Stanisław Ujejski, udekorowano lotników Krzyżami Walecznych i Krzyżami Zasługi. Kolejne sukcesy odnoszono podczas wspierania operacji desantowej OVEROLD w czerwcu 1944 roku między innymi 7 czerwca zestrzelono 11 samolotów, 2 uznano jako prawdopodobne oraz 5 uszkodzono. 23 czerwca 1944 roku wykonano lot bojowy w składzie 12 maszyn, w potyczce z myśliwcami niemieckimi zestrzelono 7 samolotów, jeden zaliczono jako prawdopodobny oraz dwa uszkodzono. Sukces okupiono śmiercią

 jednego lotnika oraz dwóch dostało się do niewoli. W dniach 17 - 27 września 1944 roku osłaniano z powietrza operację desantową MARKET GARDEN. 9 kwietnia 1945 start dywizjonu w osłonie 56 Lancasterów bombardujących Hamburg, wyprawa została zaatakowana przez myśliwce odrzutowe MESSERSCHMITT Me-262 kpt. Żulikowski zestrzelił jednego, było to ostatnie zwycięstwo dywizjonu (najciekawsze jest to iż jeden pilot otworzył i zamknął listę zwycięstw dywizjonu). 14 kwietnia dywizjon osłaniał wyprawę bombową nad Świnoujście piloci dywizjonu wykonali najdłuższy lot bojowy polskich myśliwców wynoszący 5 godzin 45 minut. 25 kwietnia osłaniano wyprawę 255 bombowców nad Berthesgaden lot trwał 5 godzin 55 minut był to ostatni lot bojowy 306 dywizjonu zarazem najdłuższy lot bojowy polskich myśliwców podczas II wojny

Piloci dywizjonu wykonali 8357 lotów bojowych w czasie 15 198 godzin zestrzelono 70,5 samolotów, 16,5 zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne, 29 uszkodzono, zestrzelono 60 pocisków latających V-1, (tylko dwa dywizjony w RAF zestrzeliły więcej pocisków V-1), zrzucono 150 ton bomb. W tym czasie poległo 33 osoby, 2 zaginęły, 8 trafiło do niewoli. W zwalczaniu latających pocisków najbardziej zasłużyli się

 st. Sierż. S. Rudowski 8 1/2
 por. Jan Siekierski 8 1/6
 sierż J. Zalewski 8
 chor. J. Rogowski 4
 por. W. Klawe 3 2/3
 por. A. Beyer 3

28.08.1940 sformowano dywizjon
4.09 obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę wydanie pierwszego rozkazu dziennego
7.11.1940 roku osiągnięto gotowość bojową
7.01.1947 rozwiązano dywizjon


UZ oznaczenie kodowe malowane na samolotach dywizjonu przez cały okres istnienia.
Lotnicy dywizjonu do munduru mieli prawo nosić jedwabne szaliki koloru zielonego

ODZNAKA romb poznański o białym tle z wpisaną czerwoną kaczką w locie z żółtym dziobem i łapami i szafirowymi skrzydłami (godło 141 eskadry myśliwskiej) oraz czerwony niedźwiedź przywiązany do zielonego pala (godło 605 Dywizjonu Myśliwskiego z którego pochodził brytyjski dowódca dywizjonu S/Ldr Douglas Scott) Części metalowe odznaki koloru złotego. Zatwierdzona dz. Rozk. N. W. Nr. 4 z 10.10.1943 poz. 43 Anglia.

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjscy

 S/Ldr Douglas Scott 28.08.1940 - 26.11.1940
 S/Ldr D. M. Gillam do 3.03.1941

Polacy

 kpt. pil. Tadeusz Rolski 4.09.1940 - 17.10.1940
 mjr pil. Jerzy Orzechowski 18.10.1940 - 11.11.1940
 kpt. pil. Tadeusz Rolski 12.11.1940 - 30.04.1941
 kpt. pil. Jerzy Zaręba 1.07.1941 - 14.08.1941
 por. Pil. Jerzy Słoński-Ostoja 15.08.1941 - 29.08.1941
 mjr pil. Antoni Wczelik 30.08.1941 - 14.04.1942
 kpt. pil. Tadeusz Czerwiński 15.04.1942 - 22.08.1942
 kpt. pil. Kazimierz Rutkowski 23.08.1942 - 13.03.1943
 kpt. pil. Włodzimierz Karwowski 14.03.1943 - 1.01.1944
 kpt. pil. Stanisław Łapka 2.01.1944 - 7.06.1944
 kpt. pil. Janusz Marciniak 8.06.1944 - 23.06.1944
 kpt. pil. Tadeusz Niemiec 27.06.1944 - 25.09.1944
 kpt. pil. Tadeusz Żulikowski 26.09.1944 - 24.05.1945
 kpt. pil. Józef Jeka 25.05.1945 - 12.1945
 kpt. pil. Tadeusz Andersz ?

 KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

 Church Fenton Anglia 4.09.1940 - 7.11.1940
 Tern Hill Anglia 7.11.1940 - 3.04.1941
 Northolt Anglia 3.04.1941 - 7.10.1941
 Speke Anglia 7.10.1941 - 12.12.1941
 Church Stanton Anglia 12.12.1941 - 3.05.1942
 Kirton in Lindsey Anglia 3.05.1942 - 15.06.1942
 Northolt Anglia 15.06.1942 - 13.03.1943
 Hulton Cranswick Anglia 13.03.1943 - 30.03.1943
 Catterick Anglia 30.03.1943 - 11.08.1943
 Gravesend Anglia 11.08.1943 - 18.08.1943
 Friston Anglia 18.08.1943 - 22.09.1943
 Heston Anglia 22.09.1943 - 19.12.1943
 Llanbert Anglia 19.12.1943 - 1.01.1944
 Heston Anglia 1.01.1944 - 1.04.1944
 Coolham Anglia 1.04.1944 - 22.06.1944
 Homsley South Anglia 22.06.1944 - 27.06.1944
 Ford Anglia 27.06.1944 - 10.07.1944
 Brenzet Anglia 10.07.1944 - 10.10.1944
 Andrews Field Anglia 10.10.1944 - 5.10.1945
 Fairwood Common Anglia 5.10.1945 - 3.11.1945
 Coltishall Anglia 3.11.1945 - ?

 UŻYWANE SAMOLOTY

 HAWKER HURRICANE Mk-I do 04.1941
 HAWKER HURRICANE Mk-II 02.1941 - 08.1941
 SUPERMARINE SPITFIRE Mk-II 07.1941 - 12.1941
 SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 12.1941 - 10.1942
 03.1943 - 05.1944
 SUPERMARINE SPITFIRE Mk-IX 08.1942 - 05.1943
 NORTH AMERICAN P-51 MUSTANG 03.1944 - 01.1947

Zwycięstwa 306 dywizjonu
http://pspbis.fm.interia.pl/zz306dm4043.htm

Oraz zdjęcia pilotów 306 Dywizjonu
http://www.geocities.com/Mohikanie/306/306_faces

Oprac. Jacek Waszczuk

303 DYWIZJON MYŚLIWSKI "Warszawski im. Tadeusza Kościuszki"

Dywizjon powstał 2 sierpnia 1940 roku, większość pilotów wywodziła się ze składu 111 i 112 eskadr myśliwskich 1 Pułku Lotniczego z Warszawy. Brytyjczycy nie dowierzając lotnikom polskim początkowo zdublowali stanowiska dowódcze. Dowódcą dywizjonu został mjr Zdzisław Krasnodębski oraz brytyjski S/Ldr Ronald Kellet dowódcą eskadry „A” został kpt. Tadeusz Opulski oraz Brytyjczyk F/Lt Jon Kent. Dowódcą eskadry „B” został por. Witold Urbanowicz oraz Brytyjczyk F/Lt Athol Forbes. 30 sierpnia 1940 roku podczas lotu szkolnego por. PASZKIEIWCZ dojrzał w oddali formację samolotów niemieckich, odłączył się od szyku i zestrzelił samolot bombowy Do-17. W wyniku zestrzelenia uznano iż dywizjon osiągnął gotowość bojową i następnego dnia wykonano pierwsze loty bojowe. Pierwszego dnia walk piloci zestrzelili 6 samolotów niemieckich. W następnych dniach piloci latali codziennie odnosząc wiele sukcesów. 5 września zestrzelono 8 samolotów oraz jeden zaliczono jako zestrzelenie prawdopodobne. 7 września dywizjon wystartował w składzie 11 pilotów, około godziny 17 napotkano w rejonie Essex ugrupowanie około 40 bombowców Do-215 w osłonie 50 myśliwców Bf-109. Polacy zaatakowali w efekcie zestrzelono 14 samolotów oraz 4 zakwalifikowano jako zwycięstwa prawdopodobne. 11 września dywizjon w składzie 12 samolotów około godziny 16 nad Horsham zaatakował grupę 200 samolotów, w efekcie zestrzelono 16 samolotów oraz jedno zwycięstwo zaliczono jako prawdopodobne. 15 września piloci dywizjonu wzięli udział w walce około godziny 12, po lądowaniu 9 sprawnych samolotów ponownie wystartowało do walki by o godzinie 15 zaatakować kolejną wyprawę bombową. W efekcie tego dnia zestrzelono 16 samolotów na pewno i jeden prawdopodobnie. 26 września był kolejnym dniem seryjnych zwycięstw, zestrzelono 13 maszyn oraz uszkodzono jedną. Następnego dnia w dwóch lotach bojowych zestrzelono 14 samolotów oraz jeden uszkodzono. Łącznie do zakończenia BITWY O WIELKĄ BRYTANIĘ piloci dywizjonu zestrzelili 126 samolotów, 13 zaliczono jako zestrzelenia prawdopodobne oraz 9 uszkodzono. Dzięki czemu 303 dywizjon uplasował się na pierwszym miejscu wśród najlepszych dywizjonów RAF. Za udział w BITWIE O WIELKĄ BRYTANIĘ 303 dywizjon odznaczony został Złotym Krzyżem Virtuti Militari. W tym czasie najlepsze wyniki osiągnęli

J. FRANTIŠEK 17 - 1 - 0
W. URBANOWICZ 13 - 1 - 0
Z. Henneberg 8 - 1 - 1
J. ZUMBACH 8 - 1 - 0
S. Szaposznikow 8 - 0 - 1
M. Ferić 7 - 1 - 0
A. Forbes 7 - 1 - 0
S. Karubin 6 - 0 - 0
L. Paszkiewicz 6 - 0 - 0
R. Kellet 5 - 2 - 1

18 grudnia 1940 roku odeszli z dywizjonu Anglicy dublujący stanowiska dowódcze. 1940 rok dywizjon zamknął liczbą 126 zestrzeleń.


15 kwietnia 1941 roku dywizjon wszedł w skład 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego, 22 czerwca dywizjon wystartował na operację CIRCUS 18 w efekcie zestrzelono 6 samolotów jeden zaliczono jako zwycięstwo prawdopodobne oraz jeden jako uszkodzenie. Następnego dnia dywizjon wykonał dwa loty na operację CIRCUS 19 i 20 w efekcie zestrzelono 7 samolotów na pewno oraz dwa zaliczone jako prawdopodobne. 19 lipca 1941 roku podczas operacji JUBILEE dywizjon wykonał trzy loty bojowe podczas których zestrzelił 8 1/6 samolotów oraz 5 zaliczono jako prawdopodobne. Łącznie w 1941 roku piloci dywizjonu zestrzelili 41 samolotów, 12 zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz 6 uszkodzili, zatopiono jeden statek o wyporności 5000 ton. W walkach poległo 13 pilotów. Rok 1941 zamknięto zestrzeleniem 21 1/6 samolotów, 10 zaliczonych jako prawdopodobne oraz 3 uszkodzonych. W tym czasie poległo 8 lotników oraz 4 dostało się do niewoli. W 1943 roku znacznie zmniejszyła się aktywność LUFTWAFFE nad Zachodnią Europą. Piloci 303 dywizjonu mimo wykonania dużej ilości lotów bojowych mieli mało okazji do walki powietrznej w efekcie w 1943 roku zestrzelono „tylko” 15 samolotów, 4 zaliczono jako prawdopodobne oraz 6 jako uszkodzenia. 23 września 1943 roku F/sgt A. Chudek zestrzelił samolot FOCKE WULF Fw-190 było to ostatnie zwycięstwo dywizjonu w tym roku oraz ostatnie zwycięstwo w II wojnie światowej. Mimo iż dywizjon wykonywał loty bojowe do końca II wojny, między innymi 24 kwietnia 1945 roku osłaniano wyprawę 255 bombowców bombardujących siedzibę Hitlera w Berchtesgaden, nie napotykano samolotów przeciwnika. Dywizjon rozwiązano 9 grudnia 1946 roku


Łącznie podczas wojny piloci 303 dywizjonu wykonali około 9900 lotów bojowych w czasie 15 866 godzin, zgłosili zestrzelenie 203 1/6 samolotów, 39 zaliczono jako prawdopodobne i 24 uszkodzono, zrzucono 250 ton bomb zatapiając między innymi statek o wyporności 5000 t. W walkach poległo 36 lotników, kolejnych 8 zginęło w wypadkach, 10 dostało się do niewoli.

Najwięcej zwycięstw w dywizjonie odnieśli

17 - 0 - 1 F/sgt FRANTIŚEK J. (Czech)
13 - 1 - 0 W/Cdr URBANOWICZ
12 1/3 - 4 - 1 W/Cdr ZUMBACH
8 - 1 - 0 F/Lt M. Ferić
8 - 1 - 1 S/Ldr Z. Henneberg
8 - 0 - 1 F/Lt E. Szaposznikow
7 - 1 1/3 - 0 S/Ldr B. Drobiński
7 - 3 - 0 F/Lt W. Łokuciewski
7 - 1 - 0 W/Cdr A. Forbes (Anglik)
6 - 0 - 0 P/O M. Bełc
6 - 0 - 0 sgt S Karubin
6 - 0 - 0 F/O L. Paszkiewicz
5 - 2 - 1 W/Cdr R. Kellet (Anglik)
5 - 1 - 0 F/O M. Adamek
5 - 1 - 0,5 F/Lt B. Gładych
5 - 0 - 1 S/Ldr W. Łapkowski

Ważne Daty

2.08.1940 Sformowano dywizjon

31.08.1940 Dywizjon osiągnął gotowość bojową

1.09 obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę pierwszych lotów bojowych.

RF kod dywizjonu malowany na kadłubach samolotów, stosowany do początku 1945 roku

PD kod dywizjonu używany do rozwiązania dywizjonu

Lotnicy dywizjonu do munduru mieli prawo nosić jedwabne szaliki koloru szkarłatnego

ODZNAKA amarantowa czapka krakowska z czarnym otokiem i wielobarwnym piórkiem spinająca dwie srebrne skrzyżowane kosy na tle siedmiu pionowych pasów amarantowych otoczona 13 gwiazdami pięcioramiennymi granatowymi na białym tle (godło przedwojennej 111 eskadry myśliwskiej) u dołu liczba 303. Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. NW nr 3 z 22.03.1943 poz. 31, Anglia nadawana 1 września

alt
odznaka




KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

S/Ldr KELLET Ronald 2.08.1940 - 18.12.1940

Polacy

mjr pil. KRASNODĘBSKI Zdzisław 2.08.1940 - 6.09.1940
por. Pil. URBANOWICZ Witold 7.09.1940 - 21.10.1940
por. Pil. HENNEBERG Zdzisław 22.10.1940 - 611.1940
kpt. pil. KOWALCZYK Adam 7.11.1940 - 19.02.1941
por. Pil. HENNEBERG Zdzisław 20.02.1941 - 12.04.1941
por. Pil. ARENTOWICZ Tadeusz 13.04.1941 - 4.05.1941
kpt. pil. ŁAPKOWSKI Wacław 5.05.1941 - 8.07.1941
kpt. pil. ARENTOWICZ Tadeusz 3.07.1941 - 8.07.1941
kpt. pil. JANKIEWICZ Jerzy 9.07.1941 - 19.11.1941
kpt. pil. KOŁACZKOWSKI Wojciech 20.11.1941 - 9.05.1942
kpt. pil. ŻAK Walerian 10.05.1942 - 25.05.1942
kpt. pil. ZUMBACH Jan 26.05.1942 - 1.12.1942
kpt. pil. BIEŃKOWSKI Zygmunt 2.12.1942 - 4.07.1943
kpt. pil. POLKOWSKI Jan 5.07.1943 - 9.11.1943
kpt. pil. KOC Tadeusz 20.11.1943 - 25.09.1944
kpt. pil. DROBIŃSKI Bolesław 26.09.1944 - 21.01.1946
mjr pil. ŁOKUCIEWSKI Witold 1.02.1946 - 9.12.1946

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Northolt Anglia 2.08.1940 - 11.10.1940
Leconfield Anglia 11.10.1940 - 3.01.1941
Northolt Anglia 3.01.1941 - 13.07.1941
Speke Anglia 13.07.1941 - 7.10.1941
Northolt Anglia 7.10.1941 - 15.06.1942
Kirton-in-Lindsey Anglia 15.06.1942 - 1.02.1943
Heston Anglia 1.02.1943 - 1.06.1943
Northolt Anglia 1.06.1943 - 12.11.1943
Bolly Halbert Anglia 12.11.1943 - 1.05.1944
Horne Anglia 1.05.1944 - 19.06.1944
Westhampnett Anglia 19.06.1944 - 27.06.1944
Merston Anglia 27.06.1944 - 9.08.1944
Westhampnet Anglia 9.08.1944 - 25.09.1944
Coltischall Anglia 25.09.1944 - 3.04.1945
Andrews Field Anglia 3.04.1945 - 16.05.1945
Coltischall Anglia 16.05.1945 - 3.10.1945
Andrews Field Anglia 3.10.1945 - 28.11.1945
Turnhouse Anglia 28.11.1945 - 4.01.1946
Wick Anglia 4.01.1946 - 15.03.1946
Hethel Anglia 15.03.1946 - 9.12.1946

UŻYWANE SAMOLOTY

HAWKER HURRICANE Mk-I 08.1940 - 01.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-I 01.1941 - 03.1941
HAWKER HURRICANE Mk-I 07.1941 - 10.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-I 07.1941 - 10.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-II 02.1941 - 07.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 10.1941 - 04.1945
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-IX 06.1943 - 12.1943
07.1944 - 04.1945
NORTH AMERICAN P-51 MUSTANG Mk-IV 04.1945 - 12.1946

Lotnicy Dywizjonu 303
alt



Oprac. Jacek Waszczuk
Foto: Archiwum Dywizjonu 303

302 DYWIZJON MYŚLIWSKI "POZNAŃSKI"


Dywizjon był kontynuatorem tradycji Dywizjonu Myśliwskiego walczącego we wrześniu 1939 roku w Armii Poznań oraz 1/145 Polskiego Dywizjonu Myśliwskiego walczącego w obronie Francji latem 1940 roku. 302 Dywizjon osiągnął gotowość bojową 15 sierpnia 1940 roku i błyskawicznie wszedł do walki podczas najgorętszego okresu BITWY O WIELKĄ BRYTANIĘ w składzie 12 Grupy Myśliwskiej. 20 sierpnia 1940 roku piloci dywizjonu odnieśli pierwsze zwycięstwo S/Ldr Satchell i ppor. S. Wapniarek zestrzelili samolot bombowy JUNKERS Ju-88 następnego dnia ppor. S. Chałupa zastrzelił samodzielnie kolejny samolot Ju-88. 14 września dywizjon został przebazowany na lotnisko Duxford i wszedł w skład eksperymentalnie utworzonego ugrupowania nazwanego SKRZYDŁO MYŚLIWSKIE (latającego w składzie czterech-pięciu dywizjonów pod dowództwem Douglasa BADERA. 15 września był dniem przełomowym Bitwy o Wielką Brytanię, piloci wykonali dwa loty bojowe w składzie 302 dywizjonu, odnieśli niebywały sukces zestrzeliwując 11 samolotów niemieckich kolejne 7 samolotów zaliczono jako zestrzelenia prawdopodobne, niestety w walce poległ kpt. Chłopik oraz kontuzjowany został podczas skoku na spadochronie ppor. Łapka. 18 września był kolejnym dniem świetności dywizjonu, piloci startowali dwukrotnie na zadania bez rezultatu, po południu podczas trzeciego lotu bojowego napotkano niemiecką wyprawę bombową, piloci zestrzelili 9 samolotów niemieckich, 3 uznano za zestrzelenia prawdopodobne oraz jeden samolot zaliczono jako uszkodzony, straty własne jeden zniszczony Hurricane (pilot wyszedł bez szwanku). Łącznie do końca Bitwy o Wielką Brytanię zestrzelono 26,5 samolotów, 11 zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz 2 jako uszkodzenia przy stracie siedmiu pilotów. 1 listopada bazę lotniczą wizytował Naczelny Wódz Generał Władysław Sikorski. W 1941 roku dywizjon wykonywał loty patrolowe na ochronę portów, żeglugi przybrzeżnej a także wykonywał już loty ofensywne nad kontynent. Latem 1941 roku przerzucono znaczne siły LUFTWAFFE na front wschodni w związku z czym zmniejszyło się nasilenie nalotów na Anglię. W 1942 roku dywizjon wziął udział w operacji JUBILEE wykonano 4 loty bojowe w składzie 12 samolotów, nie uzyskano zwycięstw oraz nie zanotowano żadnej straty, w czerwcu 1942 roku dywizjon wszedł w skład 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. W 1943 roku zmniejszona aktywność LUFTWAFFE nad Zachodnią Europą nie przeszkodziła by 302 Dywizjon uzyskał najlepszy wynik zwycięstw (15 zestrzelonych, 8 zestrzelonych jako prawdopodobnie, 3 uszkodzone) wśród wszystkich polskich dywizjonów myśliwskich.

W 1944 roku dywizjon został wyznaczony do wsparcia wojsk walczących na ziemi, przed planowanym otwarciem drugiego frontu przeszedł szkolenie w bombardowaniu z lotu koszącego i lotu nurkowego. Od tej pory większość lotów bojowych do zakończenia wojny wykonano na atakowanie celów naziemnych, między innymi na atakowanie wyrzutni pocisków V-1. Po otwarciu drugiego frontu we Francji przebazowany na kontynent intensywnie wspierał wojska naziemne. 17 sierpnia 1944 roku dywizjon wykonał 5 lotów bojowych za każdym razem w składzie 12 samolotów, w efekcie zatopiono 5 miniaturowych okrętów podwodnych "Neger". W ostatnim roku wojny atakowano głównie niemieckie środki transportu kołowego kolejowego i rzecznego.

Łącznie piloci dywizjonu wzięli udział w 10 996 lotach bojowych w czasie 16 311

godzin. Był to największy wysiłek z pośród wszystkich dywizjonów myśliwskich w PSP. Uzyskano 46,5 pewnych zwycięstw powietrznych, 25 samolotów zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz 18 samolotów zaliczono jako uszkodzone. Zrzucono 500 ton bomb, zniszczono na ziemi 480 pojazdów, 198 lokomotyw i wagonów, 8 czołgów, 44 budynki, 42 rzeczne barki lub holowniki oraz 5 miniaturowych okrętów podwodnych "Neger". Straty wśród personelu wyniosły 20 poległych 12 zaginionych i 9 w niewoli

WAŻNE DATY W HISTORII DYWIZJONU


10.07.1940 Sformowano dywizjon

15.08.1940 Osiągnięto gotowość bojową

28 07. Święto dywizjonu, obchodzone na pamiątkę wydania pierwszego rozkazu dziennego.

WX kod dywizjonu malowany na samolotach do 1945 roku.

QH kod dywizjonu malowany na samolotach od wiosny 1945 roku.

Lotnicy dywizjonu mieli prawo do munduru nosić jedwabne szaliki koloru jasno czekoladowego

ODZNAKA powstała na podstawie godła Poznańskiego Dywizjonu Myśliwskiego czarny kruk z niebieskim opierzeniem (godło 132 eskadry myśliwskiej z 1939 roku) wpisany w poznański romb w kolorach flagi francuskiej (niebiesko – biało -czerwona). U góry liczba 1/145 (na pamiątkę uczestnictwa poznańskich pilotów w obronie Francji latem 1940 roku). U dołu liczba 302, wszystkie części metalowe koloru srebrnego, zatwierdzona Dz. Rozk. N.W. Nr 4 z 10.10.1943 poz. 43, Anglia nadawana 28.07


Odznaka 302 Dywizjonu



KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

S/Ldr Jack W. A. Satchell 13.07.1940 - 31 .12.1940

Polacy

ppłk pil. MÜMLER Mieczysław 26.07.1940 - 5.12.1940
mjr pil. ŁAGUNA Piotr 6.12.1940 - 28.05.1941
kpt. pil. WITORZEŃĆ Stefan 29.05.1941 - 24.11.1941
kpt. pil. KOWALSKI Juliusz 25.11.1941 - 25.08.1942
kpt. pil. ŁAPKA Stanisław 26.08.1942 - 28.04 1943
kpt. pil. BARAŃSKI Wieńczysław 29.04.1943 - 17.10.1943
kpt. pil.

305 Dywizjin Bobowy ZIEMI WIELKOPOLSKIEJ


305 Dywizjon Bombowy imienia Marszałka Józefa Piłsudzkiego zorganizowany został 29 sierpnia 1940 roku z personelu 3 Poznańskiego i 5 Lidzkiego Pułku Lotniczego na lotnisku Bramcote. Szkolenie odbywało się wspólnie z personelem 304 Dywizjonu Bombowego, analogicznie jak w poprzedniej jednostce przed ukończeniem szkolenia na samolotach Battle przyszła decyzja o przezbrojeniu na samoloty Wellington. W związku z czym minęło blisko osiem miesięcy do uzyskania gotowości bojowej. 24 kwietnia 1941 roku dywizjon zakończył szkolenie, następnego dnia w składzie 1 Grupy Bombowej trzy samoloty Wellington wykonały pierwsze loty bojowe na bombardowanie portu w Rotterdamie. Nocą 2/3 maja 1941 roku podczas bombardowania portu w Emden (Niemcy) utracono pierwszy samolot, zginęła cała sześcioosobowa załoga. Nocą 7/8 listopada 1941 roku wykonano pierwsze bombardowanie Berlina. 1941 roku zamknięto wykonaniem 284 lotów bojowych w czasie 1479 godzin w tym czasie poległo 64 lotników a 12 dostało się do niewoli. 25 kwietnia 1942 roku dywizjon wizytowany był przez gen. Władysława Sikorskiego w towarzystwie wyższych oficerów, pierwsi lotnicy dywizjonu udekorowani zostali Krzyżami Virtuti Militari. Nocą 30/31 maja 1942 roku dywizjon uczestniczył w pierwszym 1000 samolotowym nalocie na Niemcy (Kolonia), nocą 1/2 maja uczestniczono w kolejnym 1000 samolotowym nalocie, tym razem na Essen. Nocą 25/26 maja 1942 roku załogi uczestniczyły w trzecim mamucim nalocie na Niemcy, jeden z samolotów został uszkodzony przez artylerię przeciwlotniczą musiał wodować na Morzu Północnym, w składzie załogi leciał dowódca bazy płk pil. Stanisław SKARŻYŃSKI, załoga zdołała uratować się po 8 godzinach została wyłowiona, płk Skarżyński nie zdołał dotrzeć do pontonu utonął w lodowatej wodzie. 22 lipca 1942 roku dywizjon przenosi się na lotnisko Hamswell na którym bazują już polskie dywizjony bombowe 300 i 301. Ew 1942 roku poza lotami na bombardowanie rozpoczęto także loty na minowanie wód przybrzeżnych. Podczas bombardowanie Essen nocą 5/6 marca 1943 roku jeden z Wellingtonów został zaatakowany przez nocny myśliwiec MESSERSCHMITT Me-110, celnym ogniem strzelca Pisarka został zestrzelony, po powrocie na lotnisko w trybie natychmiastowym zostali udekorowani DFM sierż. strz. Z. Piserek i sierż. pil. K. Artymiuk. Nocą 24/25 czerwca 1943 roku podczas lotu bojowego kpt. strz. Olgierd Łuczkowski zastrzelił nocnego myśliwca za co został udekorowany DFC. Nocą 2/3 sierpnia 1943 roku wykonano ostatnie loty bojowe w składzie Bomber Command.

Analogicznie jak w 304 Dywizjonie wysokie straty w ludziach spowodowały, iż wystąpił problem z uzupełnieniami. Dla ratowania sytuacji przesunięto dywizjon do lotnictwa taktycznego do 2 TAF (Second Tactical Air Force), załogi przesiadły się na bombowce Mitchell, wkrótce nastąpiło kolejne przezbrojenie na "drewniane cudeńka" DE HAVILLAND MOSQUITO. Pierwszy lot bojowy na nowych maszynach wykonano 25 stycznia 1944 roku. Na samolotach wykonywano loty bojowe innego rodzaju głównie RAMROD, między innymi 2 sierpnia 1944 roku zbombardowano zamek Chateau nad Loarą (tajny niemiecki ośrodek szkolenia sabotażystów). 31 sierpnia 1944 roku zniszczono 4 zbiorniki paliwa w Nomexy (Francja), spłonęło 13 mln litrów paliwa. Atakowano wyrzutnie pocisków latających V-1. Wciąż wysokie straty w personelu latającym wymusiły szerszy napływ Brytyjczyków do dywizjonu. Od maja 1944 roku do zakończenia wojny jedna z eskadr była eskadrą brytyjską. Nocą 2/3 maja 1945 roku dywizjon wykonał ostatnie loty bojowe

W składzie Bomber Command dywizjon wykonał 1117 lotów bojowych w czasie 6056 godzin, zrzucono 1555 ton bomb i min morskich. Straty wyniosły 136 poległych 10 zaginionych i 33 trafiło do niewoli. W lotnictwie taktycznym wykonano 2468 lotów bojowych w czasie 6971 godzin zrzucono 1213 ton bomb, poległo 60 lotników, 3 zaginęło jeden dostał się do niewoli.

29.08.1940 utworzono dywizjon

24.04.1941 dywizjon osiągnął gotowość bojową

25.04.1941 wykonano pierwsze loty bojowe

6.01.1947 rozwiązano dywizjon

SM oznaczenie kodowe malowane na samolotach dywizjonu przez cały okres istnienia.

ODZNAKA skrzydło husarskie skierowane w lewą stronę i oparte na literach JP (od Józef Piłsudzki). W dolnej prawej części skrzydła był umieszczony pionowo numer 305 zaś z lewej strony część polskiej szachownicy lotniczy, niżej część trójkolorowego znaku RAF z nałożonymi złotymi elementami buławą marszałkowską. Odznaka zatwierdzona przez gen. Sosnkowskiego w Dz. Rozk. N. W. nr 3 poz 31 z 2.07.1943 Anglia

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjski

W/Cdr J. Drysdale

Polscy

ppłk naw. Jan Jankowski 29.08.1940 - 3.04.1941
ppłk pil. Bohdan Kleczyński 4.04.1941 - 8.08.1941
mjr pil. Robert Beill 10.08.1941 - 20.06.1942
mjr pil. Kazimierz Śniegula 21.06.1942 - 17.01.1943
mjr pil. Tadeusz Czołowski 18.01.1943 - 27.06.1943
mjr pil. Kazimierz Konopasek 28.06.1943 - 30.07.1944
mjr pil. Bolesław ORLIŃSKI 1.08.1944 - 31.01.1945
mjr pil. Stanisław Grodzicki 1.02.1945 - 30.10.1945
mjr pil Ryszard Referowski 1.11.1945 - 6.01.1947

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Bramcote Anglia 29.08.1940 - 2.12.1940
Syerston Anglia 2.12.1940 - 20.07.1941
Lindholm Anglia 20.07.1941 - 22.07.1942
Hamswell Anglia 22.07.1942 - 22.06.1943
Ingham Anglia 22.06.1943 - 5.09.1943
Swanton Morley Anglia 5.09.1943 - 18.11.1943
Lasham Anglia 18.11.1943 - 30.01.1944
Hart Ford Bridge Anglia 30.01.1944 - 19.11.1944
Epinoy (B-75) Francja 19.11.1944 - 5.07.1945
Volkel 5.07.1945 - 1.11.1945
Bruksela Belgia 1.11.1945 - 15.03.1946
Wahn Niemcy 15.03.1946 - 1.10.1946
Faldingworth Anglia 1.10.1946 - 3.01.1947

UŻYWANE SAMOLOTY

Fairey Battle Mk-I 09.1940 - 11.1940
VICKERS WELLINGTON Mk-I 11.1940 - 07.1941
VICKERS WELLINGTON Mk-II 07.1941 - 08.1942
VICKERS WELLINGTON Mk-III 03.1943 - 04.1943
VICKERS WELLINGTON Mk-IV 07.1942 - 04.1943
VICKERS WELLINGTON Mk-X 04.1943 - 08.1943
North American Mitchell Mk-II 09.1943 - 01.1944
DE HAVILLAND MOSQUITO Mk-III 08.1943 - 09.1943
DE HAVILLAND MOSQUITO Mk-VI 12.1943 - 12.1946
DE HAVILLAND MOSQUITO Mk-VIII 03.1944 - 04.1944


Vickers Wellington Mk-I


W serii wydawniczej Dywizjony Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie 1940-1946 ukazała się książka Józefa Zielińskiego „305 Dywizjon Bombowy Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im Marszałka Józefa Piłsudzkiego”

Oprac. Jacek Waszczuk

304 Dywizjon Bombowy "ZIEMI ŚLĄSKIEJ"


Dywizjon sformowano 23 sierpnia 1940 roku na lotnisku Bramcote. Większośćskładu dywizjonu wywodziła się z byłego 2 Pułku Lotniczego. Rozpoczęło szkolenie na samolotach Fairey Battle. Przed osiągnięciem gotowości bojowej zapadła decyzja o przezbrojeniu dywizjonu na znacznie nowocześniejsze samoloty VICKERS WELLINGTON. Pierwszego grudnia 1940 roku Dywizjon przebazowano na nowe lotnisko, na miejscu oczekiwały już nowe samoloty. W związku z czym praktycznie wyszkolony dywizjon rozpoczął przeszkalanie od nowa na większych samolotach. 24 kwietnia 1941 roku dywizjon zakończył szkolenie, wszedł w skład 1 Grupy Bombowej. Nocą 24/25 kwietnia wykonano pierwsze loty bojowe na bombardowanie Rotterdamu. Nocą 18/19 czerwca podczas lotu bojowego zestrzelony został Wellington, poległa pierwsza załoga 304 Dywizjonu. 1941 roku dywizjon zamknął wykonaniem 214 lotów bojowych w czasie 1202 godzin w tym czasie poległo 47 lotników. 25 kwietnia 1942 roku dywizjon wizytowany był przez naczelnego wodza gen. Broni Władysława Sikorskiego w towarzystwie wyższych oficerów, pierwsi piloci dywizjonu udekorowani zostali Krzyżami Virtuti Militari. Dywizjon przez ponad rok istnienia poniósł duże straty, ponieważ niemożliwy był szybki napływ nowych lotników należało pogodzić się z rychłym rozwiązaniem dywizjonu lub przenieść 304 do zadań przynoszących mniejsze straty w ludziach. Na początku maja 1942 roku dywizjon przeniesiono do lotnictwa obrony wybrzeża (19 Grupa Coastal Command). Rozpoczęły się nużące loty patrolowe nad Atlantykiem w poszukiwaniu niemieckich okrętów podwodnych (U-bootów). 26 maja zaatakowano U-boota uzyskując prawdopodobne uszkodzenie. W następnych miesiącach wielokrotnie atakowano zanurzające się okręty bez wyraźnych efektów. 13 sierpnia 1941 roku załoga por. Naw. Adolfa Nowickiego zatopiła pierwszego U-boota. 4 września 1942 roku podczas lotu patrolowego samolot został zaatakowany przez dwa myśliwce dalekodystansowe JUNKERS Ju-88, atak został odparty, uszkodzone myśliwce odleciały. 11 września ciężko uszkodzono kolejnego U-boota. 16 września jeden z Wellingtonów został zaatakowany przez 6 myśliwców Ju-88, podczas walki zestrzelono jednego napastnika, dwóch zostało zaliczonych jako zestrzelenia prawdopodobne. W 1942 roku dywizjon wykonał łącznie 1110 lotów bojowych w czasie 3274 godzin, straty wyniosły 60 lotników. 23 marca 1943 roku dwa samoloty zaatakowały U-booty, oba okręty zostały ciężko uszkodzone. Setki wykonanych lotów patrolowych przyniosły efekt 18 czerwca 1944 roku zatopiono U-441. 4 maja 1945 roku podczas ataku na U-boota załoga okrętu poddała się, okręt został wzięty do niewoli, wezwany na pomoc brytyjski okręt przypłynął we wskazany rejon i dokonał przejęcia okrętu. W czerwcu 1945 roku dywizjon wycofano z Coastal Command i po wyposażeniu w samoloty Warwick przeniesiono do lotnictwa transportowego (46 Grupa Transport Command), z tym przydziałem dywizjon dotrwał do rozwiązania 18 grudnia 1946 roku.


Łącznie lotnicy dywizjonu w Bomber Command wykonali 430 lotów bojowych w

czasie 2481 godzin, zrzucono 800 ton bomb w tym czasie poległo lub zaginęło 102 lotników oraz 35 dostało się do niewoli. W Coastal Command wykonano 2452 loty bojowe w czasie 21 331 godzin, poległo lub zaginęło 75 lotników, 31 poległo w wypadkach lotniczych. Zaatakowano 34 U-booty, 5 uznano za uszkodzone a dwa zatopiono (U-321 i U-441) zrzucono 20,5 t. bomb oraz 43,3 ton bomb głębinowych. Przy odpieraniu ataków niemieckich myśliwców daleko dystansowych (JUNKERS Ju-88 i MESSERSCHMITT Me-110) samoloty uczestniczyły w 170 walkach powietrznych, zestrzelono 3 samoloty, 3 zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz 4 uszkodzono

Ważne daty

23.08.1940 sformowano dywizjon

24 04.1941 Dywizjon osiągnął gotowość bojową.

25 04. Obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę pierwszych lotów bojowych.

18.12.1946 rozwiązano dywizjon

NZ oznaczenie kodowe malowane na samolotach do lipca 1944 roku

QD oznaczenie kodowe malowane na samolotach do rozwiązania dywizjonu

ODZNAKA srebrna bomba lotnicza z parą skrzydeł dźwigająca połówki kolorowych znaków rozpoznawczych <RAF> i PSP z nałożonym symbolem V od Victory - zwycięstwo oraz liczbę 304 (numer dywizjonu). Zatwierdzona Dz. Rozk. NW Nr 5 z 4.11.1943 poz. 54 Anglia nadawana 25.04



KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjczyk

S/Sdr W. Graham

Polacy

ppłk pil. Jan Biały 23.08.1940 - 23.12.1940
ppłk pil. Piotr Dudziński 23.12.1940 - 14.11.1941
mjr naw. Stanisław Poziomek 14.11.1941 - 16.08.1942
mjr pil. Kazimierz Czetowicz 16.08.1942 - 29.01.1943
kpt. pil Mieczysław Pronaszko 29.01.1943 - 19.11.1943
kpt. maw. Czesław Korbut 19.11.1943 - 11.04.1944
mjr pil. Jerzy Kranc 11.04.1944 - 3.01.1945
kpt. Stanisław Żurek 3.01.1945 - 14.06.1945
ppłk pil. Jacek Piotrowski 14.06.1945 - 18.12.1946

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Bramcote Anglia 23.08.1940 - 1.12.1940
Syerston Anglia 1.12.1940 - 20.07.1941
Lindholme Anglia 20.07.1941 - 14.05.1942
Tirre Anglia 14.05.1942 - 13.06.1942
Dale Anglia 13.06.1942 - 30.03.1943
Docking Anglia 30.03.1943 - 10.06.1943
Davisistow Moor Anglia 10.06.1943 - 20.12.1943
Predannack Anglia 20.12.1943 - 19.03.1944
Chivenor Anglia 19.03.1944 - 19.09.1944
Benbecula Anglia 19.09.1944 - 5.03.1945
St. Eval Anglia 5.03.1945 - 10.06.1945
North Weald Anglia 10.06.1945 - 1.09.1945
Chedburgh Anglia 1.09.1945 - 18.12.1946

UŻYWANE SAMOLOTY

Fairey Battle Mk-I 08.1940 - 11.1940
VICKERS WELLINGTON Mk-I 12.1940 - 06.1943
VICKERS WELLINGTON Mk-X 04.1943 - 06.1943
VICKERS WELLINGTON Mk-XIII 06.1943 - 04.1944
VICKERS WELLINGTON Mk-XIV 11.1943 - 08.1945
Vickers Warwick Mk-I i Mk-III 08.1945 - 12.1946

Oprac. Jacek Waszczuk

300 DYWIZJON BOMBOWY "ZIEMI MAZOWIECKIEJ"

300 Dywizjon Bombowy imienia gen. Władysława Sikorskiego został zorganizowany 1 lipca 1940 roku. 8 sierpnia dywizjon odniósł pierwszą stratę, por. Pilot Dominik Fengler podczas lotu szkolnego spowodował wypadek, pilot zginął samolot Fairey Battle został rozbity. W nocy z 14 na 15 września na trzech samolotach Fairey Battle wykonano pierwsze loty bojowe. Zrzucono bomby na barki desantowe w porcie Boulogne. Nocą z 13 na 14 października podczas bombardowania portu Boulogne odniesiono pierwszą stratę bojową. Poległa jedna załoga na skutek wyczerpania się paliwa. Łącznie do końca 1940 roku wykonano tylko 55 lotów bojowych gdyż od października nastąpiło przezbrojenie na nowy typ samolotu VICKERS WELLINGTON. 23 marca 1941 roku wykonano pierwsze loty na bombardowanie Berlina. Rok 1941 zakończono 441 lotami bojowymi. W maju 1942 roku samoloty rozpoczęły także loty na minowanie wód przybrzeżnych. W dniach 30 maja i 26 czerwca 1942 roku bombowce wzięły udział w pierwszych 1000 samolotowych bombardowaniach Niemiec, 1942 rok zamknięto wykonaniem 872 lotów bojowych. Podczas 1943 roku kontynuowano ofensywę bombową na Niemcy, bombardowano między innymi DÜsseldorf, Essen, Wuppertal, Dortmund, Kolonię, Krefeld, Hamburg oraz minowano wody przybrzeżne Kanału La Manche i Morza Północnego. Rok 1943 zamknięto wykonaniem 942 lotów bojowych, wysiłek bojowy okupiono śmiercią 95 lotników oraz 18 lotników dostało się do niewoli. W 1944 roku kontynuowano ofensywę bombową na Niemcy, wykonując także loty bombowe na inne cele, wyposażenie w nowe bombowce o większym zasięgu umożliwiło atakowanie celów które wcześniej były niedostępne. Między innymi nocą z 28 na 29 sierpnia oraz z 29 na 30 sierpnia 1944 roku wykonano naloty bombowe na port w Szczecinie, za każdym razem tracony był jeden samolot. W 1944 roku poniesiono największy wysiłek wojenny wykonując 961 lotów bojowych, w tym czasie poległo 114 lotników a 10 lotników dostało się do niewoli. W 1945 roku wykonano ostatnie bombardowania Berlina, Berchtesgaden (siedziba Hitlera). Ostatni lot bombowy wykonały samoloty 25 kwietnia 1945 roku na bombardowanie Berchtesgaden. Na przełomie kwietnia i maja wykonywano zrzutu podczas operacji MANNA a w maju latano na korzyść operacji EXODUS

11 października 1946 roku, nastąpiło rozwiązanie dywizjonu. Podczas istnienia jednostki wykonano 3891 lotów bojowych (na bombardowanie i minowanie) w czasie 20 244 godzin. Zrzucono około 13 500 ton bomb dodatkowo kilkaset ton min morskich oraz 152 tony żywności podczas operacji MANNA. Straty bojowe i niebojowe wyniosły 391 lotników poległych i zaginionych oraz 68 lotników trafiło do niewoli.

14 listopada 1940 roku 300 Dywizjon uzyskał gotowość bojową

1 lipca obchodzono święto dywizjonu

11 października 1946 roku rozwiązano dywizjon

ODZNAKA powstała w dwu wersjach oficerska posiadała wszystkie metalowe nie emaliowane części w kolorze złotym, w odznace dla podoficerów i szeregowych elementy metalowe były srebrne. Dodatkowo personel latający miał prawo nosić w węźle krawata szpilkę z koronowaną liczbą 300 złotą dla oficerów i srebrną dla podoficerów

BH - były to litery kodowe malowane na samolotach przez cały okres istnienia jednostki

Vickers Wellington Mk2 Vickers Wellington

KOLEJNI DOWÓDCY


ppłk inż. pil. Wacław Makowski 1 VII 1940 - 19 VIII 1941
mjr pil. Stanisław Cwynar 19 VII 1941 - 27 I 1942
mjr pil. Romuald Suliński 27 I 1942 - 9 VII 1942
mjr naw. Wacław Dukszto 9 VII 1942 - 1 XI 1942
mjr pil. Adam Kropiński 1 XI 1942 - 4 X 1943
mjr pil. Mieczysław Kucharski 4 V 1943 - 19 XI 1943
mjr pil. Kazimierz Kuzian 19 XI 1943 - 18 I 1944
mjr pil. Adam Kowalczyk 18 I 1944 - 2 IV 1944
mjr pil. Teofil Pożyczka 2 IV 1944 - 1 II 1945
mjr pil. Bolesław Jarkowski 1 II 1945 - 11 X 1946

LOTNISKA BAZOWANIA

Bramcote Wielka Brytania 1 VII 1940 - 23 VIII 1940
Swinderby Wielka Brytania 23 VIII 1940 - 18 VII 1941
Hamswell Wielka Brytania 18 VII 1941 - 22 V 1942
Ingham Wielka Brytania 22 V 1942 - 5 I 1943
Hamswel Wielka Brytania 5 I 1943 - 22 VI 1943
Ingham Wielka Brytania 22 VI 1943 - 1 III 1944
Faldingworth Wielka Brytania 1 III 1944 - 11 X 1946

UŻYWANE SAMOLOTY


Fairey Battle Mk-I VII 1940 - XI 1940
VICKERS WELLINGTON Mk I X 1940 - XI 1941
VICKERS WELLINGTON Mk III I 1943 - IV 1943
VICKERS WELLINGTON Mk IV VIII 1941 - I 1943
VICKERS WELLINGTON Mk X III 1943 - IV 1944
AVRO LANCASTER Mk-I i III III 1944 - X 1946



Oprac. Jacek Waszczuk, spotter.pl