Trudne dla lotnictwa czasy – były czy nadejdą?
Od pierwszego, trwającego zaledwie 12 sekund, lotu samolotem braci Wright minęło niecałe 106 lat. Tyle wystarczyło, aby przez ten czas lotnictwo przeewoluowało z ekscentrycznego hobby dla bogaczy w cywilny środek transportu dla mas.

Ten pierwszy samolot wyposażony był w jeden silnik o mocy 12 koni mechanicznych i mógł przewieźć jedną osobę bez bagażu. Nowoczesne samoloty pasażerskie mają po cztery silniki, z których każdy składa się z średnio 70 turbin. Każda z nich dysponuje mocą ponad 800 koni mechanicznych, czyli taką, jak silnik bolidu Formuły 1. Daje to możliwość przewiezienia ponad 800 pasażerów z 20 tonami bagażu. Postęp jest niezaprzeczalny. Taki rozwój funkcji poniósł za sobą zmiany w wyglądzie zarówno statków powietrznych jak i infrastruktury. Wiele pozostało jednak niezmienionych i teraz niezaprzeczalnie uznaje się je (formalnie tudzież nie) za zabytki stanowiące świadectwo minionego okresu.

Jednak przykładów na wykorzystanie takich ‘zabytków’ zgodnie z ich przeznaczeniem i wartością jest niewiele. Kreatywność idąca za potrzebami inwestorów, dostarcza jednak coraz to nowych przykładów ich adaptacji. W artykulen.t. Airport City, wspomniana została tendencja wchłaniania małych lotnisk przez rozrastające się miasta. Spotkało to między innymi również pierwsze oddane w wolnej Polsce lotnisko Gdańsk-Wrzeszcz (do użytku przekazano je w roku 1919). W dawnym hangarze znajduje się obecnie niewielkie centrum handlowe, częściowo zachował się również pas startowy, który zaadaptowany został na odcinek drogi.

{youtube}yJx6bRfGWX0{/youtube}

Jeszcze wcześniej powstało lotnisko Kraków Rakowice-Czyżyny. Historia wzlotów z tego miejsca jest dłuższa niż historia samolotu, która rozpoczęła się od lotu braci Wright. Pierwsze statki powietrzne pojawiły się bowiem w tym miejscu już około 1892 roku. Były to balony obserwacyjne wykorzystywane przez oddziały austriackie. Taka przeszłość daje prawo do posługiwania się nie tylko mianem najstarszego lotniska Rzeczypospolitej ale również jednego z najstarszych w Europie. Nie zawsze jednak było łatwo. Na skutek decyzji ówczesnych władz, na przełomie lat 50 i 60 XX wieku podjęta została decyzja o zamknięciu lotniska i przeznaczeniu jego terenów pod zabudowę mieszkaniową - osiedli Nowej Huty. W 1963 roku miejscu przywrócono lotniczy charakter - otwarto pierwszą wystawę, która dała początek Muzeum Lotnictwa Polskiego. Pod koniec XX w. wznowione zostały też funkcje lądowiska. Obecnie muzeum corocznie odwiedza ok. 60.000 osób. W tej chwili realizowana jest również inwestycja - budowa Lotniczego Parku Kulturowego, której część współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej. Równocześnie, wokół lądowiska rozrasta się Specjalna Strefa Ekonomiczna, a ono samo ma szansę na objęcie funkcji miejskiego portu lotniczego. Niestety w tym wypadku na przeszkodzie stoją regulacje opisane w styczniowym wydaniu Inwestora. Strefy nalotu naruszone są bowiem przez dwa bloki mieszkalne.

Zabytki lotnicze to nie tylko infrastruktura, ale również wspomniane wcześniej statki powietrzne. Również na tym polu Polska może pochwalić się kilkoma znaczącymi muzealiami. Bardzo liczne zbiory oglądać można właśnie na Krakowskim Muzeum Lotnictwa Polskiego, m.in. prezentowany tam Sopwith F.1 Camel (najsłynniejszy brytyjski samolot okresu I wojny) to jeden z pięciu zachowanych na świecie. Z kolei odrestaurowany przez Fundację Polskie Orły, zachowany w ponad 80% Messerschmitt Bf 109 jest jednym z najbardziej oryginalnych na świecie... niestety z tego też powodu nie będzie nigdy latał. Wymagałoby to bowiem wymiany zabytkowych elementów na nowe.

Rakowice-Czyżyny jest jednym z nielicznych miejsc w Polsce, w których tradycja przeplata się z nowoczesnością. Na świecie podobnych obiektów jest znacznie więcej, ale i my moglibyśmy się wieloma poszczycić. Znaczna część zabytków wymaga jednak dalszych inwestycji.

Natalia Roj - Inwestor