skrzydłoJuż dawno za nami chwile spędzone na urlopach i wakacjach. Teraz wspominamy gdzie spędziliśmy wolny czas. Być może już planujemy zimowy wypoczynek. Część z nas pewnie zostanie  w kraju. Będą między nimi wyznawcy maksymy – „cudze chwalicie, sami, nie wiecie co posiadacie”. Część wybierze się zagranicę. Jedni i drudzy skorzystają z różnych form podróżowania ( transportu ).

 

 

 


Czym podróżujemy? Korzystamy z transportu lądowego, powietrznego i wodnego. Na lądzie mamy do dyspozycji nie tylko własne nogi. Przemieszczamy się autobusami względnie autokarami. Nie wspomnę, że wielu z nas jest zmotoryzowanych, a więc własnym autem. Przesiadamy się na rower, względnie motocykl. Wykorzystujemy pociągi. Ruszamy w rejs łodzią albo statkiem. Decydujemy się na lot samolotem...
Samolot to podstawowy środek transportu powietrznego. Nie sądzę aby jego wynalazcy przewidywali, aby wykorzystać go do przewozu ludzi na urlop. Przeznaczyli dla niego inne zastosowanie. Gdy zamilkły działa I wojny światowej, zapanował pokój. Samolot nic nie stracił na swoim znaczeniu, a tylko zyskał. Rozpoczął większą pracę na rzecz Hermesa.

 

 pierwsze samoloty

źródło: eszkola-wielkopolska.pl

 

Pierwsze linie lotnicze powstały w latach 20 minionego wieku. Samoloty latały na niezbyt długich trasach. Co było tego powodem? Powodów było wiele. Między innymi stosunkowy młody wiek wynalazku braci Wright. Ale od czego byli oni sami i ich spadkobiercy. Prace nad usprawnieniem wynalazku trwały. W stosunkowo szybkim czasie zostały zwiększone możliwości samolotu. Mógł nie tylko pokonywać większe odległości ale także zabierać więcej ładunku. Pod pojęciem ładunku mam na myśli nie tylko bagaż, ale także liczbę pasażerów. Na zakończenie artykułu podaję małe porównanie wybranych samolotów pod względem liczby: silników, członków załogi, pasażerów i szybkości.

 

Nie  da się zaprzeczyć, że atutem przemawiającym za wykorzystaniem samolotu w turystyce jest jego szybkość, jak też możliwość jego czarterowania przez biura podróży. Transport lotniczy odbywa się w odpowiednio przygotowanej do tego celu przestrzeni powietrznej. Ta natomiast dla każdego kraju jest odpowiednio podzielona pod względem dostępności. Mówimy o strefach dostępnych dla lotnictwa cywilnego i strefach wyłączonych z ruchu. Z tych drugich korzysta wojsko. Transport lotniczy odbywa się w specjalnie wydzielonych strefach. Te noszą nazwę korytarzy powietrznych. Przypominają one znane nam z ruchu drogowego autostrady. Tu autostrady a tam korytarze bywają obciążone odbywającym się dużym natężeniem pojazdów i statków powietrznych. Mówiąc, pisząc statek powietrzny mam na myśli samolot. Aby odciążyć wspomniane korytarze w ostatnich latach pod koniec XX wieku wytyczono nowe korytarze powietrzne.

 

 

lotnisko

 

Podstawą funkcjonowania lotnictwa są lotniska. Lotniskiem jest odpowiednio wydzielona powierzchnia (lądu albo wody) z odpowiednią zabudową, urządzeniami i wyposażeniem które pozwala na starty i lądowania a także manewrowanie samolotami. Należy wiedzieć, że nie każde lotnisko obsługujące ruch pasażerski ma status portu lotniczego. Znawcy przedmiotu pod pojęciem portu lotniczego widzą obiekt, który spełnia funkcje ekonomiczne ale także handlowe.  Port lotniczy w ruchu międzynarodowym musi służyć startom i lądowaniom w międzynarodowym ruchu powietrznym. W międzynarodowym porcie lotniczym są  wykonywane działania wynikające z odpowiednich przepisów. Przepisy te regulują między innymi sprawy celne, zdrowotne, tak ostatnio znane nam prawa poruszania się – przyjmowania imigrantów. Skupmy się na portach w ruchu międzynarodowym. Te są głównie związane z ruchem turystycznym. Port lotniczy przewidziany dla obsługi międzynarodowej jest więc obiektem wyposażonym lotniskiem w urządzenia techniczne i… urządzenia niezbędne do prowadzenia działalności handlowej. Każdy z portów dnia dzisiejszego jest obiektem wielofunkcyjnym obsługującym podróżnych co nie znaczy, że zamkniętym dla innych korzystających użytkowników. W jego zabudowie znajdziemy nie tylko hale (terminale) odpraw dla pasażerów ale obiekty handlowe np. sklepy z artykułami spożywczymi, kosmetykami, obiekty gastronomiczne np. kawiarnie i obiekty noclegowe. Każdy port ma większe lub mniejsze połączenie z krajową siecią komunikacji drogowej i kolejowej. Port lotniczy działający w sieci połączeń może pełnić rolę portu przesiadkowego lub  docelowego.

 

Korzystanie z korytarzy jest regulowane międzynarodowymi umowami i wewnętrznymi licencjami na świadczenie usług w transporcie lotniczym. Obowiązuje osiem reguł tzw. wolności lotniczych:
1) przywilej przelotów nad terytorium innego państwa bez lądowania, np.: lot ze Szwecji do Bułgarii nad Polską,
2) przywilej lądowania na terenie państwa nad którym odbywa się lot, ale tylko w celach technicznych,
3) przywilej przewozu pasażerów, ładunków i poczty zabranej z kraju przynależności samolotu,
4) przywilej zabrania pasażerów, ładunków i poczty w celu jej dostarczenia do terytorium państwa przynależności samolotu,
5) przywilej wzięcia na pokład pasażerów w celu dostarczenia tych do innego terytorium państwa niż przynależność statku powietrznego i przywożenie z każdego innego terytorium, np.: samolot PLL LOT z Warszawy do Larnaki z przelotem pasażerów między Sofią a Burgas,
6)  przywilej przelotu pasażerów przez przewoźnika lotniczego dowolnego państwa między terytoriami innych państw, przez terytorium państwa przynależności przewoźnika lotniczego, np. PLL LOT między Sofią a Burgas – w ramach łączonego lotu, najpierw Sofia – Warszawa a na koniec Warszawa – Burgas,
7) przywilej wykonania lotów na jednej linii, która się rozpoczyna i kończy się na terytorium dwóch państw, gdzie żadne nie jest państwem przynależności przewoźnika lotniczego, np.: PLL LOT oferująca bezpośredni lot między Budapesztem a Burgas,
8) przywilej przewozu pasażerów między dwoma miastami na terytorium tego samego państwa.

Przy tej okazji warto pamiętać, że w transporcie lotniczym cywilnym rozróżniamy: a) połączenia regularne, które odbywają się w oparciu o rozkład lotów, i b) połączenia poza rozkładem to jest połączenia czarterowe.
Transport lotniczy regularny zapewnia dwóch przewoźników. Pierwszymi są to przewoźnicy narodowi np. PLL LOT a drugimi tanie linie lotnicze np. Wizz Air. W przypadku przewoźnika narodowego to transport pasażerów w ruchu krajowym i międzynarodowym. Oferują one większy standard obsługi na pokładzie od tanich linii.

 

Na ich pokładzie można wyróżnić trzy klasy przeznaczone dla pasażerów:
I) Klasa ekonomiczna,
II) Klasa biznesowa,
III) Klasa pierwsza.

 

Ostatnia to jest pierwsza ma zastosowanie w przypadku lotów zagranicznych bliżej na trasach międzykontynentalnych. Zarówno przewoźników narodowych i tanich obowiązują porozumienia zawarte w IATA. Te nie tylko dotyczą taryf lotniczych ale nakładają odpowiednie obowiązki na obsługę pasażerów będących na pokładzie. Warto nadmienić, że czasem w historii nie tak bardzo odległej przewoźnik narodowy był monopolistą w cywilnym transporcie lotniczym.

 

Pojawienie się konkurencji to jest tanich linii lotniczych spowodowało, że przewoźnicy narodowi zostali zmuszeni do rozszerzenia zakresu terytorialnego swoich ofert dla pasażerów. Dlatego mamy do czynienia z aliansami strategicznymi. Najbardziej znanym jest Star Alliance. Będąc w nim nasz LOT ma możliwość docierania do wielu wcześniej nieoferowanych miejsc na kuli ziemskiej. Tanie linie w Europie pojawiły się z chwilą „otwarcia nieba” przez Unię Europejską. Polega ono na tym, że każdy przewoźnik otrzymujący pozwolenie na działalność w którymkolwiek państwie członkowskim może obsługiwać loty na dowolnych trasach europejskich. Może również latać ma tych bez ograniczeń taryf lotniczych i częstotliwości połączeń. W tanich liniach lotniczych skupiono się na cenach. Aby obniżyć koszty jednostkowe ograniczono wybrane usługi. Między innymi zrezygnowano z bezpłatnego posiłku podawanego w czasie lotu. Wprowadzono ofertę cenową uzależnioną od czasu zakupu biletu. Kupujesz wcześniej bilety przed datą startu płacisz mniej. Tanie linie lotnicze w przeciwieństwie do przewoźnika narodowego latają na krótszych trasach. Na terenie Europy, a więc także w Polsce, działa kilka takich linii. Monopolistą gdy chodzi o Europę jest Ryanair. Lata również wspomniany wcześniej Wizz Air. Ryanair tu nad Wisłą obsługuje również wybrane połączenia w ruchu krajowym.

 

Ryanair Wizz 7141688277

źródło: wikimedia.org

 

 

Nie można zapomnieć, że w jednym i drugim przypadku gdy chodzi turystykę istotną rolę  w turystyce odgrywają loty czarterowe. Loty czarterowe odbywają się poza rozkładem. Głównie są realizowane w porze nocnej. Dlaczego? O tej porze w zasadzie nie są wykonywane loty regularne. Korytarze są puste.

 

Nie podlega dyskusji, że transport lotniczy ma przewagę nad innymi formami, gdy chodzi o przemieszczanie się z miejsca na miejsce. Samolot jest zdecydowanie szybszy od  autobusu, pociągu, samochodu czy statku. Czy jest bezpieczny? To zależy do czego odniesiemy nasze porównanie. Jeżeli porównamy wypadki z udziałem samochodu i samolotu pod względem ofiar, to wygra ten pierwszy. Podobnie rzecz się ma z koleją..  Katastrofy lotnicze pociągają za sobą o wiele więcej zabitych.. Samolot zwykle zabiera na swój pokład więcej pasażerów.