Article Index

Jak większość zakładów lotniczych w Polsce i warszawska wytwornia powstała w latach pięćdziesiątych. Jej początki to rok 1952. Obecnie stanowi ona przedsiębiorstwo złożone z dwóch zakładów na terenie Warszawy.



Wytwórnia wchodzi w skład Grupy Kapitalowej BUMAR (jako spółka zależna). Przedsiębiorstwo zatrudnia łącznie ok.400 pracowników.


Polskie lotnictwo w latach trzydziestych ubiegłego stulecia liczyło się w świecie. Zajmowaliśmy wtedy prawdopodobnie piątą pozycję pod względem konstrukcji, a także potencjalnych możliwości rozwoju produkcji. Rewelacyjne konstrukcje, skrzydło PZL, najlepszy myśliwiec (P-7) na Salonie Paryskim w r. 1933, potem bombowiec "Łoś", myśliwce "Jastrząb" i "Sokół" - a także sukcesy sportowe wspaniałych samolotów RWD - wszystko to wpływało na błyskawiczny i prężny rozwój wytwórni lotniczych.

Historia "PZL Warszawa II" S.A. to jednocześnie historia rozwoju produkcji osprzętu lotniczego w Polsce.
Gdy we wczesnych latach pięćdziesiątych organizowano branżę przemysłu lotniczego koniecznym stało się utworzenie przedsiębiorstwa produkującego osprzęt lotniczy. Z oczywistych względów wybrano lokalizację w Warszawie - istniały tu tradycje w zakresie mechaniki precyzyjnej, a także zaplecze intelektualne w postaci Politechniki Warszawskiej oraz Instytutu Lotnictwa.
Nie wybudowano tu jednak nowej fabryki z rozmachem na miarę powstałego kilkanaście lat wcześniej Mielca.
Produkcję uruchamiano na terenie istniejących przy ulicy Podskarbińskiej fabryczek, przy użyciu dość skromnych środków technicznych. Podstawowa kadra pochodziła w większości z wytwórni samolotów na Okęciu i z zakładów mechaniki precyzyjnej później znanych jako WSK Wrocław.
Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego Warszawa II powołano formalnie w r. 1952 i rozpoczęto tu produkcję przyrządów membranowych.
Nieco później w dawnych zakładach braci Borkowskich przy ul. Grochowskiej rozpoczęto też produkcję lotniczą - były to maszyny wirujące. Zakłady od 1959 roku otrzymały nazwę Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "Grochów".
Tak przy Podskarbińskiej jak i przy Grochowskiej rozpoczęto licencyjną produkcję lotniczych busoli giroskopowych. Opanowanie tej produkcji stanowiło duży krok na drodze rozwoju technicznego zakładów.
Na początku lat sześćdziesiątych zmniejszyło się zapotrzebowanie na osprzęt lotniczy ze strony krajowych odbiorców - producentów samolotów, ale osiągnięty poziom techniczny umożliwił wtedy podjęcie produkcji także innych wyrobów zaawansowanej techniki dla potrzeb broni pancernej oraz rakietowej.

W WSK "Grochów" rozpoczęto wtedy produkcję systemu stabilizacji lufy działa czołgu T-55 Zapoczątkowało to w Polsce erę produkcji zespołów pomiarów inercjalnych mających wówczas postać giroskopów pomiarowych o dwóch i trzech stopniach swobody z wyjściami elektrycznymi.
Dla marynarki wojennej produkowano natomiast bardzo rozbudowany system zdalnego sterowania wyrzutniami rakiet woda - woda stosowanymi na statkach desantowych budowanych przez polskie stocznie.

Opracowano i rozwijano od 1964 r. systemy sterowania i autopiloty dla statków morskich. W ciągu następnych dziesięcioleci opracowano kilkanaście podstawowych modeli i kilkadziesiąt odmian, sprzedano ponad 1500 systemów o wartości rynkowej kilkunastu milionów dolarów, uzyskano aprobaty wszystkich czołowych towarzystw klasyfikacyjnych. Już pierwszy model TS-1 został określony przez inspektora Lloyd's Register of Shipping jako urządzenie klasy światowej.

W WSK WARSZAWA II przy Podskarbińskiej rozpoczęto w 1962 r. wytwarzanie zasadniczych zespołów sterowania rakiet przeciwpancernych i przeciwlotniczych. Produkowano tu zespoły sterowania do rakiet przeciwpancernych "Trzmiel" i "Malutka", do rakiety powietrze - powietrze (klasy Sidewinder) "Krab", a także do rakiet przeciwlotniczych "Strzała -2M" i "Strzała-1". Obecnie produkuje się tu zespoły sterowania nowoczesnej rakiety przeciwlotniczej "Grom"

W roku 1964 do WSK Warszawa II przyłączono Fabrykę Sprzętu ratunkowego na Woli, gdzie m.in. opracowano konstrukcję i uruchomiono produkcję maski przeciwgazowej "Hermes", a także produkcję sprężyn o wysokiej jakości do silników wysokoprężnych.

W roku 1965 nastąpiło połączenie Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego WARSZAWA II i Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "Grochów" w jedno przedsiębiorstwo o nazwie Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego WARSZAWA II. Przedsiębiorstwo to po kilkukrotnych zmianach nazwy i po przekształceniu w roku 1995 w spółkę prawa handlowego nosi obecną nazwę Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "PZL WARSZAWA II" S. A.




Obecnie Wytwórnia jest zakładem mechaniki precyzyjnej produkującym około 300 wyrobów o różnorodnym przeznaczeniu. Z reguły są to wyroby produkowane w ramach czynnej kooperacji jako części produktów finalnych dla m.in. wszystkich polskich zakładów lotniczych oraz dla Z.M. "Mesko" Skarżysko - Kamienna czy też Przemysłowego Centrum Optyki Warszawa. Są to:

1. Lotnicze przyrządy pilotażowo - nawigacyjne ogólnego przeznaczenia, które mogą i muszą konkurować na rynku z odpowiednimi przyrządami innych producentów. W kraju zajmują one dominującą pozycję rynkową, za granicą są cenione za solidność i niezawodność a symboliczne litery PZL jakie na sobie noszą kojarzą się niekiedy ciągle jeszcze z tym okresem historii, gdy Polska była w światowej czołówce...
2. Kilkadziesiąt pozycji osprzętu lotniczego specjalnego przeznaczenia, dostosowanego do poszczególnych samolotów czy śmigłowców - jak na przykład kolektory prądowe systemu odladzania łopat wirników śmigłowców.
3. Kilkadziesiąt pozycji elementów osprzętu lotniczego, mających zastosowanie uniwersalne. Są to różne czujniki ciśnienia, zawory, elementy instalacji tlenowych i innych, wskaźniki położenia trymerów, przekaźniki, wycieraczki szyby, małe silniki elektryczne, prądnico- rozruszniki a także przetwornice statyczne i iskrowniki do tłokowych silników lotniczych
4. Pomiarowe elementy sprężyste; mieszki, membrany, elementy systemów automatyki. Mieszkowe kompensatory osiowe do rurociągów i układów wydechowych silników.
5. Elementy zaawansowanej techniki dla broni pancernej: systemy stabilizacji lufy czołgu a obecnie zespoły pomiarów inercjalnych systemu kierowania ogniem "DRAWA" dla broni pancernej.
6. Elementy zaawansowanej techniki dla broni rakietowej w postaci zespołów sterowania do obecnie produkowanej przeciwlotniczej rakiety GROM a także celowniki do zestawów przeciwlotniczych.
7. Urządzenia zaawansowanej techniki morskiej: systemy sterowania kursem i trajektorią statków handlowych oraz okrętów wojennych..
Oprócz produktów które osiągnęły znaczący poziom sprzedaży opracowano wiele konstrukcji i prototypów, które wprawdzie nie weszły do produkcji, ale stanowią niewątpliwy dorobek intelektualny i techniczny, świadczący o wyjątkowej elastyczności i szerokich możliwościach kadry technicznej. Z jednej strony ten zakres możliwości wyznaczają prace nad giroskopami sprężystymi i piezoelektrycznymi oraz opracowanie nowoczesnej busoli giroskopowej do IRYDY - a z drugiej skonstruowanie i wykonanie prototypów nowoczesnej kuchni polowej dla wojska!

Certyfikacja:

    * Certyfikat o Zdolności do Produkcji przyznany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego
    * System Zapewnienia Jakości ISO 9001:2000 certyfikowany przez Bureau Veritas Certification
    *  Certyfikat AQAP 2110-2006 przyznany przez Zakład Systemów Jakości i Zarządzania
    *  Natowski Kod Podmiotu Gospodarki Narodowej NCAGE: 0805H przyznany przez Wojskowe Centrum Normalizacji, Jakości i Kodyfikacji
    *  Certyfikat Zachowania Kryteriów Wewnętrznego Systemu Kontroli  WSK przyznany przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji


PRODUKTY:

1. Osprzęt lotniczy

a/ przyrządy pilotażowo-nawigacyjne samolotowe, śmigłowcowe i szybowcowe (ciśnieniowe, giroskopowe, elektryczne i magnetyczne)

    * prędkościomierze i wskaźniki liczby M
    * wysokościomierze
    * wariometry
    * busole giromagnetyczne i magnetyczne
    * sztuczne horyzonty
    * zakrętomierze

b/ urządzenia elektro - energetyczne

    * przetwornice prądu stałego
    * prądnico-rozruszniki i prądnice prądu stałego
    * silniki elektryczne prądu stałego do 0,3 kW
    * przetwornice prądu stałego na zmienny statyczne i wirujące
    * iskrowniki do silników tłokowych
    * regulatory napięcia
    * urządzenia elektryczne i elektroniczne

c/ elementy automatyki i instalacji pokładowych

    * sygnalizatory ciśnienia i temperatury
    * zawory paliwowe i pneumatyczne
    * filtry i wkładki filtrujące
    * rurki Pitot`a

d/ urządzenia tlenowe, sprzęt zabezpieczający pilota

    * aparatura tlenowa pokładowa i spadochronowa
    * automaty czasowe spadochronowe i zamka pasów pilota
    * regulatory ciśnienia w kabinie i skafandrze


2. Automatyka i urządzenia sterujące oparte na technice giroskopowej i elektronice o różnym przeznaczeniu , w tym głownie podzespoły systemów kierowania ogniem czołgów oraz podzespoły systemów kierowania rakiet przeciwlotniczych

3. Laserowe symulatory ognia (pola walki) i inne urządzenie z wykorzystaniem techniki laserowej

4. Systemy sterowania i autopiloty dla statków morskich.

5. Elementy sprężyste o różnym zastosowaniu

    * mieszki
    * membrany
    * kompensatory mieszkowe do rurociągów w zakresie średnic 15 do 1200 mm.


6. Zawory elektromagnetyczne do instalacji przemysłowych.

7. Odlewy ciśnieniowe ze stopów aluminium o wymiarach do 250 x 250 x 80 mm i masie do 1,2 kg.

    Stosowane procesy technologiczne

    * Precyzyjna obróbka ubytkowa i plastyczna.
    * Obróbka cieplna, galwaniczna i elektroerozyjna
    * Odlewanie ciśnieniowe i prasowanie tworzyw sztucznych
    * Obróbka lakiernicza
    * Montaż zespołów i wyrobów mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych
    * Optoelektronicznych, również w warunkach wysokiej czystości.

Park maszynowy
Park maszynowy jest w przeważającej części uniwersalny. Przedsiębiorstwo posiada także szereg maszyn i urządzeń specjalistycznych m.in.

    * centra obróbcze firm MOOG i HARDINGE z Anglii, WYSSBROD ze Szwajcarii
    * elektrodrążarki drutowe i elektrodowe firmy CHARMILES ze Szwajcarii
    * frezarki obwiedniowe f-my WAHLI ze Szwajcarii
    * nawijarki do cewek i potencjometrów, w tym toroidalnych
    * komora montażowa o wysokich parametrach czystości kl.10000 wg.MIL do montażu szczególnie precyzyjnych mechanizmów i zespołów


Zaplecze techniczne
Przedsiębiorstwo posiada własne zaplecze techniczne, pozwalające na samodzielne prowadzenie prac rozwojowych i wdrożeniowych zarówno w formie opracowań własnych jak też wdrażania obcych rozwiązań i licencji.
Laboratoria wyposażone są w urządzenia testujące wyroby m.in. wstrząsarki wibracyjne (w tym programowane) i udarowe, termobarokomory, komory wilgotnościowe i solne, komora do szokowania termicznego wyrobów
Rozbudowana narzędziownia stwarza możliwość wykonywania we własnym zakresie narzędzi, przyrządów i pomocy specjalnych oraz stanowisk kontrolno-pomiarowych.

Certyfikacja:

    * Certyfikat o Zdolności do Produkcji przyznany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego
    * System Zapewnienia Jakości ISO 9001:2000 certyfikowany przez Bureau Veritas Certification
    * Certyfikat AQAP 2110-2006 przyznany przez Zakład Systemów Jakości i Zarządzania
    * Natowski Kod Podmiotu Gospodarki Narodowej NCAGE: 0805H przyznany przez Wojskowe Centrum Normalizacji, Jakości i Kodyfikacji
    * Certyfikat Zachowania Kryteriów Wewnętrznego Systemu Kontroli  WSK przyznany przez Polskie Centrum Badań
      i Certyfikacji

 
Oferowana współpraca
Oferujemy współpracę w produkcji części, zespołów lub gotowych wyrobów na podstawie dostarczonej dokumentacji lub w oparciu o własne opracowania.

Główni odbiorcy:
    * WSK "PZL-Świdnik" S. A.
    * WSK "PZL-Rzeszów" S. A.
    * Polskie Zakłady Lotnicze, Spółka z o. o, Mielec
    * Kombinat "PZL- Hydral" S. A. , Wrocław
    * WSK "PZL-Kalisz" S. A.
    * Zakłady Metalowe "MESKO" S. A., Skarżysko - Kamienna
    * Zakłady Mechaniczne "PZL-Wola" S. A.
    * Przemysłowe Centrum Optyki S. A.

Produkowanych jest około 300 wyrobów o działaniu elektrycznym, mechanicznym, elektronicznym, optoelektronicznym o różnorodnym przeznaczeniu, które spełniają wymagania jakościowe norm międzynarodowych lub posiadają świadectwo jakości znanych towarzystw klasyfikacyjnych.

Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego
"PZL - WARSZAWA II" S.A.ul. Grochowska 306/310
03-840 Warszawa

Oprac. JW
na podts. tekstu źródłowego strony internetowej zakładu
www.pzl.com.pl  http://www.pzl.com.pl/pl/index_pl