Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego we Wrocławiu-Strachowicach,
a następnie 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego we Wrocławiu-Strachowicach - 1944-1999r.



Wstęp
W planach sowieckich, w czasie II wojny światowej, było utworzenie Polskiego związku lotniczego jako 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego. Z powodu braku odpowiedniego sprzętu przystąpiono do formowania 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego w składzie trzech pułków myśliwskich, którym nadano oznaczenia 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM. Na marginesie w tym czasie pisano „myśliwski pułk lotniczy”, a nie „pułk lotnictwa myśliwskiego”. Podstawa był rozkaz operacyjny z dnia 7.09.1944r., w którym była mowa o powołaniu 1 Mieszanego Korpusu Lotniczego. Miejscem formowania była osada Karłówka na Ukrainie.
Od dnia 17.09.1944r. na lotnisku Krasnogród rozpoczęto szkolenie pilotów z 9 PLM, a na lotnisku Karłówka pilotów z 10 PLM i 11 PLM. Podstawowym samolotem stał się Jak-1. Gotowość do rozpoczęcia działań wojennych osiągnięto z początkiem 1945r., a w dniu 20.01.1945r. przystąpiono do przebazowania dywizji na teren Polski. Sowici bardzo dbali o to, aby Polacy nie walczyli na terenach wschodniej Rzeczpospolitej, a do walki przystąpili dopiero po przekroczenie linii Buga. Przebazowanie przeprowadzono w kilku rzutach powietrznych i kołowych, a zakończono w marcu 1945r.
Pierwsze walki stoczono z końcem marca 1945r., niszcząc samoloty i umocnienia wroga. Dywizja brała bezpośredni udział w walkach o Berlin. Za wysiłek bojowy dywizja otrzymała Krzyż Grunwaldu I klasy i tytuł Brandenburskiej.

Okres Pokoju
Po zakończeniu działań wojennych dywizja jako 3 Brandenburska Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego, otrzymała rozkaz powrotu do kraju na lotnisko Kutno. Po pewnym czasie 11 PLM został przebazowany na lotnisko na wybrzeżu. Prawdopodobnie do Gdynia-Babie Doły.
W 1946r. pułki; 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM zostały podporządkowanie bezpośrednio Dowództwu Wojsk Lotniczych i już w dniu 24.01.1946r. Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP zostaje powołana do życia 1 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego ze składem; 1 PLM w Warszawie, 2 PLM w Krakowie ( poprzedni 10 PLM ), 3 PLM ( poprzedni 11 PLM ).
Ten system organizacyjny przetrwał do 1950r. W związku z wojną w Korei sowieci zmusili nas do rozwinięcia armii do nadmiernych rozmiarów w stosunku do faktycznych potrzeb. W związku z tym zaczęto tworzyć nowe związki taktyczne.
W okresie 1950-1953r. tworzy się 6 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego Wojsk Lotniczych. Podstawą tego związku taktycznego staje się 3 PLM. W tym celu 3 PLM zostaje przebazowany na lotnisko Wrocław-Starachowice. Sama 6 DLM WL podlega pod 3 Korpus Lotnictwa Myśliwskiego z dowództwem w Poznaniu.

Lotnisko Wrocław-Strachowice 2007r.
WRO/EPWR to międzynarodowe oznaczenie ( wg IATA i ICAO ) lotniska Wrocław-Strachowice. Jego początki sięgają lat 30-tych dwudziestego wieku, kiedy to rozpoczęto budowę nowego lotniska na potrzeby odradzającego się niemieckiego lotnictwa wojskowego. Miasto Wrocław, funkcjonujące wtedy pod nazwą Breslau, miało już cywilny port lotniczy Breslau-Gandau ( Gądów ). W lutym/marcu 1945r. po zamknięciu pierścienia okrążenia przez Armię ( Sowiecką ) Czerwoną, lotnisko Starachowice trafiło pod administrację wojsk sowieckich. Po zakończeniu działań wojennych lotnisko przeszło pod administrację władz polskich.
W związku z rozbudową na początku lat 50. Polskiego Lotnictwa Wojskowego, lotnisko Starachowice uległo znacznej modernizacji. Zbudowano przede wszystkim betonowy pas startowy, co było związane z wprowadzeniem samolotów odrzutowych na wyposażenie lotnictwa wojskowego.
Lotnisko Wrocław-Starachowice ma współrzędne geograficzne 51,06 N 16,53 E oraz leży 123 m npm. Jest położone w zachodniej części Wrocławia. Zostało wyposażone w jeden pas startowy o wymiarach 2 500 m x 60 m. Orientacja pasa startowego wynosi 12/30. posiada nawierzchnię betonową. Od 50-tych lat pełniło zawsze podwójną rolę, czyli było lotniskiem cywilno-wojskowym. Od 1999r. jego wojskowa rola zawęża się do roli lotniska transportu wojskowego. To głównie z niego odlatują i przylatują nasi żołnierze na misje za granicą.

3 PLM przechodzi na samoloty z napędem turboodrzutowym
Sam pułk w 1953r. rozpoczyna przeszkalanie się na samoloty z napędem turboodrzutowym. Pierwszym typem staje się Jak-23, a samolotem szkolnym Jak-17 W Agata. Ten stan rzeczy trwa jednak krótko, gdyż Polski przemysł już produkował na skalę masową samoloty Lim-1 będące licencją sowieckich MiG-15. Samoloty te zaczęły docierać do pułku w 1954r.

1957r. Nowa organizacja
W 1957r. następuje w Lotnictwie Polskim znaczna zmiana organizacyjna. Nie wdając się we wszystkie szczegóły, to w ich efekcie 3 PLM przeniesiony zostaje z Lotnictwa Wojskowego do Lotnictwa Obrony Przeciw Lotniczej Obszaru Kraju. Nie ma już dywizji, a największą jednostką organizacyjną jest korpus. 3 PLM zostaje przypisany do 3 Korpusu OPL OK. z dowództwem we Wrocławiu. Oprócz 3 PLM w jego skład weszły; 38 PLM z Powidza, 45 PLM z Babimostu, 62 PLM z Krzesin. Dodatkowo 3 Korpus OPL OK. ma do dyspozycji; 44 Eskadra Lotnictwa Łącznikowego ( Wrocław ), 14 Pułk Artylerii OPL ( Wrocław ), 98 Pułk Artylerii OPL ( Poznań ), 18 Batalion Radiotechniczny ( Poznań-Ławica ), 22 Batalion Radiotechniczny ( Strachowice ).

1968r. 3 PLM zmienia nazwę na 11 Brandenburski PLM
W 1968r. następuje w Polsce kolejna ważna reorganizacja, która skutkuje zmiana nazwy z 3 PLM na 11 Brandenburski PLM, czyli powrotu do nazwy historycznej. Jest to o tyle istotne, gdyż podkreśla, że pułk brał udział w walkach z niemcami. Musimy także pamiętać, że w tym czasie 11 PLM stacjonujący w Debrznie zostaje przemianowany na 9 PLM.

MiG-21 w Pułku
W tym czasie pułk przechodzi do szkolenia na samolotach naddźwiękowych MiG-21. Samolot ten stał się podstawowym sprzętem pułku do końca jego istnienia.
Około 1966r. w jednostce pojawiają się pierwsze MiG-21 F-13. Są to maszyny pozyskane z innych jednostek, które w tym czasie otrzymywały już nowsze wersje tego myśliwca. Na przełomie 60/70-tych lat pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze MiG-21 PF i MiG-21 PFM, które staja się podstawowym typem używanym w pułku. Pozwalają one na całkowite przezbrojenie pułku na myśliwce naddźwiękowe. Około 1980r. pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze egzemplarze samolotów MiG-21 M / MF.
W 1989r. pułk zostaje zobowiązany do przekazanie kilku samolotów MiG-21 MF do 62 PLM w Krzesinach. Jednak już w 1990r. samoloty te powracają do Starachowic, gdyż w Krzesinach nie było dostatecznej bazy osobowej i materiałowej do eksploatacji tych samolotów.
W 1991r. pułk posiadał na stanie 24 MiG-21 MF, 5 MiG-21 UM oraz około 4 TS-11 Iskra.

1989r.
W przededniu przemian społeczno-politycznych w Polsce 11 BPLM nadal podlega pod 3 Korpus OPK ( poprzednio OPL OK. ) z dowództwem we Wrocławiu, ale już tylko w składzie dwóch pułków. Tym drugim był 62 PLM Krzesiny. Dodatkowo w tym czasie 3 Korpus OPK dysponuje; 1 Brygadą Artylerii OPK w Bytomiu, 79 Samodzielnym Pułkiem Artylerii w Poznaniu, 3 Brygada Radiotechniczną.

1991-1999r.
W 90-tych latach po rozwiązaniu 39 PLM w Mierzęcicach 11 PLM stacjonuje jedną eskadrą właśnie w Mierzęcicach. Sytuacja ta trwała do momentu rozformowania 11 BPLM ze Strachowic.
W 1999r. rozformowano 11 PLM. Wszystkie jego sprawne MiG-21 MF przekazano do 3 PLM ( były 62 PLM ) w Krzesinach i 10 PLM w Łasku. Dzięki temu wszystkie będące jeszcze w użyciu MiG-21 MF skupiono w tych dwóch pułkach.

Samoloty używane w Pułku we Wrocławiu-Strachowicach
Jakowlew Jak-17 W,
Jakowlew Jak-23,
WSK Mielec Lim-1,
WSK Mielec Lim-2,
WSK Mielec Lim-5,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 F-13,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 PF,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 PFM,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 M,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 MF,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 UM,
TS-11 Iskra

Wypadki lotnicze w Pułku
1. W dniu 24.01.1969r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM w okolicach miejscowości Zamłynie. Pilot porucznik Mieczysław Wojciechowski przeżył ( zginął ).
2. W dniu 16.02.1971r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM koło miejscowości Wrząca Śląska. Pilot kapitan Henryk Osierda przeżył ( zginął ).
3. W dniu 14.06.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 U z 11 PLM na lotnisku Wrocław-Strachowice. Pilot kapitan Zbigniew Jancewicz przeżył ( zginął ).
4. W dniu 2.08.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 2409 nr 762409 z 11 PLM. Pilot przeżył.
5. W dniu 4.03.1988r. wypadkowi uległ MiG-21 MF z 11 PLM na lotnisku Starachowice-Wrocław. Pilot porucznik Jarosław Górecki zginął podczas startu do nocnego lotu. Przyczyną katastrofy była niesprawność silnika wynikająca z uszkodzenia przewodu powietrznego doprowadzającego powietrze pod ciśnieniem do pompy paliwowej dopalacza. Nadmierna ilość paliwa spowodowała przepalanie łopatek turbiny i przerwanie pracy silnika. W miejscu gdzie zginął pilot koledzy z JW. 1465 umieścili tablice pamiątkową.

Opracował Karol Placha-Hetman