Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


1 sierpnia 1954 r. - 31 marca 1999 r.

19 Lotnicza Eskadra Holownicza stacjonowała na Lotnisku w Redzikowie koło Słupska, razem z 28 Pułkiem Lotnictwa Myśliwskiego. W związku ze specyfiką lat 50-tych XX wieku, która polegała na zwiększeniu się produkcji nowoczesnych samolotów w polskich fabrykach, wzrosło zapotrzebowanie na szkolenia lotnicze. Jednym z ćwiczeń było strzelanie do holowanych celów powietrznych. Zabezpieczaniem strzelania powietrznego i nawodnego zajmowała się m. in. 19 Lotnicza Eskadra Holownicza. Jednostka była również odpowiedzialna za wykonywanie zadań dla lotnictwa myśliwskiego, artylerii przeciwlotniczej oraz usług transportowych. Wachlarz zadań 19 LEH jest szeroki i wynika z faktu, że na etat nr 6/208 składało się 105 żołnierzy oraz 1 pracownik kontraktowy. Zgodnie z tym stanem, w Eskadrze mogło się znaleźć 12-14 samolotów. Na początku były to Tu- 2 i Po-2, ale wraz z upływem czasu liczba samolotów powiększyła się o CSS-13, Li-2 (te niestety nie nadawały się do zadań samolotów myśliwskich związanych z ostrym strzelaniem) oraz Lim-2.

 

Oś czasu:

 

Lata: 1954r. - 1959r.

Początki 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej sięgają 1954 roku, kiedy to jednostka została sformatowana na lotnisku w Świdwinie. Przez pierwszy rok 19 LEH świadczyła zadania o charakterze holowniczym. Dwa lata później została przeniesiona do Słupska. Było to uwarunkowane mniejszą odległością do Morskiego Poligonu Ustka oraz lepszym zapleczem. W latach 1956-1959 na stanie jednostki pojawiły się samoloty lekkie Jak-12, które były odpowiedzialne za zadania obserwacyjno-łącznikowe, a także Ił-12 oraz Ił-14.

 

Lata:1960r. - 1969r.

1960 jest rokiem, kiedy 19 LEH podlega pod 2 korpus OPL OK, a także pod Marynarkę Wojenną (Lotniska Siemirowice i Babie Doły). Na stanie Eskadry pojawiły się Ił- 28 w wersji szkolnej i w 1962r. rozpoczęto szkolenie załóg, które miały być wykorzystane w zadaniach zabezpieczania ostrego strzelania. Do 1969r. jednostka zastąpiła samoloty Po-2 i Jak-12 maszynami treningowymi TS-8, natomiast Lim-2 zstąpiono myśliwcami SB Lim-1, SB Lim-2 i Lim – 5.

 

CIEKAWOSTKA:

16.06.1967r. w lądującym Ił -28 należącym do 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej nastąpiła awaria wyciągarki, której konsekwencją był pożar w kabinie tylnego strzelca. Lecący tam żołnierz (podoficer zawodowy) uległ ciężkim poparzeniom, ale przeżył. Po wyleczeniu odszedł z wojska. Otrzymał spore odszkodowanie, za które w Ustce kupił mały domek a w nim zorganizował małą restaurację "Kasia" - od imienia żony. Dziś już tej knajpki nie ma, ale w latach 70-80 była miejscem chętnie odwiedzanym przez ludzi z 28 PLM oraz 19 LEH zarówno latem, jak i poza sezonem.

 

Lata: 1970r. -1979r.

To czas kiedy kończono eksploatację samolotów w Eskadrze. Na początku wycofano samoloty Ił-28 i Li-2 (1973r.). Następnie 29 grudnia 1977r podczas uroczystości zakończono eksploatację Ił-28 w Polskich Wojskach Lotniczych.

2 października 1979r. Załoga w składzie: kpt. pil. W. Woźniak, kpt. nawig. I. Klepacki, strzelec rtg. st. bosman H. Matacz. Wykonała oficjalny i zarazem ostatni lot Ił-28 na poligon w Nadrzycach. W kolejnych miesiącach modele tego samolotu zostały rozprowadzone do muzeów jako eksponaty lub na poligony jako cele.

 

Lata: 1980r. - 1989r.

Są to lata, kiedy w Eskadrze pojawiły się na stanie samoloty Jak-40. Były one wykorzystywane do transportu generalicji w Warszawy do Nadarzyc lub w rejon Poligonu Morskiego Ustka w czasie trwania ćwiczeń. W 1982 r. 19 Lotnicza Eskadra Holownicza wchodziła również w skład 2 Korpusu Obrony Powietrznej z dowództwem w Bydgoszczy.

Rozwiązanie 19 LEH – 1999 rok

W 1998r. Rada Ministrów przyjęła program zmian strukturalnych zwany "Programem integracji z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego i modernizacji sił zbrojnych RP na lata 1998-2012". Zaczęto wdrażać niezbędne zmiany, dlatego z dniem 31 marca 1999r. 19 Lotnicza Eskadra Holownicza została rozformowana. Połączono ją z 2 Eskadrą Lotniczą w Bydgoszczy czego wynikiem jest powstanie 2 Eskadra Lotnictwa Łącznikowo-Transportowego w Bydgoszczy.

 

Wykaz dowódców eskadry podano za: Józef Zieliński [red.]: Polskie lotnictwo wojskowe 1945-2010. s. 184.

 

por. pil. Marian Niewczas

mjr pil. Ryszard Zismandarski

mjr pil. Zdzisław Strejlau (1959 - 1962)

ppłk pil. Wojciech Stasiak (1962 - 1978)

ppłk pil. Piotr Zatwarnicki (1979 - 1987)

mjr pil. Henryk Gojlik (1987 - 1994)

kpt. pil. Piotr Łukaszewicz (1996 – 1999)

 

 

Informacje o 19 Lotniczej Eskadrze Holowniczej zostały opracowane przy współpracy z Januszem Grzeszczukiem, który od 1975 do 1987 roku pracował w 23 batalionie radiotechnicznym z obiektem technicznym w Głobinie pod Słupskiem. Dowodził m.in. stacją radiolokacyjną JaworM2, która pracowała na potrzeby Głównego Punktu Naprowadzania, a także zabezpieczał loty zarówno 28 PLM jak i 19 LEH.