Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


13 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Łęczycy - sierpień 1951 – 31.12.1971r.

Historia


Formowanie 13 PLM 1951r.

Na początku sierpnia 1951r. zgodnie z planem Rozkazem DWL nr 064/org przystąpiono do formowania w 5 DLM kolejnego 13 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. Bazą stała się kadra 1 PLM, a miejscem formowania lotnisko Bemowo. Na dowódcę 13 PLM wyznaczono mjr pilota Stanisława Więcka, a na dowódców eskadr; kpt. pilota Kazimierza Tananę, por pilot Wiktor Iwonia, por pilot Bolesław Smolika. Z dniem 9 sierpnia 1951r. do nowego pułku z 1 PLM przekazano 13 Jak-23 nr 713, 715, 718, 723, 724, 725, 801, 810, 819, 820, 905, 909, 1002 i samolot szkolny Jak-17 W nr 3120127.

W 1951r. na jednym lotnisku Bemowo stacjonowały jednocześnie trzy Pułki myśliwskie; 1 PLM, 2 PLM i 13 PLM. Ten ostatni jako trzeci w Polsce został przeszkolony na samoloty z napędem turboodrzutowym.

13 PLM operacyjnie podlegał pod 5 Dywizję Lotnictwa Myśliwskiego.
Rozformowanie 13 PLM na Mierzęcice, Łask i Wrocław nastąpiło w dniu 30 grudnia1971r.


13 PLM w Łęczycy. 1952r. – 1971r.
W marcu 1952r. na lotnisko w Łęczycy przebazowano stan osobowy i sprzęt 13 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego .W początkowym okresie Pułk użytkował myśliwce Jak-23 i jako szkolne Jak-17 W. Około 1953r. Pułk rozpoczyna przezbrajanie na MiG-15 / Lim-1. Na uzbrojenie kolejno zostały wprowadzone Lim-2, Lim-5 i Lim-5 P. W czasie reformowania Lotnictwa Polskiego w 1957r. 13 PLM w Łęczycy nadal pozostaje w strukturach 5 DLM OPL OK razem z 1 PLM, który został przeniesiony do Mińska Mazowieckiego.

Z końcem 50-tych lat w Lotnictwie Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju nastąpiły kolejne zmiany. Zlikwidowano Dywizje, a kierowanie Pułkami powierzono pod związki taktyczne tzw Korpusy. W 1960r. w skład 1 Korpusu OPL OK. wchodziły cztery pułki myśliwskie;
- 1 PLM z Mińska Mazowieckiego,
- 2 PLM z Czyżyn,
- 13 PLM z Łęczycy,
- 39 PLM w Mierzęcicach.
Dodatkowo 1 Korpus OPL OK. ma w swoich strukturach; 42 Eskadrę Lotnictwa Łącznikowego w Warszawie, 9 Dywizja Artylerii OPL w Warszawie z 64, 86, 87, 94 Pułkami Artylerii OPL, 13 Dywizja Artylerii OPL w Bytomiu z 85, 89, 96, 97 Pułkami Artylerii OPL, 3 Pułk Artylerii OPL w Łodzi, 90 Pułk Artylerii OPL w Nowej Hucie, 115 Pułk Artylerii OPL w Stalowej Woli oraz Bataliony Radiotechniczne; 3 w Sandomierzu, 6 na Bemowie, 7 Łódź-Lublinek, 14 Rakowice-Czyżyny.

13 PLM swoje pierwsze wyloty na jednomiejscowych bojowych samolotach F- 13 rozpoczął w 1964 roku. Dopiero po roku nastąpiły loty kontrolne na MiG 21- U

Z końcem 60-tych lat 1 Korpus OPL działa w składzie tylko trzech Pułków;
- 1 PLM z Mińska Mazowieckiego,
- 10 PLM z Łasku w miejsce rozformowanego 2 PLM z Czyżyn,
- 13 PLM z Łęczycy.
W tym czasie 13 PLM był już przygotowywany do rozformowania, co spowodowane zostało rozwojem lotnictwa nowego typu opartego na śmigłowcach. Lotnisko w Łeczycy zostało wytypowane do przyjęcia „wiatraków” i kontynuowania szkolenia na nich.

 

Ciekawostki

W swojej historii 13 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego ma kilka ciekawych wydarzeń. W 1964r. podczas jednego z lotów na wysokości 10 tysięcy metrów zgasł silnik. Lecący samolotem Marek Zapiór zapuścił silnik i szczęśliwie wylądował. Silnik zdjęto, wywieziono, a przysłowiowy słuch o nim – zaginął. Innym razem podczas jednego z lotów Eugeniusz Tarka zginął z radarów. Jak się później okazało powodem było przepalenie się przewodów. A podczas spychania F-13 do hangaru, prawe podwozie główne złożyło się, turbując tym samym jednego z wojskowych. Swojego czasu 13 PLM zdarzyły się ćwiczenia na... samolocie bez silnika. Sytuacja wydała się w momencie, kiedy próbowano nawiązać z nim łączność.

W historii Pułku jest jedno przykre wydarzenie. W 1965 roku podczas nocnego lotu z kursem 280 zginął Eugeniusz Machnicki. Wypadek wydarzył się podczas nabierania wysokość (ok. 1800-2000 m), kiedy to otworzyła się dysza, co spowodowało, że moc silnika się straciła. Kiedy Eugeniusz Machnicki zorientował się w sytuacji, postanowił skakać z samolotu, jednakże spadochron nie otworzył się do końca.

 

Wojskowi w 13 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego:

Promocje w Jednostki można podzielić na dwie tury.

W pierwszej turze:

Koźlak Edmund – dowódca pułku

Marian Gniady - dowódcą jednostki, zastępca Stanisław Niedźwiedzki

W skład 13 PLM wchodzili również:

Stefańczuk Wacław, Wasilew Marian, Zubowicz Zbigniew, Tarka Eugeniusz, Przybysz Stanisław

Skiba Ryszard, Waścicionek - , Zapiór Marek

ok. 3 lat później dołączyli:

Ozarowski Antoni, Rejman Czesław, Pacześniak- , Pazura-

 

Łęczyca
Historia lotniska w Leźnicy Wielkiej to nie tylko czasy 37. pułku śmigłowców transportowych. Zaczęła się w czasie II Wojny Światowej, kiedy to Niemcy we wsi Krzepocin ( Krzepocinek) wybudowali betonowy pas startowy o wym. 1 200 m x 60 m. Tuż po wojnie stacjonowało tu dowództwo 3. Brandenburskiej Myśliwskiej Dywizji Lotniczej oraz jej 10 i 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego ( 9 PLM rozformowano). W lutym 1946r. dywizji zmieniono nazwę na 1 Myśliwską Dywizję Lotniczą, a pułki odpowiednio na 2 i 3 PLM i przeniesiono na lotnisko Czyżyny w Krakowie. W styczniu 1946r. z rozformowanej 1 Dywizji Lotnictwa Bombowego, jednocześnie na bazie 3 Pułku Lotnictwa Bombowego ( stacjonował na lotnisku Sochczew – Bielice ) utworzono na lotnisku w Leźnicy Wielkiej 7. samodzielny pułk lotnictwa bombowców nurkujących. W kwietniu 1947 r. pułk przebazowano na lotnisko poznańskiej Ławicy. W tym okresie infrastruktura lotniska była uboga np. nie było hangaru, a stan osobowy był zakwaterowany w starych przedwojennych koszarach przy ul. Kaliskiej. Dopiero w marcu 1952r. ( po rozbudowie ) przebazowano tu z lotniska Bemowo ( Warszawa - Babice ) 13. PLM, który rozformowano w dniu 30 grudnia 1971 r. Po tym zaczyna się historia 37 pśt.


Z ciekawostek związanych z lotniskiem w Leźnicy Wielkiej można przypomnieć fakt, że w początkach lat 50 służył w 13. PLM starszy brat jedynego polskiego kosmonauty Władysław Hermaszewski. Natomiast w październiku 1956r. urządzono tu polowe miejsce postoju Dowództwa Północnej Grupy Wojsk Sowieckiej ( Radzieckich ) maszerujących na Warszawę. Wowczas na lotnisku przebywał min. Iwan Koniew.

 

 

Lotnisko Łęczyce – Leźnica Wielka
Lotnisko ma współżędne geograficzne 52,00 N, 19,08 E. Leży na wysokości 115 m npm. Pas startowy o wymiarach 2 500 m x 60 m z nawierzchnią asfaltową, ma orientacje 10/28.


Informacje opracował Karol Placha-Hetman. Tekst został uzupełniony wspomnieniami płk Marka Zapióra, który służył w jednostce od kwietnia 1959 do grudnia 1970. Służbę kończył jako zastępca dowódcy eskadry. Później został przeniesiony do 39 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego, gdzie służył jako dowódca Eskadry.