Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Debrznie 1951 – 1968r.
11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego we Wrocławiu-Starachowicach 1968r. - 1999r.


 

Powstanie 11 PLM
W planach sowieckich, w czasie II wojny światowej, było utworzenie Polskiego związku lotniczego jako 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego. Z powodu braku odpowiedniego sprzętu przystąpiono do formowania 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego w składzie trzech pułków myśliwskich, którym nadano oznaczenia 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM.
Podstawa był rozkaz operacyjny Naczelnego Dowództwa Armii Sowieckiej z dnia 7.09 (08).1944r. oraz Zarządzenie Wykonawcze Sztabu Generalnego Armii Sowieckiej, w którym była mowa o powołaniu 1 Mieszanego Korpusu Lotniczego. Miejscem formowania była osada Karłówka na Ukrainie, okolice miast Charków i Kazań. Korpus utworzono w okresie od września 1944r. do stycznia 1945r.
W skład korpusu wchodziła 3 DLM ( dywizja lotnictwa myśliwskiego ). Jej formowanie rozpoczęto w dniu 20.09.1944r. na bazie 10 BSz-T ( brygady szkolno-treningowej ) z 2 AL. ( armii lotniczej ).
W skład 3 DLM weszły następujące pułki;
· 9 PLM
· 10 PLM
· 11 PLM ( bohater tego rozdziału ).
Pułki te początkowo stacjonowały w Karłówce, około 100 km na południowy-zachód od Charkowa. Otrzymały one samoloty myśliwskie z 248 PLM z Krasnogrodu, który w tym czasie miał niepełny stan osobowy. Dowódcą dywizji mianowano ppłk Wasyla Dobraszowa (?).
Od dnia 17.09.1944r. na lotnisku Krasnogród rozpoczęto szkolenie pilotów z 9 PLM, a na lotnisku Karłówka pilotów z 10 PLM i 11 PLM. Podstawowym samolotem stał się Jak-1. Gotowość do rozpoczęcia działań wojennych osiągnięto z początkiem 1945r., a w dniu 20.01.1945r. przystąpiono do przebazowania dywizji na teren Polski, chociaż rozkaz Dowódcy Lotnictwa ZSRS został wydany dopiero w dniu 24.01.1945r. Sowici bardzo dbali o to, aby Polacy nie walczyli na terenach wschodniej Rzeczpospolitej, a do walki przystąpili dopiero po przekroczenie linii Buga. 3 DLM otrzymała rozkaz stacjonowania na lotnisku węzła kutnowskiego. Rejon Sochaczewa i Kutna. Przebazowanie przeprowadzono w kilku rzutach powietrznych i kołowych, a zakończono w marcu 1945r. Następnie pułki przeniesiono na zachód bliżej frontu.
10 PLM brał czynny udział w walkach o Berlin.
Jeszcze nie umilkły wystrzały, a już 3 Brandenburska DLM ze swoimi trzema Pułkami ( 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM ) otrzymały rozkaz powrotu do Polski poprzez przebazowanie na węzeł kutnowski.
Po pewnym czasie 10 PLM został przebazowany do Krakowa na lotnisko Czyżyny.
W 1946r. pułki; 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM zostały podporządkowanie bezpośrednio Dowództwu Wojsk Lotniczych i już w dniu 24.01.1946r. Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP zostaje powołana do życia 1 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego ze składem; 1 PLM w Warszawie, 2 PLM w Krakowie ( poprzedni 10 PLM ), 3 PLM ( poprzedni 11 PLM ).


Formowanie nowych jednostek lotniczych.
Wojna w Korei wymusiła w Polsce tworzenie kolejnych jednostek lotniczych. Sztab Generalny Wojska Polskiego wydał rozkaz Nr 0096/Org. z dnia 11.12.1951r. na mocy którego Dowództwo Wojsk Lotniczych przystąpiło do tworzenia 11 DLM ( Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego ). Rozkaz zakładał utworzenie w ramach 11 DLM następujących jednostek.
· 11 PLM
· 24 PLM
· 27 PLM
· 75 Kompania Łączności
· 47 Ruchome Warsztaty Remontowe Lotnictwa.
Jednostki te miano utworzyć w okresie od maja 1951r. do grudnia 1951r. Trudna sytuacja ekonomiczna Polski spowodowała, że wykonanie tego rozkazu stało się niemożliwe. Wydano nowy rozkaz Nr 0078/Org. z dnia 19.11.1952r., który założył formowanie lotniczych związków taktycznych w składzie dwóch pułków lotniczych. Dlatego zaniechano tworzenie 24 PLM i 27 PLM, a 11 DLM otrzymała pod rozkazy;
· 26 PLM z 9 DLM, któremu jako miejsce stacjonowania wyznaczono Zegrze Pomorskie.
· 40 PLM z 7 DLM, któremu jako miejsce stacjonowania wyznaczono Świdwin i tam także pomieszczono pozostałe jednostki dywizji.

Formowanie 11 PLM 1951r. – 1968r.
Pułk ten zaczęto organizować jesienią w 1951r., a w 1952r. był już praktycznie sformowany. Miejscem jego formowania stało się lotnisko w Krzesinach. Pilotów od samego początku szkolono na samolotach MiG-15.
Na przełomie 1953/1954r. pułk przeniesiono na miejsce stałego operowania do Debrzna. Organizacyjnie 11 PLM został podporządkowany pod 2 Korpus OPL OK. z dowództwem w Bydgoszczy.

Debrzno 1954-1968r.

Lotnisko w Debrznie. 2008r.
Niewielkie miast położne w północnej części Polski, na uboczu. Obecnie ( 2007r. ) w Województwie Pomorskim, powiat Człuchowski, na granicy województw Pomorskiego i Wielkopolskiego i w pobliżu Kujawsko-Pomorskiego. Nad rzeczką Debrzynka. Przy drodze Nr 188 pomiędzy Złotowem, a Człuchowem. Na drodze tej w kierunku północno-wschodnim umieszczono w 60-tych latach DOL. Obecnie ( 2007r. ) nieczynny.
DOL Debrzno; wymiary 2 150 m x 20 m, 160 m npm, nawierzchnia asfaltowa, orientacja 04/22, współrzędne geograficzne 53,34 N 17,15 E.
Lotnisko zlokalizowane 2 km od centrum miasteczka w kierunku południowo-wschodnim. Lotnisko posiada pas startowy o wymiarach 2 500 m x 60 m, 155 m npm, nawierzchnia asfaltowa, orientacja 07/25, współrzędne geograficzne 53,31 N 17,15 E.

Pułk otrzymał na wyposażenie samoloty Lim-1/2.
Podobnie jak inne pułki borykał się on z kłopotami kadrowymi. Było mało pilotów, a ich poziom wyszkolenia był niski. Powodem był przyspieszony tryb szkolenia i zaniżenie wymagań wobec kandydatów na pilotów.

W Debrznie 11 PLM stacjonował od 1954-1968r., po czym w Debrznie stacjonował 9 PLM ( 1968-1989r. ).

11 PLM Wrocław-Starachowice 1968r. – 1999r.
W drugiej połowie 60-tych lat następuje poważna reorganizacji Polskiego Lotnictwa. Jedną z przesłanek jest chęć powrotu do nazw i numerów Pułków z okresu II wojny światowej, aby nik nie miał wątpliwosci co do sowieckich korzeni naszego lotnictwa. W efekcie niektóre jednostki zmianiają nazw. 11 PLM stacjonujacy w Debrznie staje się 9 PLM, a 3 PLM w Starachowicach staje się 11 Brandenburskim Pułkiem Lotnictwa Myśliwskiego.

MiG-21 w Pułku.
W tym czasie pułk przechodzi do szkolenia na samolotach naddźwiękowych MiG-21. Samolot ten stał się podstawowym sprzętem pułku do końca jego istnienia.
Około 1966r. w jednostce pojawiają się pierwsze MiG-21 F-13. Są to maszyny pozyskane z innych jednostek, które w tym czasie otrzymywały już nowsze wersje tego myśliwca. Na przełomie 60/70-tych lat pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze MiG-21 PF i MiG-21 PFM, które staja się podstawowym typem używanym w pułku. Pozwalają one na całkowite przezbrojenie pułku na myśliwce naddźwiękowe. Około 1980r. pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze egzemplarze samolotów MiG-21 M / MF.
W 1989r. pułk zostaje zobowiązany do przekazanie kilku samolotów MiG-21 MF do 62 PLM w Krzesinach. Jednak już w 1990r. samoloty te powracają do Starachowic, gdyż w Krzesinach nie było dostatecznej bazy osobowej i materiałowej do eksploatacji tych samolotów.
W 1991r. pułk posiadał na stanie 24 MiG-21 MF, 5 MiG-21 UM oraz około 4 TS-11 Iskra.

1989r.
W przededniu przemian społeczno-politycznych w Polsce 11 BPLM nadal podlega pod 3 Korpus OPK ( poprzednio OPL OK. ) z dowództwem we Wrocławiu, ale już tylko w składzie dwóch pułków. Tym drugim był 62 PLM Krzesiny. Dodatkowo w tym czasie 3 Korpus OPK dysponuje; 1 Brygadą Artylerii OPK w Bytomiu, 79 Samodzielnym Pułkiem Artylerii w Poznaniu, 3 Brygada Radiotechniczną.

1991-1999r.
W 90-tych latach po rozwiązaniu 39 PLM w Mierzęcicach 11 PLM stacjonuje jedną eskadrą właśnie w Mierzęcicach. Sytuacja ta trwała do momentu rozformowania 11 BPLM ze Starachowic.
W 1999r. rozformowano 11 PLM. Wszystkie jego sprawne MiG-21 MF przekazano do 3 PLM ( były 62 PLM ) w Krzesinach i 10 PLM w Łasku. Dzięki temu wszystkie będące jeszcze w użyciu MiG-21 MF skupiono w tych dwóch pułkach.

Samoloty używane w Pułku we Wrocławiu-Starachowicach.
Jakowlew Jak-17 W,
Jakowlew Jak-23,
WSK Mielec Lim-1,
WSK Mielec Lim-2,
WSK Mielec Lim-5,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 F-13,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 PF,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 PFM,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 M,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 MF,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 UM,
TS-11 Iskra

Wypadki lotnicze w Pułku.
1. W dniu 24.01.1969r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM w okolicach miejscowości Zamłynie. Pilot porucznik Mieczysław Wojciechowski przeżył ( zginął ).
2. W dniu 16.02.1971r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM koło miejscowości Wrząca Śląska. Pilot kapitan Henryk Osierda przeżył ( zginął ).
3. W dniu 14.06.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 U z 11 PLM na lotnisku Wrocław-Starachowice. Pilot kapitan Zbigniew Jancewicz przeżył ( zginął ).
4. W dniu 2.08.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 2409 nr 762409 z 11 PLM. Pilot przeżył.
5. W dniu 4.03.1988r. wypadkowi uległ MiG-21 MF z 11 PLM na lotnisku Starachowice-Wrocław. Pilot porucznik Jarosław Górecki zginął podczas startu do nocnego lotu. Przyczyną katastrofy była niesprawność silnika wynikająca z uszkodzenia przewodu powietrznego doprowadzającego powietrze pod ciśnieniem do pompy paliwowej dopalacza. Nadmierna ilość paliwa spowodowała przepalanie łopatek turbiny i przerwanie pracy silnika. W miejscu gdzie zginął pilot koledzy z JW. 1465 umieścili tablice pamiątkową.

Opracował Karol Placha-Hetman