Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Article Index

1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”
1943r. – 2000r.


Godło 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”



Historia

Wstęp
1 PLM był jednym z najważniejszych pułków lotnictwa myśliwskiego w Polsce w drugiej połowie XX w. Właściwa jego historia rozpoczęła się w 1943r., ale był on spadkobiercą kilku jednostek z okresu II Rzeczypospolitej i II wojny światowej. I tak:

7 Eskadra Myśliwska im. Tadeusza Kościuszki została sformowana 21.12.1918r. i wywodzi się z III Eskadry Lotniczej. Powstała na lotnisku Rakowice koło Krakowa ( obecnie Czyżyny dzielnica Krakowa ) a następnie została przebazowana w rejon Lwowa, aby pomóc w walkach z Ukraińcami. Nazwa „kościuszkowska” została nadana Eskadrze przez jankesów, którzy przybywali do Europy, aby walczyć po stronie Polaków, a logo nawiązywało do tradycji polskich i amerykańskich. W tym czasie 7 Eskadra Myśliwska używała następujących maszyn: Fokker E.V 185/18, Ansaldo A.1 Balilla, Albatros D.III(OEF), SPAD – 7.

19 Eskadra Myśliwska przybyła do Polski w kwietniu 1919r. wraz z przybyciem gen. Józefa Hallera. Jednym z jej pilotów był ppor. Pil. Stefan Pawlikowski ( późniejszy patron 1 PLM „Warszawa” ). Samolot używane przez 19 Eskadrę Myśliwską: Sopwitch Dolphin 21.09.

W dniu 19.05.1921r. utworzono 1 Pułk Lotniczy, do którego wcielono 7 i 19 Eskadry Myśliwskie i przemianowano na 111 Eskadrę Myśliwską i 113 Eskadrę Myśliwców Nocnych. Samoloty używane przez 111 i 113 Eskadrę: PZL P-7a, PZL P-11.

Wojna obronna 1939r. spowodowała rozpad związków taktycznych, ale nie koniec walki Polskich pilotów. W maju 1940r. w Lyonie sformowano I/145 Dywizjon Myśliwski - Warszawski, którego piloci w większości pochodzili z 1 Pułku Lotniczego. W czerwcu 1940r. pilotów ewakuowano do Wielkiej Brytanii. Samoloty używane przez I/145 Dywizjon Myśliwski: Caudron Renault CR.714.

W sierpniu 1940r. sformowano w Wielkiej Brytanii 303 Dywizjon Myśliwski im. Tadeusza Kościuszki, który przejął godło 111 Eskadry Myśliwskiej, a jego piloci pochodzili głównie z tej eskadry. W lutym 1941r. w Anglii sformowano 316 Dywizjon Warszawski, którego piloci stanowili personel byłej 113 Eskadry Myśliwskiej. 316 Dywizjon wyróżnił się m.in. strącaniem pocisków V-2 podważając ich skrzydła skrzydłami samolotów i wytrącając z kursu. Samoloty używane przez Dywizjony 303 i 316: Hawker Hurricane, North American P-51 Mustang, Supermarine Spitfire.


Korzenie sowieckie

W dniu 7.07.1943r. w Grigoriewskoje utworzono 1 Samodzielną Eskadrę Lotnictwa Myśliwskiego. Została ona zorganizowana przy boku 1 Dywizji Piechoty imieniem Tadeusza Kościuszki i dała początek Polskiemu Lotnictwu Wojskowemu organizowanemu na terenie ZSRS. Po paru tygodniach Eskadra została przekształcona w 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego. W dniu 6.10.1943r. nadano Pułkowi nazwę „Warszawa”. Do kwietnia 1944r. wykonywano tylko loty szkolne i szkolno-bojowe. Dopiero 9.04.1944r. Pułk stał się on pułkiem bojowym. W dniu 30.08.1944r. 1 PLM „Warszawa” razem z 2 PNB ( pułk nocnych bombowców ) „Kraków” i 3 Pułku Lotnictwa Szturmowego, który w stu procentach był sowiecki, utworzyły 4 Pomorską Mieszaną Dywizję Lotniczą. W dniu 31.10.1944r. powstało Dowództwo Lotnictwa Wojska Polskiego, na czele którego stanął sowiecki generał Wiktor Połonin.

W czerwcu 1944r. Pułk przebazowano w okolice Kijowa. W dniu 23.08.1944r. jednostka wykonała pierwsze zadanie bojowe. Ugrupowanie złożone z pary samolotów szturmowych Ił-2 z 611 PLSz osłaniał klucz samolotów myśliwskich z 1 PLM razem z parą sowieckich myśliwców z 233 PLM. Jak wynikało z raportów zniszczono kilkanaście pojazdów mechanicznych nieprzyjaciela. Dzień ten w PRL stał się Świętem Polskiego Lotnictwa. Podczas prowadzonej ofensywy styczniowej w dniach 16-22.01.1945r. 1 PLM wykonał 221 lotów bojowych w czasie 215 godzin. W dniu 22.01.1945r. Pułk został przebazowany na lotnisko w Sannikach. W lutym 1945r. Pułk został przeniesiony na lotnisko w Bydgoszczy, aby wziąć udział w walkach o Wał Pomorski. Miesiąc później ( marzec 1945r. ) Pułk operował już z Mirosława. Loty bojowe polegały głównie na osłonie lotnictwa szturmowego ( Jak-9 M ), patrolowaniu, rozpoznawaniu ( Jak-9 D ) i swobodnemu polowaniu na nieliczne już myśliwce wroga. Zdarzały się także ataki na cele naziemne ( Jak-9 T ). W kampanii Pomorskiej w dniach od 2.02. do 13.04.1945r. 1 PLM wykonał 213 lotów bojowych w czasie 276 godzin. Stoczono 8 walk powietrznych i przeprowadzono 121 ataków na cele naziemne. Stracono 4 pilotów i 4 samoloty. Następnie, aby móc wziąć udział w operacji berlińskiej Pułk przeniesiono na lotnisko Baranówka a potem Lauenberg ( w dniu 12.04.1945r. ) i Mohtlow, gdzie Pułk zakończył swoje działania bojowe. W walkach o zdobycie Berlina 1 PLM zestrzelił 8 wrogich samolotów. Bilans 9 miesięcy walk  ( 23.08.1944r. – 6.05.1945r. ) dla 1 PLM to; 1 401 loty bojowe, w czasie 1 393 godzin, stoczono 56 walk powietrznych, zestrzelono 9 samolotów ( 8 Fw 190, 1 Bf 109 ), na ziemi zniszczono 10 baterii plot, 1 moździerz 611 mm, 60 samochodów, 10 parowozów, 3 pociągi, 1 samolot Ju 52 na ziemi. Pułk utracił; 15 osób, w tym mjr Tadeusz Wicherkiewicz wziętego do niewoli, stracono 5 Jak-1 i 7 Jak-9.