308 Dywizjon Myśliwski "Krakowski"
Dywizjon kontynuuje tradycje po 2 Dywizjonie Myśliwskim ze składu 2 Pułku Lotniczego z Krakowa oraz po 1/145 Polskim Dywizjonie Myśliwskim z Francji. Początkowo dywizjon szkolony był jako klasyczna jednostka myśliwska z możliwością użycia w roli nocnego dywizjonu myśliwskiego. Początkowo stosunki w dywizjonie nie układały się szczęśliwie. Brytyjski dowódca Davis z trudnym charakterem nie potrafił sobie zjednać Polaków początkowe nieporozumienia w końcu przerodziły się w otwartą wrogość. S/Ldr Davis podczas lotu w trudnych warunkach atmosferycznych wprowadził klucz samolotów w liny balonów zaporowych w efekcie Davis zderzył się z liną i poległ na miejscu na jego miejsce przyszedł S/Ldr Morris z którym stosunki układały się znacznie lepiej. 24 listopada 1940 podczas lotu sprawdzającego wyszkolenie dywizjonu, na dużej wysokości napotkano samolot zwiadowczy JUNKERS Ju-88, po krótkiej walce sierż. Mieczysław Parafiński zestrzelił intruza. Po tygodniu dywizjon osiągnął gotowość bojową i rozpoczął pełnienie dyżurów alarmowych w obronie Wysp Brytyjskich. Początkowo dywizjon dosyć pechowo prześladowany był wypadkami lotniczymi, zginęło kilku pilotów. 24 czerwca 1941 roku czterech pilotów wzięło udział w locie bojowym CIRCUS 21, Nad Belgią napotkano myśliwce Messerschmitt Bf-109 mimo iż nie uzyskano zwycięstw ten dzień został uznany za święto dywizjonu (tego dnia wykonano pierwszy lot ofensywny nad kontynent). 2 lipca 1941 roku odniesiono upragniony sukces podczas operacji CIRCUS 29, tego dnia napotkano grupę myśliwców Bf-109 w efekcie zestrzelono 5 samolotów, dwa zaliczono jako zwycięstwa prawdopodobne oraz jeden uszkodzono. 21 września 1941 roku kolejny sukces podczas operacji CIRCUS 101 zestrzelono 5 myśliwców, jeden zaliczono jako prawdopodobny oraz jeden uszkodzono. Łącznie w 1941 roku piloci 308 Dywizjonu uzyskali 52 zestrzelenia, 10 zaliczono jako prawdopodobne oraz 13 uszkodzono. Był to najlepszy wynik wśród polskich dywizjonów myśliwskich w PSP w 1941 roku. W sierpniu 1942 roku dywizjon wykonał cztery loty w składzie 12 maszyn na osłonę operacji JUBILEE. W październiku 1943 roku dywizjon wszedł w skład 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego a wraz z nim przeniesiony z Fighter Command do 2TAF. Od tej chwili głównym zadaniem dywizjonu stało się atakowanie celów naziemnych. 1 stycznia 1945 roku lotnicy 308 Dywizjonu wystartowali by zaatakować niemieckie lotniska, podczas powrotu zostali wezwani przez radio gdyż w tym momencie własne lotnisko było atakowane przez niemieckie samoloty myśliwskie (operacja BODENPLATTE). Piloci zaatakowali agresorów, w efekcie tego dnia osiągnięto największy sukces 308 Dywizjonu. Uzyskano 12 pewnych zestrzeleń oraz jeden samolot uszkodzono, w walce poległ por. pil. Wacław Chojnacki. W czerwcu 1945 roku dywizjon wszedł w skład British Air Force of Ocupation. 16 grudnia 1946 roku nastąpił powrót całego 131 Skrzydła Myśliwskiego do Anglii i 3 stycznia 1947 roku rozwiązano dywizjon.

Podczas wojny powstał marsz dywizjonu

Na Podzamczu wylęgłe pisklęta
Niosą w niebo bojowy ten zew
Niech przyjaciel i wróg zapamięta
Złoty grot i litery ZF


Łącznie piloci 308 Dywizjonu wykonali 8812 lotów bojowych w czasie 13 200

godzin. Zestrzelono 69,5 samolotów 13 zaliczono jako zestrzelenia prawdopodobne oraz 21 uszkodzono. Na cele naziemne zrzucono około 500 ton bomb, zniszczono ponad 500 pojazdów, 31 czołgów i dział pancernych, 126 wagonów lub lokomotyw, 45 barek lub holowników, 28 budynków. W tym czasie poległo 46 pilotów oraz 13 dostało się do niewoli

9.09.1940 utworzono dywizjon

1.12.1940 dywizjon osiąga gotowość bojową

24.06 obchodzono święto dywizjonu na pamiątkę pierwszych walk z Messerschmittami nad Belgią.

3.01.1947 rozwiązano dywizjon.

ZF oznaczenie kodowe malowane na samolotach dywizjonu do końca wojny.

Lotnicy dywizjonu do munduru mieli prawo nosić jedwabne szaliki koloru białego

ODZNAKA złoty skrzydlaty grot (godło 121 eskadry myśliwskiej) z trójkolorowym opierzeniem w barwach RAF wpisany w kwadrat krakowski postawiony na rogu na czarnym tle (błękitne tło zamieniono na czerń na znak żałoby po opuszczeniu kraju we wrześniu 1939 roku. Wszystkie części metalowe złote. Odznakę zatwierdzono Dz. Rozk. N. W. Nr 4 z 10.10.1943 poz. 43, Anglia nadawana 24 czerwca

KOLEJNI DOWÓDCY

Brytyjscy

S/Ldr Davis 9.09.1940 - 16.10.1940
S/ldr Morris 17.10.1940 - 7.02.1941

Polacy

kpt. pil. Stefan Łaszkiewicz 9.09.1940 - 9.11.1940
kpt. pil. Walerian Jesionowski 10.11.1940 - 7.12.1940
mjr pil. Jerzy Orzechowski 8.12.1940 - 22.06.1941
mjr pil. Marian Pisarek 23.06.1941 - 10.12.1941
kpt. pil. Marian Wesołowski 11.12.1941 - 9.01.1942
kpt. pil. Tadeusz Nowierski 10.01.1942 - 5.05.1942
kpt. pil. Feliks Szyszka 6.05.1942 - 17.05.1942
kpt. pil. Walerian Żak 25.05.1942 - 11.02.1943
kpt. pil. Franciszek Kornicki 12.02.1943 - 3.03.1943
kpt. pil. Paweł Niemiec 4.03.1943 - 18.05.1943
kpt. pil. Paweł Żulikowski 19.05.1943 - 20.03.1944
kpt. pil. Witold Retinger 21.03.1944 - 16.11.1944
kpt. pil. Paweł Pniak 17.11.1944 - 30.06.1945
kpt. pil. Ignacy Olszewski 1.07.1945 - 3.01.1947

KOLEJNE LOTNISKA BAZOWANIA

Squires Gate Anglia 9.09.1940 - 11.09.1940
Speke Anglia 12.09.1940 - 24.09.1940
Bagington Anglia 25.09.1940 - 1.06.1941
Chilbolton Anglia 1.06.1941 - 24.06.1941
Northolt Anglia 24.06.1941 - 12.12.1941
Woodvale Anglia 12.12.1941 - 1.04.1942
Exeter Anglia 1.04.1942 - 7.05.1942
Hutton Cransvick Anglia 7.05.1942 - 30.07.1942
Heston Anglia 30.07.1942 - 29.10.1942
Northolt Anglia 29.10.1942 - 29.04.1943
Church Fenton Anglia 29.04.1943 - 5.07.1943
Hutton Cransvick Anglia 5.07.1943 - 7.09.1943
Friston Anglia 7.09.1943 - 21.10.1943
Heston Anglia 21.09.1943 - 11.11.1943
Northolt Anglia 11.11.1943 - 2.12.1943
Hutton Cransvick Anglia 2.12.1943 - 18.12.1943
Northolt Anglia 18.12.1943 - 8.03.1944
Llabedr Anglia 8.03.1944 - 15.03.1944
Northolt Anglia 15.03.1944 - 1.04.1944
Deanland Anglia 1.04.1944 - 26.04.1944
Chailey Anglia 26.04.1944 - 28.06.1944
Applecham Anglia 28.06.1944 - 16.07.1944
Ford Anglia 16.07.1944 - 3.08.1944
Plumetot (B-10) Francja 3.08.1944 - 5.09.1944
Londiniere Francja 5.09.1944 - 10.09.1944
Venderille (B-51) Francja 10.09.1944 - 3.10.1944
Deurne (B-70) Belgia 3.10.1944 - 11.10.1944
St. Denijs Western Belgia 11.10.1944 - 13.01.1945
Grimbergen (B-60) Belgia 13.01.1945 - 9.03.1945
Gilze Rijen (B-77) Holandia 9.03.1945 - 13.04.1945
Nordhorn (B-101) Niemcy 13.04.1945 - 28.04.1945
Fairwood Common Anglia 28.04.1945 - 2.06.1945
Varrelbusch (B-110) Niemcy 2.06.1945 - 10.09.1945
Ahlhorn Niemcy 10.09.1945 - 15.12.1946
Portreath Anglia 15.12.1946 - 3.01.1947

UŻYWANE SAMOLOTY

HAWKER HURRICANE Mk-I 09.1940 - 04.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-I 03.1941 - 07.1941
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-II 07.1941 - 09.1941
12.1941 - 03.1942
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-V 08.1941 - 12.1941
02.1942 - 11.1943
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-IX 10.1943 - 03.1945
SUPERMARINE SPITFIRE Mk-XVI 02.1945 - 12.1946



Hymn Dywizjonu



O Wawelu i naszej ziemi,
Mówił hejnał i taniec i śpiew
Mówił pijar co znał Rakowice
Dzisiaj mówią litery "ZF".



Ref.
Na podzamczu wylęgłe pisklęta
Niosą w niebo bojowy ten zew
Niech przyjaciel i wróg zapamięta
Złoty grot i litery "ZF".



Te litery co były bez treści
Uświęcone w zwycięstwa i krew
Dzisiaj Kraków w nich całych się mieści

W tych dwóch prostych literach "ZF".


Muzyka: por. pil. Leszek Szczerbiński,
Słowa: autor nieznany

Jacek Waszczuk