Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


 Fairchild C-123K

Fairchild C-123 Provider – amerykański samolot transportowy powstały na bazie szybowca Chase XCG-20.

Po zakończeniu II wojny światowej w United States Army Air Forces podjęto decyzję o wymianie całej floty posiadanych szybowców transportowych na nowe maszyny. Jednocześnie idei budowy nowych szybowców przyświecała myśl aby nowe konstrukcje mogły być w łatwy i tani sposób zmodernizowane do wersji silnikowych samolotów transportowych. W grudniu 1946 roku podpisano z firmą Chase Aircraft Company kontrakt na wybudowanie dwóch typów szybowców spełniających te warunki. Pierwszy, mniejszy szybowiec otrzymał oznaczenie XCG-18, drugi, większy, przystosowany do transportu 60 żołnierzy, 7200 kg ładunku lub 50 rannych na noszach otrzymał oznaczenie XCG-20 (MS-8 jako wewnętrzne oznaczenie wytwórni). Myśląc o potencjalnej roli szybowca w charakterze samolotu cała konstrukcja wykonana została z metalu. W 1948 roku zmieniono oznaczenie na XG-20 i był to największy szybowiec jaki zbudowano dla United States Air Force. Wybudowano dwa prototypy, które jednak dzięki zmianie polityki sił powietrznych względem szybowców, które uznano za nieprzydatne na potencjalnym, powojennym polu walki prawie natychmiast przystosowano do zamontowania silników. Pierwsza z maszyn nigdy nie wzbiła się w powietrze w charakterze szybowca, drugi prototyp przeszedł jednak serie badań w locie szybowcowym. Obydwie maszyny posłużyły do przetestowania dwóch typów napędu. Pierwszy z prototypów po zainstalowaniu dwóch silników gwiazdowych R-2800-CB15 Double Wasp stał się podstawą do budowy samolotu transportowego oznaczonego jako XC-123. Na drugim z prototypów XG-20 zamontowano cztery silniki odrzutowe General Electric J47-GE-11 po dwa na skrzydło a nowa maszyna otrzymała oznaczenie XC-123A i stała się pierwszym amerykańskim samolotem transportowym z napędem odrzutowym. Silniki były umieszczone w gondolach silnikowych pochodzących z samolotu Boeing B-47 Stratojet. Samolot po raz pierwszy wzbił się w powietrze 21 kwietnia 1951 roku. Projekt XC-123A nie był dalej rozwijany, zdecydowanie większe nadzieje wiązano z prototypem oznaczonym jako XC-123, wyposażonym w silniki gwiazdowe, które do swojego pierwszego lotu wzbił się 14 października 1949 roku. Podjęto decyzje, że XC-123 zdecydowanie lepiej nadaje się do roli taktycznego samolotu transportowego, zdolnego do operowania z krótkich i nieutwardzonych pasów startowych. Dużo gorzej na tego typu nawierzchniach radziłyby sobie samolot z napędem odrzutowym, gdzie ryzyko zassania przez silnik okruchów ziemi a w konsekwencji uszkodzenia jednostki napędowej było bardzo duże. Dodatkowo ilość paliwa jaką musiałaby zabrać maszyna odrzutowa, zmniejszała jej ładowność. Z kolei mniejsza ilość paliwa, zmniejszała zasięg.

 

Wersje

    C-123B – podstawowa wersja seryjna, pięć maszyn wyprodukował Chase a 302 Fairchild Aircraft.
    UC-123B – wersja C-123B przystosowana do przewozu i rozpylania defoliantów.
    HC-123B – wersja dla United States Coast Guard przeznaczona do zadań poszukiwawczo ratowniczych. W powiększonym dziobie samolotu umieszczono radar AN/APN-158.
    NC-123B – wersja przystosowana do wykrywania celów w świetle podczerwonym.
    VC-123C – niewybudowana wersja przystosowana do przewozu ważnych osobistości. Siły powietrzne zrezygnowały z takiej modyfikacji C-123B na korzyść samolotu VC-131D.
    VC-123B – pojedynczy egzemplarz C-123B przystosowany do przewozu ważnych osobistości.
    VC-123K – pojedynczy egzemplarz C-123K przystosowany do przewozu ważnych osobistości
    YC-123D – samolot prototypowy XC-123A (47-787), w którym usunięto silniki turboodrzutowe i zamontowano standardowe R-2800. Maszynę (już z nowym numerem 53-8068) oblatano 7 grudnia 1954. Modernizację przeprowadzono w firmie Stroukoff Aircraft w Trenton. Samolot posłużył do badań sterowania warstwą przyścienną powietrza (Boundary Layer Control) w celu polepszenia właściwości krótkiego startu i lądowania. Sterowanie odbywało się poprzez nadmuch powietrza na górną powierzchnie skrzydeł i ich powierzchnie sterowe. Dzięki takiemu zabiegowi zmniejszono rozbieg i dobieg maszyny. Rozbieg ze standardowych dla C-123B 594 metrów do 259 metrów a dobieg z 365 m do 230 m. Zadowolone z osiągniętych rezultatów siły powietrzne zamówiły sześć egzemplarzy YC-123D. Kontrakt ten jednak został szybko anulowany gdy Stroukoff Aircraft opracowała kolejną wersje, YC-123E.
    YC-123E – wersja z systemem sterowania warstwą przyścienną powietrza, przystosowana do startu i lądowania na ziemi, lodzie, śniegu i wodzie. W maszynie zamontowano silniki R-2800-99 napędzające czteropłatowe śmigła Hamilton Standard (w standardowym C-123B śmigła były trójpłatowe). Zmniejszono wielkość przednich drzwi, na końcach skrzydeł dodano dwa pływaki. Uszczelniono tylną rampę towarową i drzwi a pod kadłubem zamontowano parę płóz ułatwiających lądowanie i start z powierzchni wody, śniegu i lodu. Podczas operowania z powierzchni ziemi, maszyna korzystała z tradycyjnego podwozia. 22 lipca 1955 dokonano oblotu samolotu. Wyniki testów YC-123E wykorzystano w konstrukcji samolotu Stroukoff YC-134.
    YC-123H – prototyp wersji C-123K zaopatrzony w dodatkowe dwa, podskrzydłowe silniki turboodrzutowe General Electric J85-GE-15.
    C-123J – samoloty wyposażone w dodatkowe dwa silniki Fairchild J44-R-3 zamontowane na obu końcach skrzydeł oraz zestaw ułatwiający start i lądowanie w warunkach zimowych.
    C-123K – wersja zaopatrzona w dwa, dodatkowe, podskrzydłowe silniki odrzutowe General Electric J85-GE-17.
    UC-123K – wersja C-123K przystosowana do przewozu i rozpylania defoliantów.
    AC-123K/NC-123K – dwie maszyny wersji K przystosowane do misji typu znajdź i zniszcz, zaopatrzone w czujniki podczerwieni i wyrzutnik bomb kasetowych.
    C-123T – pojedynczy egzemplarz C-123B napędzany dwoma silnikami turbośmigłowymi

 

Dane techniczne

Napęd     2 x silnik turboodrzutowy General Electric J85-GE-17
2 x silnik gwiazdowy Pratt & Whitney R-2800-99W "Double Wasp"
Moc     1865 kW (2500 KM) każdy
Ciąg     13 kN każdy
Wymiary

Rozpiętość 33,53 m
Długość 23,25 m
Wysokość 10,39m
Powierzchnia nośna 113,7m²
Masa własna 16042kg
Masa całkowita 27215kg
Prędkość maksymalna 367km/h
Pułap 9750 m
Zasięg 5280 km

 

Źródło: Wikipedia.org