Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


 Lockheed Constellation Wojskowa wersja Constellation


Lockheed Constellation – śmigłowy samolot pasażerski wytwórni Lockheed Martin Corporation produkowany w latach 1943-1958. Podczas okresu produkcji zbudowano 856 egzemplarzy, użytkowanych zarówno jako samoloty cywilne, jak i wojskowe samoloty transportowe. Samolot zwany był Connie.

Historia:
Od 1937 Lockheed pracował nad czterosilnikowym samolotem pasażerskim z kabiną ciśnieniową, nazwanym L-044 Excalibur. W 1939 linie lotnicze Trans World Airlines złożyły zamówienie na 40-miejscowy samolot o zasięgu powyżej 5600 km. Wymagania te wykraczały poza możliwości Excalibura. Wobec tego inżynierowie Clarence Johnson i Hall Hibbard opracowali projekt L-049 Constellation. Inżynier Willis Hawkins powiedział, że program Excalibura był tylko przykrywką dla projektu Constellation. Nowy samolot miał skrzydło zbliżone do samolotu myśliwskiego Lockheed P-38 Lightning, różniące się tylko w skali wykonania. Charakterystyczny ogon o trzech pionowych statecznikach był wystarczający mały, aby zmieścić samolot w istniejących hangarach. W nowej konstrukcji zastosowano wszystkie najnowsze osiągnięcia techniczne lotnictwa, w tym wzmocnioną kontrolę układów hydraulicznych, systemy odladzania skrzydeł i ogona samolotu. Jego prędkość maksymalna ponad 550 km/h sprawiała, że miał to być samolot pasażerski szybszy od większości istniejących myśliwców marynarki.
Po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych w grudniu 1941 do II wojny światowej całość zamówienia złożonego przez Trans World Airlines została przekształcona w wojskową wersję samolotu transportowego Lockheed C-69 Constellation. W ten sposób United States Army Air Forces otrzymały 202 samoloty. Pierwszy prototyp (cywilny numer NX25600) został oblatany 9 stycznia 1943 przez pilotów testowych Edmunda T. "Eddie" Allena i Milo Burchama. Dla potrzeb wojska produkowano wersje transportowe i pasażerskie C-69 w kilkunastu różnych modyfikacjach. Duża prędkość, daleki zasięg i wysoki pułap lotu sprawiły, że C-69 były szczególnie cenione przy dostarczaniu zaopatrzenia do oddalonych rejonów działań wojennych. Lockheed przedstawił także projekt ciężkiego samolotu bombowego Lockheed XB-30, nie został on jednak oblatany. Wraz z końcem wojny w 1945 armia anulowała pozostałą część zamówienia.
Po wojnie Lockheed powrócił do swojej pierwotnej koncepcji, rozwoju Constellation jako szybkiego samolotu pasażerskiego. Będące już w produkcji samoloty wojskowe C-69 zostały ukończone jako cywilne samoloty pasażerskie. W dniu 1 października 1945 linie lotnicze Trans World Airlines otrzymały pierwszy samolot Constellation. Podczas okresu produkcji samolot poddawany był szeregowi modyfikacji, obejmującymi zmianę typu silników, ilości zabieranego paliwa i wielkości kadłuba. 14 marca 1947 do eksploatacji wszedł model L-749, zabierający ilość paliwa wystarczającą na odbycie lotu przez Ocean Atlantycki bez międzylądowań. Pierwszy transatlantycki lot odbył się 3 grudnia 1945 na trasie z Waszyngtonu do Paryża. Pierwsze stałe połączenie obsługiwane przez L-749 zostało zainaugurowane między Nowym Jorkiem a Paryżem w dniu 6 lutego 1946. 17 czerwca 1947 linie Pan American World Airways uruchomiły pierwsze regularne loty samolotem L-749 Clipper Ameryce dookoła światem. Jako pierwszy samolot pasażerski z kabiną ciśnieniową, Constellation pozwolił zapoczątkować niedrogie i komfortowe podróże lotnicze świadczone przez operatorów na całym świecie. 14 lipca 1951 wprowadzono model L-1049 Super Constellation o dłuższym kadłubie, pozwalającym na zabranie 109 pasażerów. Późniejsze egzemplarze L-1049G wyposażone były w zbiorniki paliwa na końcach skrzydeł.
Po wprowadzeniu odrzutowych samolotów pasażerskich, takich jak de Havilland Comet czy Boeing 707, znaczenie L-049 zaczęło maleć. Ostatni rozkładowy lot w Stanach Zjednoczonych miał miejsce 11 maja 1967. Był to również ostatni w Stanach rozkładowy lot samolotu pasażerskiego z silnikami tłokowymi. W roku 1978 ostatni egzemplarz został skreślony ze służby w United States Air Force.

L-049 - Pierwotna oryginalna wersja samolotu. Podczas wojny wyprodukowano 22 egzemplarze, dostosowując je do wojskowego wariantu C-69.
L-149 - Zmodyfikowana wersja L-049 z dodatkowymi zbiornikami paliwa w skrzydłach umożliwiającymi wydłużenie zasięgu. Projektu nie zrealizowano.
L-249 - Firmowe oznaczenie dla samolotu bombowego w wersji XB-30.
L-349 - Firmowe oznaczenie dla wersji wojskowej C-69B.
L-449 - Nieznana proponowana cywilna wersja samolotu.
L-549 - Firmowe oznaczenie dla wersji wojskowej C-69C.
L-649 - Wersja z silnikami Wright R-3350-749C18BD. Mogły pomieścić 81 pasażerów. Pierwszy lot odbył się 19 października 1946.
L-649A - Wersja L-649 ze wzmocnionym podwoziem i kadłubem.
L-749 - Wersja ze zwiększonymi zbiornikami na paliwo umożliwiającymi loty transatlantyckie bez międzylądowań. Wyposażony w podwieszany pod kadłubem, na wysokości krawędzi natarcia skrzydła, pojemnik na bagaż o nazwie Speedpack. Pierwszy lot odbył się 14 marca 1947.
L-749A - Wersja L-749 ze wzmocnionym podwoziem i kadłubem.
L-749B - Wersja z modyfikacją turbiny. Projekt nie zrealizowany.
L-849 - Wersja L-749 z silnikami Wright R-3350 TurboCompounds. Projekt nie zrealizowany.
L-949 - Modyfikacja wersji L-849.
L-1049 - Pierwsza wersja produkcyjna z silnikami Wright R-3350-749C18BD o mocy 1865 kW (2500 KM) każdy. Maksymalna pojemność do 109 pasażerów. Pierwszy lot odbył się 14 lipca 1951. Wyprodukowano 579 egzemplarzy, w tym wersje wojskowe.
L-1049A - Firmowe oznaczenie dla wersji wojskowych WV-2, WV-3, EC-121D i RC-121D.
L-1049B - Firmowe oznaczenie dla wersji wojskowych R7V-1, RC-121C i VC-121E.
L-1049C - Wersja z silnikami R-3350-87ТС18DA-1 o mocy 2425 kW (3250 KM) każdy. Wyprodukowano 48 egzemplarzy.
L-1049D - Towarowa wersja L-1049C. Wyprodukowano 4 egzemplarze.
L-1049E - Wersja po kilku drobnych modyfikacjach. Wyprodukowano 28 egzemplarzy.
L-1049F - Firmowe oznaczenie dla wersji wojskowej C-121C.
L-1049G - Wersja z silnikami Wright R-3350-972ТС18DA-3 o mocy 2536 kW (3400 KM) każdy, okrągłe okna kabiny pasażerskiej, możliwość przymocowania dodatkowych zbiorników paliwa na końcach skrzydeł. Wyprodukowano 102 egzemplarze.
L-1049H - Wersja pasażersko-towarowa L-1049G. Wyprodukowano 53 egzemplarze.
L-1049J - Projekt wersji L-1049G ze skrzydłami R7V-2.
L-1149 - Projekt wersji L-1049G i L-1049H z silnikami turbośmigłowymi Allison.
L-1249A - Firmowe oznaczenie dla wersji wojskowych R7V-2 i YC-121F.
L-1249B - Projekt wersji pasażerskiej w oparciu o R7V-2/YC-121F.
L-1449 - Projekt L-1049G z dłuższym kadłubem i nowymi skrzydłami.
L-1549 - Projekt wydłużonej wersji L-1449.
L-1649A Starliner - Wersja z silnikami Turbo Cyclone R-3350-988TC18EA12 o mocy 3400 KM (2536 kW) każdy. Większe zbiorniki paliwa wydłużyły zasięg do 11080 km. Pierwszy oblot przeprowadzono 10 października 1956. Wyprodukowano 44 egzemplarzy.
L-1649B - Planowana wersja turbośmigłowa L-1649A.
L-051 - Firmowe oznaczenie dla wersji XB-30.
L-084 - Wersja z silnikami Allison T56-A8.
Wersje wojskowe
XB-30 - Wersja bombowa C-69.
XC-69 - Prototyp wojskowej wersji Constellation, która weszła do produkcji pod oznaczeniem C-69.
C-69 - Pierwsza wojskowa wersja transportowa. Wyprodukowano 22 egzemplarze.
C-69A - Projekt wersji C-69 o wydłużonym zasięgu.
C-69B - Projekt wersji C-69 o wydłużonym zasięgu, przeznaczonego do przewozu silników dla B-29 Superfortress do Chin.
C-69C-1 - Samolot transportowy dla VIP-ów, później zmieniony na ZC-69C-1. Wyprodukowano 1 egzemplarz.
C-69D - Proponowana wersja transportowa dla VIP-ów.
XC-69E - Prototyp z silnikami Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp.
C-121A - Wprowadzona w 1948 wojskowa wersja L-749, ze wzmocnioną podłogą i drzwiami ładunkowymi z tyłu kadłuba.
VC-121A - Wersja C-121A zmodyfikowano do przewozu VIP-ów.
VC-121B - Wersja zmodyfikowana do przewozu Prezydentów Stanów Zjednoczonych.
C-121C - Wersja z silnikami R-3350-34 o mocy 3400 KM (2536 kW) każdy.
JC-121C - Dwa C-121C i jeden TC-121C jako samoloty testowe nowych rozwiązań awioniki.
NC-121C - Jeden C-121C zmodyfikowany do potrzeb samolotu testowego.
RC-121C - Wersja z radarem dalekiego zasięgu na pokładzie. Później nazwa zmieniona na WV-2.
TC-121C - Dziewięć samolotów RC-121C służących jako samoloty szkoleniowe. Później nazwa zmieniona na WE-121C.
VC-121C - Wersja C-121C przeznaczona dla VIP-ów. Wyprodukowano 4 egzemplarze.
EC-121D - Wersja z radarem dalekiego zasięgu na pokładzie. Pierwotnie nazywana RC-121D.
NC-121D - Wersja przeznaczona do obserwowania obiektów poruszających się z dużą prędkością w atmosferze.
RC-121D - Wersja z radarem dalekiego zasięgu na pokładzie. Później nazwa zmieniona na EC-121D.
VC-121E - Wersja zmodyfikowana do przewozu Prezydentów Stanów Zjednoczonych.
YC-121F - Dwa prototypy z silnikami Pratt & Whitney T34-P-6 o mocy 4476 kW każdy.
C-121G32 morskie samoloty w wersji R7V-1 dostarczane dla USAF.
TC-121G - 0 samolotów treningowych w wersji C-121G.
VC-121G - Jeden C-121G służący tymczasowo do transportu VIP-ów.
EC-121H - 42 samoloty WE-121D ze zmodyfikowaną elektroniką.
C-121J - Zmieniona nazwa morskiej wersji R7V-1.
EC-121J - 2 samoloty EC-121D ze zmodyfikowaną elektroniką.
NC-121J - 7 samolotów C-121J zmodyfikowanych do potrzeb prowadzenia transmisji telewizyjnych dla żołnierzy w Wietnamie.
VC-121J - 4 samoloty C-121J zmodyfikowane do transportu VIP-ów.
EC-121K - Zmieniona nazwa wersji morskiej WV-2.
JC-121K - Jeden samolot WE-121K wykorzystywany do testów awioniki.
NC-121K - Wersja WE-121K używana przez US Navy.
EC-121L - Zmieniona nazwa wersji morskiej WV-2E.
EC-121M - Zmieniona nazwa wersji morskiej WV-2Q.
WQC-121N - Zmieniona nazwa wersji morskiej WV-3.
EC-121P - Wersja NC-121K przystosowana do walki z okrętami podwodnymi.
EC-121Q - Wersja EC-121D ze zmodernizowaną elektroniką.
EC-121R "BatCat" - EC-121K i EC-121P wyposażone w urządzenia do wykrywania wstrząsów sejsmicznych.
NC-121S - Wersja zmodyfikowana do walki radioelektronicznej i rozpoznania
EC-121T - Wersja wyposażona w ulepszony radar.
R7O-1 - Pierwotne oznaczenie rozwojowej wersji R7V-1, która powstała w oparciu o L-1049D. Wersja z silnikami R-3350-91 o mocy 2425 kW każdy.
R7V-1 - Zmieniona nazwa wersji R7o-1. Później przemianowana na C-121J.
R7V-1P - Jeden samolot R7V-1 zmodyfikowany do stosowania w Arktyce.
R7V-2 - Cztery prototypy z silnikami YT34-P-12A o mocy 3088 kW każdy. Dwa zostały dostarczone jako prototypy YC-121F.
PO-1W - Wersja L-749 przystosowana do morskich patroli, wyposażona w specjalistyczny radar. Później przemianowana na WV-1.
PO-2W Warning Star - Wersja L-1049 wyposażona w radar dalekiego zasięgu, z silnikami R-3350-34 lub R-3350-42 o mocy 3400 KM (2536 kW) każdy. Później przemianowana na WV-2.
WV-1 - Nowe oznaczenie wersji PO-1W.
WV-2 Warning Star - Nowe oznaczenie wersji PO-2W. Później przemianowana na EC-121K.
WV-2E - Eksperymentalna wersja WV-2 zmodyfikowana do przewozu obrotowej kopuły radaru podobnej do Boeing E-3 Sentry. Później przemianowano na EC-121L.
WV-2Q - WV-2 wyposażony w sprzęt do walki elektronicznej. Później przemianowany na EC-121M.
WV-3 - Osiem samolotów wyposażonych do rozpoznania pogody. Później przemianowany na WQC-121N.
XW2V-1 - Rozwojowa wersja WV-2 z silnikami Allison T56-A8, zmienionymi skrzydłami i rakietami do obrony przed atakiem.


Ciekawostki:

  • C-69 okazał się szybszy niż większość istniejących myśliwców marynarki (nawet słynny Mitsubishi A6M Zero), co pozwoliło na używanie go do transportu osobistości i szczególnie cennego zaopatrzenia między USA i oddalonymi rejonami działań wojennych.
  • Z początku używane w L-049 silniki Wright R-3350 słynęły z częstych awarii. Krążył nawet dowcip, że C-69 jest najlepszym trójsilnikowym samolotem pasażerskim świata.
  • 31 sierpnia 1950 roku, podczas lotu rejsowego TWA nr 903 na trasie Bombaj – Kair – Rzym – Nowy Jork samolot L-749A rozbił się na Pustyni Libijskiej koło Wadi Natrun w Egipcie podczas awaryjnego lądowania spowodowanego pożarem i odpadnięciem silnika nr 3. Wśród 55 ofiar (wszyscy na pokładzie: 7 członków załogi, 48 pasażerów) był znany polski architekt Maciej Nowicki.
 
 
 
Dane techniczne (Lockheed Constellation):
Rozpiętość 38,47 m
Długość 35,42 m
Wysokość 7,54 m
Powierzchnia nośna 153,7 m²
Masa własna 36 150 kg
Masa startowa 62 368 kg
Prędkość maks. 610 km/h
Pułap 7 620m



Źródło: Wikipedia