SAAB_Scandia_SAS_Heathrow_1953

 

SAAB 90 Scandia - Gdy w 1944 roku II wojna światowa miała się już ku końcowi, szwedzki SAAB którego produkcja opierała się o samoloty wojskowe zaczął myśleć o źródłach zysku na nadchodząca czasy pokoju. Zadecydowano więc o stworzeniu dwusilnikowej maszyny pasażerskiej na krótkie i średniej długości trasy, który miałby zastąpić DC-3. Specyfikacja przewidywała, że samolot będzie miał masę startową ok 11600 kg i zasięg na poziomie 1000 km. 16 października 1946 SAAB 90 Scandia wzniósł się w powietrze, pilotowany przez Claesa Smitha. Lot trwał zaledwie 20 minut. Samolot wykazywał się dobrymi własnościami pilotażowymi na niskich wysokościach i prędkościach. SAAB 90 łagodnie przepadał i ostrzegał przed przeciągnięciem. Napędzany silnikami Pratt&Whitney R-2000 samolot mógł zabrać 24-32 pasażerów. W prototypie w niektórych sytuacjach stery miały tendencję do stawiania znacznych oporów. Poprawek wymagał także sposób montowania silnika.

 

Prototyp wylatał tylko 154 godziny, po czym przeszedł modyfikację, m.in. zamontowano silniki tak, by odstęp między ziemią a końcówkami łopat śmigieł był większy. Poprawiono również dawną bardzo surową aranżację kabiny. 7 lutego 1948 roku samolot ponownie wzniósł się w powietrze. Po serii testów zadecydowano o dalszych zmianach m.in. innym silniku i śmigłach. Prototyp był wykorzystywany nadal promując szwedzką konstrukcję. Później samolot został sprzedany brazylijskiemu przemysłowcowi Olavo Fontoura.

 

SAAB 90 przypominał DC-3, głównym elementem odróżniającym go od amerykańskiego odpowiednika był trójpodporowe podwozie. Pierwsze zamówienie zostało złożone przez ABA (poprzedniczka SAS) i opiewało na 11 maszyn. W czerwcu 1950 SAAB 90 uzyskał certyfikat, co pozwoliło w październiku na rozpoczęcie dostaw. Seryjne samoloty były wyposażane w silniki Pratt & Whitney R-2180-E1 (1361 kW). SAAB 90 nie okazał się komercyjnym sukcesem, powstało zaledwie 18 egzemplarzy tej maszyny. W latach 1950-1954 osiem samolotów trafiło do SAS były one wykorzystywane przede wszystkim na trasach wewnątrz-skandynawskich. Między 1953 a 1955 latały także na londyński Heathrow. SAABa 90 używały również dwie brazylijskie linie Aerowias i VASP. W przypadku VASP były to maszyny odkupione od SAS i wykorzystywano je na liniach krajowych.

 

W 1954 roku zakończyła się produkcja SAAB 90. Jego kariera nie potrwała zbyt długo, ostatni lot miał miejsce 22 lipca 1969 roku. Jedynym SAABem 90 jaki przetrwał do dziś jest szesnasty wybudowany egzemplarz, który służył w VASP. Obecnie jest on prezentowany w muzeum w Bebeduro. W 1987 roku SAAB chciał odpić samolot, jednak właściciel zażądał zbyt wysokiej ceny. Jednym z czynników hamujących produkcję SAABa 90 było skupienie się zakładów na realizacji zamówienia Szwedzkich Sił Powietrznych na SAAB J29. Planowane było stworzenie powiększonej wersji, która miała nosić nazwę SAAB 90B.

 

Skrzydła SAABa 90 składały się z trzech części - dwie zewnętrzne zamontowane do środkowej między silnikami. W środkowej części mieściły się gondole silnikowe. Kadłub został zaprojektowany tak by zmieściły się cztery rzędy siedzeń, dzięki czemu mieściło się ich 32. W wersji z większymi fotelami i odstępami między nimi SAAB 90 zabierał 24 osoby. Trzy samoloty użytkowane przez VASP zostały utracone w wypadkach lotniczych w tym jeden w powietrznej kolizji.

 

Dane techniczne:

 
Typ samolotu SAAB 90 Scandia
Silnik, producent 2 × Pratt & Whitney R-2180 Twin Wasp E
Maksymalna moc 2 x 1,825 KM (1,361 kW)
Płatowiec metalowym dolnopłat
Wymiary
 
Rozpiętość skrzydeł
28 m
Długość 21,3 m
Wysokość

7,4 m

Powierzchnia nośna 85,7 m²
Masy
 
Masa własna
9960 kg
Maksymalna masa startowa 15900 kg
Masa użyteczna  5940 kg
Osiągi samolotu  
Prędkość maksymalna

450 km/h

Pułap

7500 m

Zasięg 2650 km

 

 

Tekst: Kamil Stasiak

Fot. RuthAS/wikipedia.org