Embraer_110 Embraer EMB-110 Bandeirante

 

 

W 1969 roku wśród światowych producentów lotniczych pojawiła się brazylijska Empresa Brasileira de Aeronautica są (od 1970 roku jako nazwę przyjęto skrót Embraer). Jednym z pierwszych celów nowej firmy było wprowadzenie do produkcji samolotu, który powstał na zapotrzebowanie brazylijskiego Ministerstwa Lotnictwa sformowanych w wymaganiach z 1965 roku, na dostarczenie wielozadaniowego samolotu transportowego do celów cywilnych i wojskowych. Program otrzymał oznaczenie IPD-6504. Projektowaniem samolotu zajął się francuski inżynier Max Holste.

 

Pierwszy z trzech prototypów oznaczony jako YC-95 został oblatany 26 października 1968 roku. W trakcie realizacji prób na pozostałych dwóch samolotach brazylijski rząd złożył zamówienie na 80 pierwszych Bandirante, które miały wejść do służby w Brazylijskich Siłach Powietrznych. Nowy samolot uzyskał certyfikat typu rodzimego nadzoru lotniczego w 1972 roku. Pierwszy EMB-110 wykończony w wariancie cywilnym został oblatany 9 sierpnia 1972 roku. Już w rok później pierwsze samoloty trafiły zarówno do służby wojskowej jak i cywilnej. Pierwszym przewoźnikiem jaki otrzymał samolot była spółka Transbrasil. Do 1990 roku powstało 494 egzemplarze EMB-110.

 

Wśród cywilnych linii znaleźli się głównie przewoźnicy z Brazylii i USA, zgłaszający zapotrzebowanie na niewielki samolot mogący operować z relatywnie niewielkich i słabo przygotowanych logistycznie lotnisk. Od połowy lat 80. EMB-110, był wypierany przez kolejny model brazylijskiego producenta EMB-120. W połowie 2008 roku w linii pozostawało 122 cywilnych EMB-110 znajdujących się w flocie 45 linii.

 

EMB-110 doczekał się licznych wersji wojskowych. Początkowo były to tylko samoloty transportowe zabierające zaledwie 12 żołnierzy. EMB-110B był pierwszą wersją rozpoznania fotograficznego z siedmiu powstałych egzemplarzy sześć trafiło do Brazylijskich Sił Powietrznych, gdzie otrzymały oznaczanie R-95. Trzy EMB-110C(N) były zmarynizowaną wersją dla Chile. W niedługim czasie z przedłużonej cywilnej wersji EMB-110K powstał wojskowy transportowiec EMB-110K1. Nowymi wersjami rozpoznania morskiego były EMB-111A i przeznaczona dla Chile AN. Samoloty EMB-111A zostały wyleasingowane Argentynie w trakcie konfliktu o Falklandy.

 

Brazylijskie Siły Powietrzne wykorzystywały również C-95B (wersja szybkiej konwersji z pasażerskiej na transportową) i C-95C (wojskowa wersja EMB-110P2). W użyciu były również warianty poszukiwawczo-ratownicze oraz do badań meteorologicznych. W grudniu 2010 roku brazylijskie lotnictwo odebrało zmodyfikowaną wersję C/P-95. Maszyny te otrzymały nowoczesną izraelską awionikę.

 

Pierwszy cywilny wariant- EMB-110C zabierał na pokład jedynie 15 pasażerów. Mimo tej niewielkiej pojemności pierwszym krokiem było... zmniejszenie liczby miejsc do 6-8, tak postała dyspozycyjna wersja EMB-110E i jej zmodyfikowana odmiana E(J). Dopiero w EMB-110K przedłużono kadłub o 85 cm i zastosowano nowe silniki PT-6A-34. EMB-110P1 otrzymał drzwi ładunkowe dzięki czemu można było dokonać szybkiej zmiany w wersji transportowej na pasażerską, bazowała ona na wojskowej wersji K1. Odmiana P2 wywodziła się z P1 została jednak pozbawiona drzwi ładunkowych stając się samolotem typowo pasażerskim. W EMB-100P/A po raz pierwszy zamontowano 18 siedzeń dla pasażerów. Później na tej podstawie powstały wersje P1/A i P1/41 mogące być szybko dostosowane do przerobienia na samolot transportowy. Docelową cywilną wersją EMB-110 stała się odmiana P2/A zabierająca 21 pasażerów i jej zmodyfikowany , a ostatni służący linią lotniczym wariant P2/41.

 

EMB-110 jest wolnonośnym dolnopłatem napędzanym dwoma zamontowanymi w skrzydłach, turbośmigłowymi silnikami PT6A w różnych wersjach. Samolot posiada konwencjonalny kadłub i układ stateczników oraz trójpodporowe podwozie. Do tej pory zdarzyło się siedem tragicznych katastrof z udziałem ośmiu EMB-110 (w pierwszej z nich w 1984 roku zderzyły się dwa tego typu samoloty).

 

Dane techniczne (EMB-110P2):

 

Liczba pasażerów: 21 pasażerów

Silniki: 2x Pratt&Whitney Aircraft Canada PT-6A-34 559kW

Masa startowa: 5670kg

Masa własna: 3555kg

Rozpiętość: 15,33m

Długość: 15,1m

Wysokość: 4,92m

Powierzchnia nośna: 29,1m2

Prędkość maksymalna: 460km/h

Prędkość przelotowa: 335km/h

Pułap: 6860m

Zasięg: 2000km

 

 

Oprac. Kamil Stasiak

Fot. wikipedia.org