Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


RAF SE-5a RAF SE-5a

RAF SE-5 - jeden z najlepszych brytyjskich myśliwców z okresu pierwszej wojny. Mimo iż nie był to samolot o tak błyskotliwych osiągach jak niemiecki Fokker DR-I czy brytyjski Sopwith Camel, lecz potrafił się zapisać złotymi zgłoskami w historii pierwszej wojny. Latem 1916 roku gdy na froncie pojawiły się owe wersję niemieckich myśliwców Albatros D-II i Fokker w RAF (Royal Aircraft Faktory - Królewskie Zakłady Lotnicze) zamówiono skonstruowanie nowego myśliwca, inż. H. P. Folland i inż. J Kenworth zaprojektowali nowy samolot. Do napędu przeznaczono silnik w układzie widlastym Hispano Suiza 8B, czyli jednostka ośmiocylindrowa w układzie V chłodzona wodą zapewniająca moc 150 kM i była to koniec innowacji w konstrukcji samolotu oparto się na tradycyjnych rozwiązaniach, kadłub o drewnianej kratownicowej konstrukcji posiada przekrój prostokąty z zaokrąglona górną częścią. Skrzydła w układzie dwupłata połączone w jedną całość jedną parą rozpórek po każdej ze stron. Z wyglądu maszyna nie sprawiała dobrego wrażenia, lecz nie pięknym wyglądem ma cechować się dobry myśliwiec. Prototyp oblatano w listopadzie 1916 roku i po miesięcznym okresie prób w wigilię 1916 roku F. W. Goodden odleciał samolotem do Francji gdzie w rejonie ST. Omer miano przeprowadzić próby w warunkach polowych. Pierwsze porównania z samolotami francuskimi wykazały iż zwrotność jest nieco gorsza od współczesnych samolotów francuskich, prędkość wznoszenia jest porównywalna. Natomiast zaletami nowego myśliwca była stosunkowo dobra prędkość maksymalna, doskonała widoczność z kabiny pilota a co najważniejsze wytrzymałość konstrukcji była znakomita.

W styczniu 1917 roku prototyp został rozbity z powodu niewystarczającej wytrzymałości konstrukcji, w marcu 1917 roku uruchomiono produkcję seryjną SE-5 z mocniejszą wersją silnika Hispano Suiza i wzmocnieniami konstrukcji. Po zbudowaniu 60 samolotów powstała poprawiona wersja SE-5a różniąca się mniejszych wiatrochronem, zmieniono nieco końcówki skrzydeł oraz wydłużono rury wydechowe by gzy wylotowe nie przeszkadzały pilotowi. W tej wersji Se-5a produkowany był do końca pierwszej wojny światowej.

Pierwszą jednostką która otrzymała myśliwce był brytyjski 56 Dywizjon Myśliwski w marcu 1917 roku, pierwszą walkę powietrzną na SE-5 stoczono 13 marca 1917 i w kwietniu cały dywizjon rozpoczął normalne loty bojowe. Mocna wytrzymała konstrukcja oraz stosunkowo niezłe osiągi spowodowały iż stał się on typowym koniem roboczym na froncie. W ciągu roku 22 dywizjony brytyjskie przezbrojono w SE-5a, dodatkowo dwa dywizjony amerykańskie również otrzymały SE-5. 56 Dywizjon w czasie półrocznego użytkowania SE-5 zestrzelił 200 samolotów niemieckich. Na samolocie walczyli miedzy innymi Mannock 73 zwycięstwa. James Mc Cudden uzyskał na samolocie 52 ze swoich 57 zwycięstw, w tym w dniach 23 grudnia 1917 roku i 16 lutego 1918 roku uzyskał po 4 zwycięstwa, Albert Ball uzyskał na SE-5 ostatnie ze swoich 44 zwycięstw.

Rozszyfrowując nazwę samolotu SE jest to skrót od Scout Experimental – rozpoznawczy eksperymentalny, to według zasad nazewnictwa w Farnborough równocześnie może to być Santos Daumont Experimental. Przed końcem wojny powstały jeszcze odmiany SE5b i SE-5c żadna nie weszła do produkcji seryjnej. Łącznie do końca wojny zbudowano 5489 samolotów w zakładach macierzystych oraz w wytwórniach Vickers i Martin.

Po wojnie pojedyncze samoloty trafiały do innych państw między innymi do Japonii. Dwa samoloty trafiły też do lotnictwa polskiego.

KONSTRUKCJA - drewniana kadłub kratownica drewniana kryta w przedniej części blacha duralową, w rejonie pilota kryty sklejką w tylnej części kryty płótnem. Płaty drewniane kryte płótnem, lotki na obu płatach . Podwozie stałe dwukołowe z płozą ogonową.

NAPĘD - silnik rzędowy 8 cylindrowy w układzie V Hispano Suiza V8 o mocy 150 kM chłodzony wodą.

WERSJA SERYJNA - silnik Hispano Suiza V8 o mocy 200 kM lub wersja licencyjna budowana w Wielkiej Brytanii jako Wiper V-8 Wolseley. Śmigło drewniane dwułopatowe.

UZROJENIE - jeden zsynchronizowany kaem Vicker kal 7,7 na kadłubie oraz jeden ruchomy karabin Lewis kal. 7,7 mm umocowany na górnym płacie według systemu Fostera. (karabin zablokowany na szynie na płacie strzelał do przodu, po odblokowaniu można go było ściągnąć do siebie wtedy strzelał skośnie do góry. 45 kg bomb.

DANE TECHNICZNE - SE-5 / SE-5a

rozpiętość m -/ 8,11
długość m -/ 6,37
wysokość m -/ 2,98
powierzchnia nośna m2 -/ 22,85
masa własna kg -/ 690
całkowita kg -/ 930
prędkość maks km/h 195 / 210
wznoszenie na m -/ 1500
min,sek -/ 4,55
pułap m 6500 / 7000
zasięg km -/ 500


Oprac. Jacek Wszczuk