Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Część I - samoloty I generacji

 

F-84 Thunderjet. Generacja 1
Historia samolotów myśliwskich z napędem odrzutowym datuje się od końca lat 30. ubiegłego wieku, kiedy do eksploatacji gotowe były silniki odrzutowe. Początkowo były to silniki ze sprężarką odśrodkową systemu anglika Franka Whittla, który opatentował swój wynalazek w 1930 roku. Jednak to w 1939 roku, 27 sierpnia odbył swój pierwszy lot samolot konstrukcji niemieckiej z napędem odrzutowym – Henkel He 178.

Nie wszedł on do produkcji oraz eksploatacji , jako myśliwiec odrzutowy, ponieważ armia nie wykazała nim zainteresowania. Tak naprawdę erę myśliwskich bojowych samolotów z napędem odrzutowym rozpoczął niemiecki samolot myśliwski Messerschmitt Me 262 Schwalbe. Pierwszy lot odbył on 8 kwietnia 1941, a do eksploatacji wszedł 3 lata później, w roku 1944. Od tamtej pory do dziś, przez ponad 70 lat, samoloty myśliwskie z napędem odrzutowym, przeszły ogromne przemiany, związane z ich napędem, wyposażeniem, uzbrojeniem oraz skutecznością w walce.

 

Aby rozwój samolotów myśliwskich odpowiednio usystematyzować, samoloty te podzielono na poszczególne generacje. Podział na generacje pozwala lepiej ogarnąć ich systematykę rozwojową oraz przypisać każdej generacji rozwojowej odpowiednie typy samolotów. Do tej pory wyodrębniono sześć generacji samolotów myśliwskich z napędem odrzutowym. Systematyka obejmuje generację pierwszą, drugą, trzecią, czwartą, czwartą plus oraz piątą. Myśliwce z każdej generacji mają swoje cechy charakterystyczne obejmujące konstrukcję napędu, płatowca, awioniki oraz uzbrojenia i wyposażenia. Prześledzimy teraz w skrócie wszystkie generacje myśliwców, podając ich cechy techniczne oraz użytkowe a także typy myśliwców charakterystyczne dla danej generacji.

            Pierwsza generacja myśliwców obejmuje konstrukcje z lat 1944 do 1950. Jeszcze przy końcu II wojny światowej do eksploatacji wszedł niemiecki Messerschmitt Me 262 Schwalbe, czyli Jaskółka. Samoloty tej generacji miały jeszcze skrzydła proste (za wyjątkiem Me 262 z lekkim skosem skrzydeł) i często konstruowane były na bazie samolotów z napędem śmigłowym.

Osiągały prędkość maksymalną pomiędzy 660 a 800 km/h. Do eksploatacji i użytku bojowego samolot myśliwski z napędem odrzutowym, jak już wspomniano, wprowadzili Niemcy. Me 262 wyposażony był w dwa silniki turboodrzutowe Junkers Jumo 004B o ciągu 8,825 kN każdy. Co charakterystyczne w tej konstrukcji to fakt, że miał on silniki turboodrzutowe ze sprężarką osiową a nie odśrodkową. Silniki nowej generacji ze sprężarką osiową były dopiero w planach do zabudowy na samolotach myśliwskich w innych krajach. Do końca wojny dominowały silniki ze sprężarką odśrodkową, głównie w konstrukcjach brytyjskich i amerykańskich. Drugim charakterystycznym samolotem tej generacji był amerykański Bell P-59 Aircomet oraz brytyjski Gloster Meteor. Pierwszy z wymienionych samolotów wyposażony był w dwa silniki odrzutowe General Electric J31-G o ciągu 8,90 kN i osiągał prędkość 664 km/h. Jego pułap praktyczny to 14 000 m, a na wysokość 6000 m wspinał się w ciągu 7 minut i 24 sekund. Kolejnym samolotem był, wprowadzony do ograniczonej eksploatacji, brytyjski Gloster Meteor. Posiadał on, podobnie jak Aircomet, dwa silniki turboodrzutowe ze sprężarką odśrodkową. Dwa silniki Rolls-Royce Derwent, o ciągu 15,5 kN każdy ,a więc prawie dwukrotnie więcej niż silniki Me-262. Dlatego miał większe osiągi – prędkość maksymalną 885 km/h, pułap praktyczny 13 410 m, a na wysokość 9144 m wspinał się w czasie 6 minut i 30 sekund.

Opisane powyżej samoloty oraz pozostałe konstrukcje generacji pierwszej charakteryzowały się takimi cechami jak proste skrzydła, uzbrojenie w karabiny maszynowe i działka lotnicze oraz bomby. Prędkość maksymalna wynosiła poniżej Mach 1. Gloster meteor uzbrojony był tylko w działka lotnicze Britisch Hispano umieszczone w nosie samolotu, posiadające siłą ognia 195 pocisków na każde działko.

Konstrukcją, która jest przykładem konstrukcji samolotu myśliwskiego o napędzie śmigłowym, na którym zamiast śmigła zastosowano napęd odrzutowy był MiG-9. Był to pierwszy samolot myśliwski z napędem odrzutowym produkowany seryjnie w Związku Radzieckim. Osiągami dorównywał Gloster Meteorowi. Napędzany był dwoma silnikami Kolesow RD-20 o ciągu 7,8 kN, osiągał prędkość 910 km/h. Oblatany został 24 kwietnia 1946 roku, a więc już po wejściu do eksploatacji Gloster Meteora. Różnił się od niego tym, że dwa silniki miał zlokalizowane w kadłubie a nie w gondolach pod skrzydłowych.

Zdjcie 03

Następną konstrukcją, typową dla myśliwców generacji pierwszej, był Republic F-84 Thunderjet. Samolot ten napędzany był przez jeden silnik turboodrzutowy Allison J35-A-29, ze sprężarką osiową. Silnik zlokalizowany był , podobnie jak w MiG -9, w kadłubie, i dysponował mocą 24,91 kN. Napęd pozwalał temu samolotowi osiągnąć prędkość maksymalną 1001 km/h, pułap praktyczny 12 350 m oraz przenoszenie bardzo zróżnicowanego uzbrojenia, takiego jak działka lotnicze, sześć karabinów maszynowych, bomby klasyczne oraz napalmowe. Łączna masa jego uzbrojenia wynosiła 1184 kg. Samolot posiadał dwa kroplowe zbiorniki paliwa umieszczone na końcach skrzydeł które łącznie zabierały 1740 litrów paliwa. Natomiast wewnętrzne zbiorniki paliwa zlokalizowane w skrzydłach miały pojemność 1709 litrów paliwa. Dawało to Thunderjet’owi zasięg 3217 km. Niektóre samoloty F-84 miały skrócony start, co osiągano poprzez doczepianie w końcowej części kadłuba silnika rakietowego na paliwo stałe. Silnik zaraz po starcie był odrzucany.

 

AUTOR: Maciej Ługowski