Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


F-35 Joint Strike Fighter (JSF) Lightning II F-35 Joint Strike Fighter (JSF) Lightning II

 

Lockheed F-35 Lightning II - samolot myśliwsko-uderzeniowy F-35 wywodzi się z projektu JSF, z początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Początkowo miał być projektem samoloty skróconego startu i pionowego lądowania o zmniejszonej widoczności dla fal radarowych. W Polowie lat dziewięćdziesiątych połączono wymagania i od tej pory samolot powstawał na zamówienie US Air Force, US Navy i US Marine Cors. Według założeń konstrukcyjnych samoloty różnych wersji (pokładowej i lądowej) miały mieć konstrukcję wspólną w 80%. Nowopowstający samolot otrzymał kryptonim X-35 a wraz z nim do konkursu stanęła konkurencyjna wytwórnia Boeing z własną konstrukcją X-32. W końcu lat dziewięćdziesiątych również w Wielkiej Brytanii przystąpiono do opracowania podobnego samolotu. Niestety w 2001 roku projekt brytyjski został z listy finansowanych programów w związku z tym Brytyjczycy przyłączyli się do opracowania X-35. Na początku rozstrzygnięto konkurs na przyszły myśliwiec dla USA. Mimo iż oba projekty X-32 i X-35 spełniły wymagania to w bezpośrednim zestawieniu X-35 wykazał się lepszymi właściwościami i koncern Lockheed został obwołany zwycięzcą. Projekt X-35 wszedł w fazę ostatecznego opracowania już pod docelową nazwą F-35.

 

Prace projektowe i doświadczalne nad F-35 pochłonęły bajońskie sumy, określane przez dziennikarzy na 20 miliardów dolarów, produkcja i dalszy rozwój ma pochłonąć kolejne 20 mld dol. Dość szybko do programu finansowo przyłączyli się Brytyjczycy (wyłożyli ok. 2 mld dol) w mniejszym stopniu dołożyli się Włosi (ok. 1 mld dol) i Holendrzy (800 mln dol) Ostatnimi czasy do programu przyłączyło się kilka nowych państw lecz ich wspólny wkład nawet nie zbliżył się do wkładu Holandii.

Nowy myśliwiec opracowano w trzech podstawowych odmianach;

 

F-35A - maszyna podstawowa dla US Air Force, w celu zastąpienia F-16 i A-10, bez możliwości pionowego lądowania. Jako ciekawostkę można nadmienić iż jako jedyna wersja wyposażona jest w stałe działko i to potężne, kalibru 25 mm. Działko o większej sile rażeni niż działko Vulkan kaliber 20 mm stosowane w US Air Force od lat sześćdziesiątych.


Wersja F-35B - samolot o własnościach STOVL czyli skrócony start i pionowe lądowanie. Układ pionowego lądowania zajmuje na tyle miejsca iż wersja ta pozbawiona jest stałego działka, lecz jak w każdej z wersji możliwe jest przenoszenie działka w podwieszanym zasobniku. W konstrukcji samolotu zastosowano nowy układ przenoszenia napędu. Podczas pionowego lądowania za pomocą sprzęgła i wału odbiera się moc od wentylatora zimnego obiegu. Moc wykorzystuje się do napędu dwóch współosiowych wentylatorów umieszczonych w pionowym kanale za kabina pilota. F-35B jest pierwszym seryjnie produkowanym samolotem o własnościach STOVL który przekracza prędkość dźwięku. W założeniu F-35B ma zastąpić w użyciu wszystkie wersje Hariera oraz niektóre F-18.

Wersja F-35C - powstała potrzeby US Navy z myślą o bazowaniu na lotniskowcach, powiększona w stosunku do bazowego F-35A, w założeniu ma zastąpić starsze wersje Horneta, wykonywać loty myśliwskie i uderzeniowe. Natomiast wyparcie z użytkowania najnowszych Super Hornetów zależne jest od osiągów jakie uda się uzyskać w maszynach bojowych F-35C.


UZBROJENIE WERSJA F-35A - stałe działko GAU-12U kal 25 mm z zapasem 180 pocisków. W wersjach B i C identyczne działko podwieszanym zasobniku z zapasem 220 naboi. W wewnętrznych komorach amunicyjnych możliwość przenoszenia pocisków Sidewinder, AMRAM, ASRAM, bomby klasyczne i kasetowe. Wersja F-35B może przenosić 455 kg uzbrojenia wersje F-35A i C po 910 kg. Przy utracie właściwości stealth samolot może przenosić dodatkowo na czterech podskrzydłowych zaczepach dodatkowe pociski rakietowe, bomby lub inne uzbrojenie.


NAPĘD - silnik turbowentylatorowy Pratt & Whitney F-135 o ciągu 177 kN.

 

WERSJA F-35B - silnik Rolls Royce, napędzający dodatkowy wentylator.



DANE TECHNICZNE


 Rozpiętość m 10,65

Długośc m 15,37

Wysokość m 5,28

Powierzchnia nośna m2; 42,7

Masa własna kg 12 000

Masa całkowita kg 29 000

Prędkość maksymalna km/h 1930

Wznoszenie m/sek ok. 200

Pułap m 15 000

Zasięg km 1000 (bez dodatkowych zbiorników)

 

PS

Jako ciekawostkę rozważa się możliwość zamontowanie w samolocie F-35B broni energetycznej. Wersja ta posiada dodatkowy wał napędowy do napędu wentylatora pionowego lądowania. Docelowo na wale uzyskuje się moc około 27 000 kM !!!. Samolot w wersji pionowego lądowania posiada pionowy kanał zajmujący objętość blisko 3 m3; planuje się w tym miejscu zainstalować potężną prądnicę oraz system broni energetycznej. Być może laser lub miotacz mikrofal.



Oprac. Jacek Waszczuk