Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

HOBBY

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Consolidated P-30

Consolidated P-30 - Samolot P-30 był produkcyjną wersją dwumiejscowego jednopłata Consolidated Y1P-25, który z kolei powstał z samolotu Lockheed-Detroit YP-24  Był to pierwszy samolot zbudowany w nowych zakładach należących do wytwórni Consolidated, mieszczących się w San Diego w Kalifornii, po przeniesieniu się firmy z Buffalo w 1935.

W oparciu o wyniki prób z samolotem Consolidated Y1P-25, podpisano 1.03.1933 kontrakt na dostawę czterech samolotów (Ser No 33-2-4/207). Z pewnych powodów Armia zdecydowała się nadać temu samolotowi inne, nowe oznaczenie P-30. Zewnętrznie samolot niewiele różnił się od Y1P-25, napędzany był jednak innym silnikiem - Curtiss V-1570-57 Conqueror o mocy 504 kW (675hp), który obracał dwułopatowe stałe śmigło. Dodatkowo uproszczono podwozie oraz zmieniono kształt kabiny. W tym samym czasie złożone zostało zamówienie na cztery takie samoloty w wersji szturmowej A-11 (Ser No 33-308/311). Miały być one napędzane silnikiem V-1570-59 bez turbosprężarki, ponieważ samoloty szturmowe nie musiały operować na wysokich pułapach.

Próby P-30 rozpoczęły się w styczniu 1934. Pomimo, że Armia zadowolona była z osiągów samolotu P-30 (szczególnie na wysokich pułapach), piloci stwierdzali, że wartość strzelca, który siedział w częściowo odkrytej kabinie jest ograniczona, ze względu na to, że jego usytuowanie wyłączało go z walki po rozpoczęciu manewrów przez samolot. Samolot miał prędkość maksymalną 385 km/h na pułapie 4500 m, i 312 km/h na poziomie morza. Masa własna samolotu wynosiła 1740 kg, natomiast masa całkowita 2312 kg. Samolot P-30 mógł wspiąć się na wysokość 3000 m w czasie 7.6 minuty, zasięg wynosił 797 km. Uzbrojenie samolotu stanowiły dwa karabiny maszynowe kalibru 7.62 mm zamontowane w przodzie kadłuba, i dwa ruchome karabiny maszynowe kalibru 7.62 mm kierowane przez tylnego strzelca.

Pomimo krytycznej oceny co do wartości drugiego człona załogi, 6.12.1934 Armia złożyła zamówienie na 50 samolotów P-30A. Otrzymały one numery seryjne 35-001/050. Przed rozpoczęciem dostaw samolotom tym nadano oznaczenie PB-2A (PB było skrótem od Pursuit Bilpace - samolot pościgowy dwumiejscowy). Do napędu PB-2A wykorzystano silnik Curtiss V-1570-61 o mocy 522 kW (700hp) z turbosprężarką General Electric F-2H. Samolot PB-2A wyposażono w trójłopatowe śmigło o zmiennym skoku. Dodatkowo wyposażono go w instalację tlenową dla pilotów, co było koniecznością w związku z pułapem, na którym samolot mógł operować.

Pierwszy seryjny PB-2A zszedł z taśmy montażowej w nowych zakładach w San Diego i wykonał swój pierwszy lot 17.12.1935. Prędkość maksymalna samolotu PB-2A wynosiła 441 km/h na pułapie 7500 m, 411 km/h na pułapie 4500 m i 345 km/h na poziomie morza. Samolot mógł wspiąć się na wysokość 4500 w czasie 7.78 minuty, pułap operacyjny wynosił 8400 m, zasięg 818 km. Masa własna samolotu wynosiła 1955 kg, natomiast masa całkowita 2562 kg. Uzbrojenie samolotu stanowiły dwa karabiny maszynowe kalibru 7.62 mm zamontowane na stałe w osłonie silnika, zsynchronizowane do strzelania przez śmigło, oraz pojedynczy karabin maszynowy kalibru 7.62 mm kierowany przez tylnego strzelca. Dodatkowo samolot PB-2A mógł zabierać dziesięć bomb rozpryskowych o wagomiarze 7.8 kg.

Tak się nieszczęśliwie złożyło, że pierwszy PB-2A rozbił się w bazie Wright Field w maju 1936. Pomimo tego produkcja samolotów seryjnych szła szybko naprzód i w lipcu 1936 zakończono dostawy. Początkowo samoloty służyły w 27 Dywizjonie Pościgowym, 1 Grupy Pościgowej stacjonującej w Selfridge Field w stanie Michigan. Kilka było również na wyposażeniu 94 Dywizjonu tej Grupy. W 1937 1 Grupę Pościgową przezbrojono na samoloty Seversky P-35, a samoloty PB-2A przekazano 33, 35 i 36 Dywizjonom 8 Grupy Pościgowej stacjonującej w Langley Field w stanie Wirginia.17.10.1936 PB-2A pilotowany przez por. Johna M. Sterlinga wygrał rajd Mitchell Trophy rozgrywany w Selfridge Field osiągając prędkość 350 km/h. W marcu 1937 samolot PB-2A osiągnął pułap 11790 m, ale loty wysokościowe wykonywano rzadko z powodu kosztu, niesprawności i niewygody wykorzystywanych obszernych skafandrów ciśnieniowych.

Wiosną 1939 8 Grupa Pościgowa została przezbrojona na maszyny Curtiss P-36 i 35 pozostałych samolotów PB-2A przekazano do bazy Maxwell Field w Alabamie. Do 1941 większość z nich została wycofana z użytku. Ostatni egzemplarz przekazano szkole w marcu 1942. Nie wiem czy jakikolwiek egzemplarz samolotu przetrwał do dzisiaj.

Pomimo, że PB-2A nie należał do najjaśniejszych świateł historii amerykańskiego lotnictwa, w wielu dziedzinach nikomu nie ustąpił pierwszeństwa. Samolot PB-2A był jedynym jednosilnikowym dwumiejscowym jednopłatowym myśliwcem wykorzystywanym bojowo w USAAC w okresie międzywojennym, był to pierwszy wykorzystywany przez USAAC samolot myśliwski z całkowicie chowanym podwoziem, był to pierwszy samolot myśliwski ze śmigłem o stałej prędkości, oraz po raz pierwszy z powodzeniem zastosowano w nim jako w samolocie bojowym turbosprężarkę. Jednakże w momencie pojawienia się koncepcja dwumiejscowego myśliwca była już przestarzała. Idea obrony samolotu myśliwskiego przed atakiem z tyłu poprzez tylnego strzelca nigdy nie spotkała się z szerszym poparciem. Cena w postaci utraty prędkości oraz zwrotności wywołana dodatkowym obciążeniem wydawała się zbyt wysoka w porównaniu z dodaniem jeszcze jednego karabinu maszynowego. W konsekwencji żywot operacyjny samolotu PB-2A był stosunkowo krótki.

W 1936 USAAC przeprowadziło konkurs mający wyłonić następcę samolotu Boeing P-26. Od kiedy uznano, że tylny strzelec jest zbędny Consolidated doszedł do wniosku, że może wystawić w tym konkursie jednomiejscową wersję samolotu PB-2A. W kwietniu 1936 PB-2A Ser No 35-7 przerobiono w zakładach Consolidated na wersję jednomiejscową i przedstawiono w konkursie USAAC. Różnił się on od PB-2A usuniętą tylną kabiną, którą zabudowano osłoną. Innych różnic nie było. Pozostałymi uczestnikami konkursu był samoloty: Seversky SEV-1XP, Curtiss Model 75 i Northrop 3A. Próby w powietrzu wykazały, że jednomiejscowy PB-2A jest ciągle zbyt ciężki w porównaniu z konkurentami, co czyni go mniej efektywnym. Jakby tego nie było mało samolot uległ w czasie prób wypadkowi, który ostatecznie pogrzebał jego szanse na zwycięstwo. Zwycięzcą został samolot Severskyego, który wszedł do produkcji pod oznaczeniem P-35.

Kilka samolotów PB-2A było wykorzystywanych prze Armię do badań. PB-2A Ser No 35-26 wykorzystywano w 1940 do badania profili laminarnych, co spowodowało zmianę kształtu skrzydła samolotu.

Opracowana została również modyfikacja P-30 z silnikiem gwiazdowym Pratt & Whitney R-1830-1 oznaczona P-33.

Opracował: dr inż. Krzysztof Krzysztofowicz