Article Index

Me 410A-1/U1


Messerschmitt Me 410 Hornisse

Opis ogólny:

Ciężki dwusilnikowy samolot myśliwski/ szybki bombowiec, opracowany przez Messerschmita, oblatany wiosną 1942r., powstały z głębokiej modyfikacji nieudanego modelu Me 210, służył w Luftwaffe w latach 1943-1945, odnosząc pewne sukcesy w zwalczaniu (głównie amerykańskich) wypraw bombowych nad III Rzeszą Niemiecką.

Geneza powstania:

05.09.1939r. oblatano samolot Me 210, który miał zostać następcą Bf-110, maszyna ta miała spełniać role myśliwca dalekiego zasięgu i szybkiego bombowca (założenia podobne co w D.H Mosqito). Jednak samolot ten okazał się porażką, 26.07.1942r. oblatano Me-410V-1, który był przebudowanym Me-210, później przebudowano jeszcze sześć z dwudziestu Me-210, po serii prób stwierdzono, iż nowa konstrukcja spełnia wymagania Luftwaffe, więc nową maszynę skierowano do produkcji seryjnej. Już podczas eksploatacji Me 410 (głównie jako szybkie bombowce) doszło do sporu między Adolfem Gallandem (dowódca lotnictwa myśliwskiego III Rzeszy) , a Ditrichem Peltzem (dowódca lotnictwa bombowego III Rzeszy). W końcu Peltz ustąpił z roszczeń o Me 410, mając na uwadze głównie mały udźwig samolotu, więc po pewnym czasie samoloty zaczęły trafiać głównie do jednostek niszczycielskich.

Charakterystyka Me-410:

Jednostkę napędową Me-410 stanowiły dwa silniki Deimler-Benz 603A (rzędowy dwunasto cylindrowy silnik chłodzony cieczą, w układzie odwróconego V), będący modyfikacją silnika 601, tej samej wytwórni. Samolot posiadał trójłopatowe śmigła VDM-VS o średnicy 3,4m, obracające się w prawo (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). W związku z zastosowaniem nowej jednostki napędowej, wydłużono jej gondole, w których mieszczą się również zbiorniki paliwa (po 70l.) i komory podwozia głównego. Kadłub został wydłużony (względem Me-210) o 36cm, cała krawędź natarcia płata tworzyła linie prostą. Zewnętrzne części skrzydła zostały wyposażone w sloty, natomiast w przykadłubowej części płata (we wnętrzu) umieszczono samouszczelniające się zbiorniki paliwa, o pojemności 410l. przedni i 625l. tylny, kolejne zbiorniki (o pojemności 170l.) znajdował się na zewnątrz od obudowy silników, nad nim umieszczono hamulce aerodynamiczne. Standardowe uzbrojenie nowej maszyny, pozostało takie same jak Me-210, składało się ono na dwa KM’y MG 17 kal. 7,9mm (zabudowane w nosie maszyny, posiadające zapas 2000 naboi) i dwa działka MG 151/20 kal. 20mm (również umieszczone w nosie, posiadające zapas 700 naboi ), uzbrojenie defensywne składało się z dwóch KM’ów MG 131 kal.13mm z zapasem 1000 naboi, umieszczonych w zdalnie sterowanych wieżyczkach strzeleckich. W wariancie niszczycielskim (A1-U2) w komorze bombowej umieszczono zasobnik Weffenbehalter 151A, z dwoma działkami MG 151/30, z zapasem amunicji wynoszącym 500 naboi. Warianty bombowe Me 410 otrzymywały celowniki do bombardowania z lotu nurkowego Stuvi 5B, a samoloty niszczycielskie celowniki Revi C 12D. W wersjach rozpoznawczych Me 410 (A-1/U1 potem A-3 i B-3) usunięto drzwi bombowe, zastępując je dwoma małymi szybkami, umożliwiającymi obserwację terenu pod maszyną, przez pilota, w tylnej części komory bombowej zamontowano dwa aparaty do robienia zdjęć seryjnych. Do zdjęć na małej wysokości wykorzystywano aparaty Rb 20/30, na średniej Rb 50/30, a na dużej 73/30, gdy używano dwóch aparatów tego samego rodzaju odchylano je o 10 stopni na boki, można było używać kombinacji dwóch różnych aparatów w jednej misji. W wersji A-3 nie było MG-17, a w B-3 MG 131. W lecie 1943r. zbudowano niewielką (20 maszyn) serie Me 410-A1 w wersji jednomiejscowej, przeznaczonej na samolot wysokościowy. W samolocie usunięto stanowisko drugiego strzelca, a zatem również uzbrojenie defensywne, podobny los spotkał radiostacje FuG 10p. Pozostała radiostacja UKF FuG 16ZY i urządzenie identyfikacji „swój-obcy” FuG 25a. Silnik otrzymał instalację GM 1, a jej zasilanie znalazło się w osłonach wymontowanych karabinów obronnych. Usunięto część tylnego opancerzenia samolotu, co spowodowało 1 600kg oszczędności na wadze. Poprawiło to szybkość, zwrotność, jednak powodowałoniedopuszczalną czułość na trafienia z tylnej półsfery. W późniejszym okresie Me 410 zaczęły być wyposażanie w cztery, niekierowane pociski rakietowe W.Gr. 42 kal.210mm, wyrzutnie powodowały spadek prędkości maksymalnej o 20km/h więc w razie niebezpieczeństwa można je było odrzucić. Jeszcze później dowództwo doszło do wniosku, że na Me 410 można zamontować działko o dużym kalibrze i zasięgu skutecznym ponad 1000m. Pierwszym działkiem zamontowanym w ramach tej koncepcji był Flak 18 kal.37mm, jednak posiadał on jedynie 11 nabojowy magazynek (w Bf-110 nawigator miał możliwość wymiany magazynków podczas lotu, w Me 410, nie). W listopadzie 1943r. na Me 410 zamontowano nowoczesne działka Flak 43 kal 37mm. W niektórych wersjach Me 410, stosowano skrajne metody dostosowania samolotu do ataku spoza zasięgu systemów defensywnych amerykańskich bombowców, jedną z nich było zastosowanie działka BK 5 kal.50mm z zapasem 21 naboi, a szybkostrzelność wynosiła 45pocisków/min. Tak wyposażone maszyny (poza pierwszymi) pozbawiano innego uzbrojenia, jednak system ten był ciężki i poważnie ograniczał prędkość maszyny, do tego jego poważną wadą była podatność na zacinanie, jednakbombowiec trafiony chociaż jednym pociskiem (o wadze ponad 1,5kg) był co najmniej poważnie uszkodzony, a najczęściej spadał. Kolejną opcją uzbrojenia były dwa działka MK 103, z zapasem 200 pocisków, uzbrojenie to zmniejszyło prędkość o jedyne 1km/h. Z początku trwałość działka wynosiła ok. 600 strzałów, jednak później zdołano ją zwiększyć od 3000 strzałów, uzbrojenie to okazało się logicznym kompromisem, lecz zostało wprowadzone zbyt późno. W Me 410B zastosowano nowy silnik DB 603G z lepszą sprężarką, jednak kłopoty z rozwojem tej jednostki napędowej spowodowały, że w pierwszych maszynach wersji B nadal stosowano DB 603. W nowym samolocie wzmocniono podwozie, nowy system tlenowy i zamontowano podwieszenia na dwa zbiorniki paliwa, po 300l. MG17 zastąpiono MG131, z zapasem 1000 naboi. Zamontowano nowy celownik Revi 16B. W niektórych Me 410B-2 montowano w komorze bombowej montowano WB 151A.Zastosowanie (Me 410) w jednostkach bombowych:Pięć pierwszych Me 410 dotarło do Luftwaffe w styczniu 1943r. Pierwszą jednostką wyposażoną w Me 410 była Erprobungsstaffel 410,w październiku 1943r.włączono ją do KG2, jako 12. Staffel. W czerwcu 1943r. stworzona została GruppeV/KG 2, wyposażona w 30 Me 410, jej zadaniem były nocne ataki na Wielką Brytanie. Pierwszą stratę odnotowano już 27.06. kiedy to jedna z maszyn, została zniszczona przez nieprzyjacielskie myśliwce, stojąc na lotnisku. W ciągu miesiąca eksploatacji stracono jeszcze osiem Me 410, z czego cztery w warunkach bojowych (jeden z nich zestrzelony przez Mosqito). W sierpniu ponownie utracono osiem maszyn (pięć w walce i trzy bez udziału przeciwnika), jednak w tym samym miesiącu zaczęto odnotowywać pierwsze zwycięstwa w powietrzu, m.in. zestrzelono dwa Stirling’i (łącznie w sierpniu zestrzelono cztery maszyny). Wrzesień okazał się szczęśliwy dla pilotów Me 410, straty ograniczyły się do trzech maszyny w tym jednej w wypadku (reszta podczas działań bojowych), zestrzelono dwa Lancaster’y. W październiku utracono trzy samoloty, wszystkie w wyniku działań nieprzyjaciela. W związku z sukcesami odnoszonymi w zwalczaniu przeciwnika w powietrzu 11.11.1943r. do Gruppe V, trafiło siedem samolotów w wersji myśliwskiej, jednak w tym samym miesiącu straty sięgnęły dziewięciu maszyn, w grudniu sześciu, a w styczniu ośmiu, w tych miesiącach nie odnotowano zwycięstw powietrznych. 06.02.1944r. V/KG 2 przemianowano na II/ KG 51, mimo iż była to jednostka o symbolach oznaczających zastosowanie bombowe, jej Me 410 zostały wysłane do celów niszczycielskich, pierwsza akcja miała miejsce 6 września 1943r. wtedy to po salwie z rakiet udało się zestrzelić jednego B-17, a drugiego uszkodzić. Potem nastały jeszcze dwa przechwycenia, które nie przyniosły żadnego efektu, więc V/KG 51 od połowy 1944r. Me 410 wysyłano powrotem nad Wielką Brytanie.W lutym 1944r. nastąpiły zmiany operacyjne, II/KG51 przemianowano na III/KG 3, jednostka ta dostała za zadanie loty intruderskie (niszczenie wracających z nocnych misji bombowców) nad Wielką Brytanią. Me 410A-1/U2, wyposażono w dwa zbiorniki paliwa po 300l., które pozwalały na dłuższe patrolowanie przestrzeni w okolicach brytyjskich lotnisk. 31.03.1944r. W.D. Maister zestrzelił lądującego Lancaster’a, w nocy z 11 na 12.04. zestrzelono dwa bombowce i jednego Spitfire’a, oraz Mosqito, później ofiarą Me 410 padły jeszcze dwa bombowce, jeden Mosqito oraz Miles Master II. W okresie w którym dokonano tych zestrzeleń w działaniach bojowych stracono trzy Me 410. W nocy 22/23.04.1944r. Me 410 odniosły swój największy sukces, podczas misji interuderskiej, napotkały na potężną formację wracającą z bombardowania terytorium Niemiec , zestrzelono 10 B-24 i jednego Albermarele V, utracono dwa Me 410. Noc 24/25.04 przyniosła kolejne dwa zwycięstwa (Lancaster i Halifax), jednak już następnej nocy Lt Wenning (zwycięzca z dnia poprzedniego) zderzył się z swoją piątą ofiarą Oxford,Em . Kolejne zestrzelenia odnotowano dopiero 07.05, kiedy to Oblt Czerwinski zestrzelił Halifax’a, a następnej nocy kolejnego, w maju odniesiono łącznie 9 zwycięstw w powietrzu tracąc jednego Me 410. Po inwazji w Normandii kontynuowano działania Me 410, jednak w czerwcu stracono 11 maszyn, odnosząc 10 zwycięstw nad bombowcami aliantów. Później stracono jeszcze sześć maszyn nie odnotowując żadnych zwycięstw, pod koniec sierpnia jednostki wycofano z frontu w celu przezbrojenia na Me 262 A-2.

Rozpoznawcze zastosowanie Me 410:

W maju 1943r. pierwsze rozpoznawcze M 410 trafiły do 2.(F)/122, operującej nad Włochami, zastępując nieudane Me 210, do czerwca 1944r. utracono 26 maszyn, w tym jedną która w stanie zdatnym do lotu dostała się w ręce Brytyjczyków. Później (w grudniu 1943r.) do 122 Fernaufklarungsgruppe dołączyły 4. I 6. (F)/122 wyposażone w maszyny zaprojektowane w zakładach Junkers’a . Do końca 1944r. 2.(F)/122 strąciła jeszcze dziesięć maszyn, a 08.06.1944r. wykonała 3000 misje, późniejsza eksploatacja to historia kolejnych strat, jednostka latała do marca 1945r. (później samoloty wycofano do Niemiec) wykonując 3326 misji rozpoznawczych.W trakcie roku 1944, 1.(F)/121 została niemal w pełni przezbrojona na Me 410, samoloty skutecznie wykonywały swoje zadania, skutecznie rozpoznając rejon Plymouth, a później (po inwazji) tereny Normandii. W lipcu 1944r. 1.(F)/121 została przeniesiona na Okręcie (koło Warszawy), w trakcie użytkowania Me 410, w tej jednostce stracono 10 maszyn. Innymi jednostkami rozpoznawczymi wykorzystującymi Me 410 były: 5.(F)/122, operująca na froncie wschodnim, która utraciła dwa Me 410 (jednego od ognia własnych myśliwców), I/NJG 1 przezbrojona później na He 219A, oraz na krótkie okresy czasu III/NJG 1, III/NJG 2 i I/NJG 5. Kilka Me 410 trafiło do Seenotgruppe 80, w której miały patrolować teren Morza Północnego i osłaniać inne samoloty grupy, jeden z Me 410 jednostki zestrzelił Halifax’a, straty wyniosły dwa Messerschmitt’y. Pod koniec wojny Me 410pojawiły się w Seenotsgruppe 81, nie odnosząc żadnch zwycięstw, ani żadnych strat.