Fokker Eindecker E.I Fokker Eindecker E.I

Fokker E-I, M-5K
- samolot myśliwski, jednomiejscowy jednopłatowy. Po wybuchu I wojny światowej lotnictwo było stosunkowo nowym rodzajem broni. Po trochę niedocenianym przez większość sztabowców, w rzeczywistości osiągi samolotów na wiele nie pozwalały. Od chwili wybuchu wojny do jesieni 1914 roku samoloty zdobyły uznanie, były nieocenione w rozpoznaniu. Zwłaszcza na frocoie zachodnim gdzie front praktycznie na całej długości się ustabilizował i wrogie armie odgrodziły się kilkoma pasami zasieków i okopów. Wysyłanie kawalerii jako rozpoznanie graniczyła wręcz z samobójstwem. Rozpoznanie za pomocą balonów obserwacyjnych mimo iż pomocne nie do końca dawało odpowiedź na wszelkie pytania. Sterowce jako bardzo powolne i potężne aerostaty, bardziej od samolotów podatne na warunki atmosferyczne i łatwiejsze do zestrzelenia z ziemi nie mogły się w tym względzie pochwalić. Samolot w kilka miesięcy stał się głównym i praktycznie jedynym narzędziem rozpoznania. Gdy dowódcy oby walczących stron zaczęli doceniać role rozpoznania, powstał pomysł jak uniemożliwić rozpoznanie wrogiej armii. We Francji ponieważ większości samolotów wojskowych tym okresie to pchacze (samoloty dwumiejscowe ze śmigłem pchającym) w przedniej kabinie mocowano ruchomy kaem tak by obserwator mógł prowadzić ogień do nieprzyjaciela. Innym rozwiązaniem było umieszczenie kaemu na kadłubie tak by strzelał przez tarcze obracającego się śmigła. By zabezpieczyć śmigło przed przestrzeleniem w miejscu gdzie przelatywały pociski założono trójkątne odbijacze stalowe. Rozwiązanie doraźne zabezpieczało śmigło przed zniszczeniem ale montaż na śmigle dodatkowych oporów zmniejszał osiągi samolotu. W takim momencie sprytem wykazał się Antony Fokker. W jego zakładach w Schwerinie pod kierunkiem inżyniera Heinricha Luebbego zbudowano sprawnie działający synchronizator do broni. Zasada działania była prosta w tym momencie gdy śmigło przelatuje przed lufą blokowany jest zamek kaemu. Kolejną innowacją Fokera było skonstruowanie samolotu w układzie jednomiejscowym z jenym płatem. Owczesne samoloty po obu stronach frontu posiadały praktycznie takie same osiągi, doścignięcie przeciwnika było praktycznie nie możliwe. Dlatego Fokker E-I ostrzymał jeden płat dzięki czemu poprawiła się prędkość lotu a ponieważ samolot posiadał lekką konstrukcję i tylko pilota na pokładzie posiadał także większą prędkość wznoszenia. Piloci Fokkera otrzymali do walki znakomite narzędzia. Mogli dogonić każdego przeciwnika lub w dowolnym momencie przerwać walkę i uciec. Sprawnie działający kaem wraz z celowaniem za pomocą całego samoloty było bardziej racjonalne niż rozwiązanie z ruchomym kaemem w pchaczach.

Mimo iż E-I powstał pod wrażeniem francuskiego Marane Saulnier L była to autorska konstrukcja, oznaczenie E oznaczało Eindecker - jednopłatowiec. Prototyp pod oznaczeniem M-5K/MG oblatano na początku 1915 roku. Uruchomiono produkcję seryjną a ponieważ w tym czasie nie istniały jeszcze znane dziś jednostki myśliwskie. Do każdej jednostki rozpoznawczej wysyłano po 2-3 samoloty Fokker E-I w celu zwalczania samolotów przeciwnika. Pierwsze zwycięstwo na Fokkerze odniósł 1 lipca 1915 por Kurt Wintgens ale ponieważ samolot spadł dość daleko za liniami frontu nikt nie mógł potwierdzić zwycięstwa i nie zostało ono oficjalnie zaliczone. Dlatego 1 sierpnia 1915 gdy max Immelman zestrzelił kolejny samoloty został okrzyknięty pierwszym zwycięzcą ponieważ brytyjski samolot Be-2 rozbił się po niemieckiej stronie i można to było, potwierdzić. Straty Brytyjczyków i francuzów zaczęły się zwiększać. Okres ten nazwano „Bicz Fokkera” straty zadane przez samoloty mogły by być znacznie większe lecz produkcja Fokkerów w tym okresie była jeszcze stosunkowo wolna. Zbudowano około 50 samolotów E-I, na taśmach produkcyjnych zastąpiły je samoloty E-II o nieco mniejszej rozpiętości i z mocniejszym silnikiem. Okres przewagi nie trwał długo w koncu 1915 roku samoloty nie sprostały już samolotom Nieuport 11 i Airco DH-2 i zaczeto je wycofywać z pierwszej linii.

Z pośród asów lotniczych swoje pierwsze zwycięstwa na E-1 odnieśli Max Immelman (18 zwycięstw), . Oswald Boelcke (40 zwycięstw), Kurt Wintgens (18 zwycięstw), von Gerstoff

Jako ciekawostkę można dopisać iż dla obniżenia widzialności samolotu jeden egzemplarz pokryto przeźroczystym celuloidem. Miało to poodować i same rurki i belki konstrukcji będą znacznie łabiej widzialne. Lecz celuloid znacznie gorzej spełniał wymagania wytrzymałościowe w odróżnieniu od płótna i od pomysłu odstąpiono

KONSTRUKCJA
- mieszana, kadłub spawany z rur stalowych, kryty na silniku blachą duralową, dalej płótnem, skrzydła drewniane kryte płótnem, bez lotek, pochylenie boczne uzyskiwano dzięki zwichrzaniu aerodynamicznemu, podwozie stałe dwukołowe z płozą ogonową

NAPĘD - silnik rotacyjny 7 cylindrowy Oberursel OU o mocy 80 kM, śmigło drewniane dwułopatowe

UZBROJENIE
- zsynchronizowany kaem LMG 08/15 Spandau kal. 7,92 mm na kadłubie


DANE TECHNICZNE - prototyp


rozpiętość m 8,95
długość m 6,75
wysokość m 2,40
powierzchnia nośna m2 14,4
masa własna kg 350
masa całkowita kg 560
prędkość maksymalna km/h 131
prędkość przelotowa km/h 110
wznoszenie na m 1000
min,sek 7,00
pułap m 3000
zasięg km ok. 220


Oprac. Jacek Waszczuk