Letov Š-231

Letov Š-231 - w ramach modernizacji czechosłowackiego lotnictwa w 1933r. fabryka Letov w Pradze przedstawiła projekt eleganckiego myśliwca oznaczonego Letov Š-231. Projektanci mieli już konieczne doświadczenie zdobyte przy opracowywaniu myśliwca Letov Š-31, który był budowany seryjnie. Największą uwagę zwrócono więc na właściwości aerodynamiczne. Pierwszy lot prototypu (początkowo oznaczonego Š-31A) doszedł do skutku 17 III 1933r., a samolot pilotował pilot-oblatywacz Kovanda. 21 VII 1933r, prototyp przechodził testy w Wojskowym Instytucie Technicznym Lotnictwa (VTLU) w Pradze. Krótko potem prototyp został rozbity, a pilotujący go sierżant R. Cernin zginął. Katastrofa ta wykazała niedostateczną sztywność samolotu, mimo że poprzednio prowadzone próby statyczne wypadły prawidłowo. W wyniku porozumienia między Ministerstwem Obrony a fabryką Letov został zamówiony drugi prototyp i 33 egzemplarze seryjne. W 1934r. drugi prototyp przechodził intensywne próby w VTLU, w wyniku których udzielono 3 XI 1934r. zezwolenia na podjęcie produkcji seryjnej. Cena płatowca Š-231 została skalkulowana na 264 tys. koron. W samoloty te zostały wyposażone 35 i 36 eskadra 2 Pułku Lotniczego w Ołomuńcu, gdzie służyły jednak tylko przez 2 lata. Na przełomie 1936 i 37r. powróciły do fabryki, gdzie zostały zdemontowane, a następnie wysłane siłom Republiki Hiszpańskiej. Pierwszych 7 egzemplarzy przybyło do Bilbao pod koniec 1936r. Zostały one przydzielone do bazy Santander. Brakowało jednak instrukcji obsługi i przeszkolonego personelu, toteż do wszystkiego musiano dochodzić metodą prób i błędów. 4 samoloty zostały rozbite na skutek zbyt długiego rozbiegu. Pozostałe 3 zostały użyte bojowo. Pilotami byli Miguel Zambiudo, Berbero Olmos i Juan Olmos. Ten ostatni został schwytany razem z samolotem w maju 1937r. Następny Š-231 został zniszczony w czasie bombardowania lotniska w Gijon, a ostatni wpadł w ręce frankistów w Santander. Około 10 dalszych Š-231 zostało dostarczonych do Cartageny w II połowie 1937r. Wyposażono w nie 2 Eskadrę 71 Grupy Powietrznej pod dowództwem kpt. Jose Bastidy. Jeden z tych samolotów oznaczony CL-004 lądował przymusowo we Francji na skutek błędu w nawigacji i został internowany. Hiszpańskie Š-231 przezbrojono w karabiny Vickers MG. Dalsze losy tych samolotów nie są znane, prawdopodobnie zostały zniszczone w Banolas w lutym 1939r., gdy zakończyła się hiszpańska wojna domowa. Samoloty tego typu były również używane przez lotnictwo Estonii.

Konstrukcja: jednosilnikowy, jednomiejscowy metalowy dwupłat, podwozie klasyczne dwukołowe stałe. Silnik gwiazdowy Bristol Mercury IVS2 o mocy 368 kW (500 KM) lub GR 9 Brs o mocy 412 kW (560 KM) osłonięty pierścieniem Townenda, śmigło drewniane, dwułopatowe Letov. Paliwem była mieszanka benzyny, benzolu i alkoholu.

Uzbrojenie: 4 k.m. Strakonice MG wz. 30 kal. 7.92 mm, dwa z nich zamontowane w dolnym skrzydle, pozostałe w kadłubie przed kokpitem. Samolot mógł przenosić 6 lekkich bomb na wyrzutnikach pod skrzydłami.

Dane techniczne:

Rozpiętość

10,06 m

Długość

7,85 m

Wysokość

3 m

Powierzchnia nośna

21,5 m2

Masa własna

1280 kg

Masa całkowita

1770 kg

Prędkość maksymalna

348 km/h

Pułap

9300 m

Zasięg

700 km


                                                                                        Opracował: Paweł Szczepaniec