Avia B-534

Avia B-534 - samolot myśliwski  powstał pod kierunkiem inż. Frantiąka Novotnego jako rozwinięcie konstrukcji myśliwca Avia B-34. Pierwszy prototyp wyposażony w mocniejszy silnik i ze starannie opracowaną aerodynamiką, oznaczony początkowo B-34.2, został oblatany w 25 IV1933r. Wkrótce potem oznaczenie myśliwca zmieniono na B-534.1. W 1934r. pilot fabryczny Avii – Koci osiągnął na drugim prototypie B-534.2 prędkość 365 km/h, co przesądziło skierowaniu samolotu do produkcji seryjnej. Pierwsze egzemplarze trafiły do jednostek liniowych w 1935r, kiedy to otrzymał je 4 Pułk Lotniczy w Pradze. W sumie zbudowano 584 egzemplarze.

Wersje:  

  • B-534-I samolot myśliwski z 1935, seria 100 egzemplarzy.

  • B-534-II samolot myśliwski z 1935, seria 46 egzemplarzy.

  • B-534-III, samolot myśliwski z 1936 z osłoną kabiny pilota, seria 36 egzemplarzy.

  • B-534-IV samolot myśliwski z 1936, seria 281 egzemplarzy; silnik HS o podwyższonej mocy 655 kW (890 KM).

  • Bk-534 wyposażony w działko 20 mm strzelające poprzez piastę śmigła i 2 karabiny maszynowe; seria 121 egzemplarzy.

W 1939r. wszystkie samoloty B-534 dostały się w ręce Niemców, którzy używali ich do szkolenia pilotów i holowania celów powietrznych. Brały udział także w próbach wyposażenia w samoloty pokładowe sterowca Graf Zeppelin. 78 Avii B-534 zostało w 1939r. przekazanych Bułgarii. Były one wykorzystywane prze lotnictwo myśliwskie, nie odnosząc jednak większych sukcesów. 

60 samolotów B-534  znalazło się w lotnictwie faszystowskiej Słowacji, gdzie sformowano z nich 3 dywizjony myśliwskie. Wykorzystywano je we wrześniu 1939r. przeciwko Polsce. W walkach jedna Avia została zestrzelona przez artylerię przeciwlotniczą, słowaccy piloci zestrzelili 2 nieuzbrojone RWD-8 lecące na Węgry. Dywizjony te wzięły również udział w 1941r. w walkach na froncie wschodnim. Używane były również w czasie bitwy stalingradzkiej aż do października 1942r., gdy zostały zastąpione przez nowoczesne Bf-109E. Niemcy zwlekali bowiem z przezbrojeniem słowackich eskadr, ponieważ wśród pilotów zdarzały się przypadki przechodzenia na stronę radziecką. Beznadziejnie przestarzałe Avie służyły pod Stalingradem już tylko do patrolowania. Dwa samoloty B-534 i 1 Bk-534 w 1944r. dostały się w ręce słowackich powstańców. Zostały użyte bojowo przeciw wojskom niemieckim. Bombardowano z nich pozycje nieprzyjacielskie, a pilot jednej z nich – Cyprich zestrzelił Junkersa Ju-52.

Konstrukcja mieszana, jednosilnikowy, jednomiejscowy dwupłat, podwozie klasyczne dwukołowe stałe. 12-cylindrowy silnik rzędowy Hs 12 Ydrs o mocy 626 kW (850 KM); produkowany na licencji w zakładach Avia.

Uzbrojenie: 4 k.m. wz. 30 kal. 7.62 umieszczone po bokach kadłuba. Wyrzutniki bombowe pozwalające zabierać 8 bomb po 10 kg lub 4 po 20 kg

Dane techniczne wersji B-534-I

Rozpiętość

9,4 m

Długość

8,18 m

Wysokość

3,15 m

Powierzchnia nośna

23,56 m2

Masa własna

1314 kg

Masa całkowita

1913 kg

Prędkość maksymalna

360 km/h

Pułap

9500 m

Zasięg

600 km

                                                                                                      Opracował: Paweł Szczepaniec