Aero L-29 Delfin w Muzeum Luftwaffe w Berlinie

 

 

Aero L-29 „Delfin” - Dwumiejscowy samolot szkolno-treningowy z napędem odrzutowym, przeznaczony do przygotowania pilotów wojskowych do latania odrzutowymi samolotami bojowymi, skonstruowany w latach 50. w Czechosłowacji przez Jana Vlčeka, Zdenka Rubliča i Karela Tomáša. Prototyp został oblatany 5 kwietnia 1959 r. W 1961 r. samolot L-29 zwyciężył w przeprowadzonym w Moskwie konkursie na odrzutowy samolot szkolno-treningowy dla Układu Warszawskiego, pokonując samoloty Jak-30 i TS-11 Iskra. W 1963 r. rozpoczęła się produkcja seryjna i Delfiny zostały przyjęte do uzbrojenia sił powietrznych ZSRR i pozostałych krajów Układu Warszawskiego z wyjątkiem Polski, która zdecydowała się na eksploatację własnego samolotu TS-11 Iskra.

 

Prócz podstawowej wersji szkolnej powstała też jednomiejscowa wersja akrobacyjna L-29A i dwumiejscowa wersja rozpoznawcza L-29R, wyposażona w aparaty fotograficzne. Do 1974 r. w zakładach Aero Vodochody i Let Kunovice zostało wyprodukowanych 3655 egzemplarzy. Spośród nich około 2000 trafiło do ZSRR, 400 do lotnictwa czechosłowackiego, a pozostałe do Bułgarii, NRD, Rumunii i na Węgry. Później Delfiny znalazły się w siłach powietrznych Czech, Słowacji, Azerbejdżanu, Tadżykistanu, Gruzji, Afganistanu, Egiptu, Syrii, Iraku, Angoli, Mali, Ghany, Ugandy i Wietnamu. Pewna liczba egzemplarzy wycofanych z lotnictwa wojskowego trafiła do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii, RPA i na Słowację, gdzie są używane przez prywatnych właścicieli.

Prezentowany poniżej egzemplarz nr seryjny 99 3241 został wyprodukowany w 1969 roku w zakładach Aero Vodochody w ramach 32 serii produkcyjnej. Służył w czechosłowackich a następnie czeskich siłach powietrznych. W 2004 r. został przekazany do Muzeum Lotnictwa Praga-Kbely (Letecké muzeum Praha-Kbely), skąd drogą wymiany za TS-11 Iskra bis D nr ser. 3H-1212 trafił w 2014 r. do Muzeum Lotnictwa Polskiego.

Aero L-29 Delfin

 

Podstawowe dane techniczne wersji samolotu L-29:

L-29 L-29R L-29A

Rozpiętość skrzydeł (m) 10,29 10,60 10,29

Długość (m) 10,81 10,81 10,81

Wysokość (m) 3,13 3,13 3,13

Powierzchnia nośna (m2) 19,80 19,80 19,80

Masa pustego samolotu (kg) 2364 2500 2000

Masa startowa normalna (kg) 3324 3500 2600

Masa startowa maksymalna (kg) 3586 3920

Prędkość maksymalna pozioma na wysokości 5 km (km/h) 622 575 667

Prędkość lądowania (km/h) 140-150 155-165 138

Zdolność wznoszenia się w 0 m (m/s) 13,2 9,5 17,3

Ciąg silnika M-701 (kN) 8,73 8,73 8,73

Rozbieg, beton (m) 600 650-900 330

Zasięg (km) 680 na wysokości 5 km 500-670 na wysokości 1 k

 

Muzeum Lotnictwa Polskiego