Savoia-Marchetti SM.79

Savoia-Marchetti SM.79
- Samolot ten powstał w znanej włoskiej firmie lotniczej Societa Italiana Aeroplani Idrovolanti Savoia Marchetti. Skonstruował go specjalnie do udziału w wielkim wyścigu samolotów Londyn — Australia, organizowanym w 1934 r. przez Mac Robertsona, inż. Alessandro Marchetti. Samolot SM.79 Sparviero (Krogulec) został zbudowany w układzie dolnopłata, napędzonym przez 3 silniki gwiazdowe 9-cylindrowe Piaggio Stella, każdy o mocy 449 kW (610 KM), z wciąganym w locie podwoziem. Samolot oznaczony SM.79P przystosowano w 1935 r. do przewozu 8 pasażerów. Wyposażono go w 3 silniki gwiazdowe Alfa Romeo R.C.35 o mocy 552 kW (750 KM) każdy. Stanowił udany prototyp zbudowanego w 1937 r. samolotu pasażerskiego SM.83.
 

Wersję wojskową o symbolu SM.79I Sparviero, będącą samolotem bombowym, wykonano w 1936 r. Była ona napędzona 3 silnikami gwiazdowymi 9-cylindrowyml Alfa Romeo 126 R.C.34 o mocy po 574 kW (760 KM), umieszczonymi: z przodu kadłuba i po jednym w każdym ze skrzydeł. Kadłub od silnika do kabiny miał konstrukcje duralową półskorupową, w tylnej części kratownicową, całość zaś kryta była płótnem. Za silnikiem mieściła się zakryta kabina załogi, wyposażona z boków  w liczne okienka. Nad kabiną znajdowała się osłona stanowiska strzeleckiego ze stałym k.m. Breda kal. 12.7 mm strzelającym do przodu i takim samym ruchomym karabinem strzelającym do tyłu. Identyczny karabin maszynowy był zamontowany w tylnej podkadłubowej gondoli. W odsuwanych oknach po obu bocznych stronach kadłuba umieszczono 2 k.m. Lewis kal. 7.7 mm.

Samolot SM.79I był stosunkowo szybkim (prędkość maksymalna 430 km/h) i dobrze uzbrojonym bombowcem. Zaczęto go sukcesywnie wprowadzać do Regia Aeronautica (włoskiego lotnictwa królewskiego) począwszy od 1936 r. Samolotów tych użyli Włosi w Hiszpanii po stronie gen. Franco przeciwko armii republikańskiej w latach 1936-38, 80 samolotów zostało po upadku rewolucji przekazane Hiszpanii. 45 egzemplarzy zakupiła Jugosławia.

 

W drugiej połowie 1939 r. lotnictwo i wło­skie otrzymało nową wersję bombowo-torpedową, oznaczoną SM.79II. Samolot ten wyposażono w 3 silniki gwiazdowe Piaggio P.XI R.C.40. Samolot mógł zabierać 2 torpedy pod kadłubem o ładunku bojowym 2x200 kg.

 

W 1943 r. po zerwaniu przez Włochy przymierza z Trzecią Rzeszą na kontrolowanych przez Niemców terenach powstała kolejno wersja SM.79III lepiej uzbrojona (działko kal. 20 mm i doskonalsza  aerodynamicznie.  Ogółem  w latach 1934-44 wyprodukowano 1330 samolotów SM.79.

Inne odmiany:

  • SM.79B - samolot bombowy z 1936r.; wersja dwusilnikowa dla Rumunii (48 egz.) oraz małe serie dla Iraku i Brazylii, wyposażony w silniki gwiazdowe FIAT A.80 RC o mocy 758 kW (1030 KM) każdy. Uzbrojenie stanowiły 3 ruchome k.m. Breda kal. 12,7 mm oraz bomby o masie 1000 kg.
  • SM.79C - samolot bombowy z 1937r., przystosowany do zadań specjalnych, zbudowano serię 5 egz.
  • SM.79JR - samolot bombowy z 1938r. będący modyfikacją S.M.79B, dwusilnikowy. Produkcję licencyjną podjęły rumuńskie zakłady IAR
  • SM.79P - włoski samolot bombowy z 1934r.; prototyp, trzysilnikowy. w 1936r. uzyskał rekordową prędkość 420 km/h w obwodzie zamkniętym 1000 km z ładunkiem użytecznym 2000 kg, później przebudowany na pasażerski.
  • SM.79T - samolot bombowy dalekiego zasięgu z 1938r., przystosowany do grupowego przelotu przez Atlantyk; trzysilnikowy. Zbudowano serię 11 egzemplarzy.

Samoloty SM.79I i II stosowano na wszystkich frontach włoskich podczas II wojny światowej, SM.79II zatopiły na Morzu Śródziemnym znaczna liczbę brytyjskich i alianckich statków handlowych i okrętów wojennych, w tym m.in. lotniskowiec Eagle i niszczyciele: Husky, Jaguar, Legion i Southwall. Samoloty rumuńskie brały udział w walkach na froncie wschodnim.

 

Konstrukcja: Samolot SM.79 był pięciomiejscowym samolotem bombowo-torpedowym, dolnopłatem o konstrukcji mieszanej: podwozie klasyczne - wciągane w locie; napęd: 3 silniki gwiazdowe 14-cylindrowe Alfa Romeo 126 R.C.34 (SM.79I) o mocy 274 kW (780 KM) lub Piaggio P.XI R.C (SM.79 II) o mocy 736 kW (1000 KM) każdy, śmigła trójłopatowe metalowe.

 

Uzbrojenie: 3 k.m. Breda kal. 7.7. mm w górnym i dolnym stanowisku strzeleckim, 2 k.m. Lewis kal. 7.7.mm w bocznych okienkach kadłuba. Samolot mógł przenosić łącznie 1250 kg bomb (2x500 kg, 5x250 kg lub 12x100kg), wersja torpedowa przenosiła 2 torpedy.

Dane techniczne (SM-79I):

Rozpiętość

21,18 m

Długość

16,18 m

Wysokość

4,09 m

Powierzchnia nośna

61 m2

Masa własna

6940 kg

Masa całkowita

10 700 kg

Prędkość maksymalna

430 km/h

Pułap

6500 m

Zasięg

1700 km

                                                                                                                                 Opracował: Paweł Szczepaniec