Halifax B Mk.III Halifax B Mk.III

Handley Page Halifax HP-57, HP-61, HP-71 (Ciężkie bombowce w RAF otrzymywały nazwy od hrabstw w Wielkiej Brytanii, dlatego samolot nazwano Halifax) - ciężki samolot bombowy, załoga 7 osób, skonstruowany przez G. R. Valkerta, prototyp oblatał mjr J. L. Codes 25 października 1939 roku, w następnym roku samolot wszedł dfo produkcji w wersji B Mk-I. W sierpniu następnego roku powstała wersja Mk-II ze zmienionym uzbrojeniem i mocniejszymi silnikami. Przejściowe kłopoty z produkcją silników rzędowych spowodowały iż należało rozejrzeć się za innym napędem, dlatego w lipcu 1943 roku powstała wersja Mk-III napędzana silnikami gwiazdowymi, Mk-IIIC wersja transportowa. Wersja B Mk-V jest modyfikacją Mk-I z mocniejszymi silnikami
rzędowymi i niewielkimi zmianami, GR Mk-V wersja do współpracy z ruchem oporu o zwiększonym zasięgu, Mk-VI wersja z mocniejszymi silnikami gwiazdowymi oblatana 10
października 1944 roku. Mk-VIC wersja transportowa, Mk-VII jest poprawionym modelem Mk-VI, wersja Mk-VIIIC nie uzbrojona służyła do transportu 11 passażerów i do 3600 kg ładunku w specjalnym podkadłubowym zasobniku, ostatnia seryjna wersja Halifaxa to Mk-IX (oznaczenie zakładowe HP-71) desantowa do zrzutu 24 uzbrojonych żołnierzy. Na bazie samolotu bojowego opracowano samolot transportowy HP-70 Halton, w zasadzie był to nowy samolot odziedziczył od pierwowzoru w zasadzie tylko skrzydła z silnikami. Łącznie do 1946 roku zbudowano 6176 samolotów Halifax wszystkich wersji.

Do RAF Halifaxy trafiły w listopadzie 1940 roku i pierwszym dywizjonem który uzyskał gotowośc bojową na Halifaxach był 35 dywizjon RAF. Pierwsze loty bojowe wykonano nocą 11/12 marca 1941 roku atakując Le Havre. Użytkowo Halifaxy ustępowały nieco samolotom Lancaster, w związku z tym w drugiej połowie wojny częściej używane były do innych zadań, zrzutów zaopatrzenia, spadochroniarzy, holowanie szybowców transportowych (między innymi szybowce Hamilcar). Jednym z dywizjonów użytkujących maszyny był 301 Polski Dywizjon Bombowy. Podczas II wojny na Halifaxach wykonano 75 532 loty bojowe zrzucając 227 610 t bomb. W statystykach bojowych na jedną utraconą w lotach bojowych maszynę zrzucano 56 t bomb. Ostatni lot bombowy wykonano nocą 2/3 maja 1945 roku, wtedy bombardowano Flensburg, siedzibe rządu Niemiec. Ostatnie Halifaxy używano w pierwszej linii w RAF do 1952 roku. Samoloty weszły także na wyposażenie lotnictwa innych państw, między innymi Australii, Francji, Kanady, Nowej Zelandii, Pakistanu

KONSTRUKCJA - duralowa półskorupowa, kadłub mieści komore bombową, na skrzydłach lotki, klapy krokodylowe, komory bombowe przy kadłubie, na krawędzi natarcia nóż do przecinania lin balonów zaporowych, w lewym płacie reflektor do lądowania, podwozie trójkołowe chowane hydraulicznie wyposażone w hamulce


NAPĘD

WERSJA Mk-I 4 - silniki rzędowe 12 cylindrowe chłodzone cieczą Rolls Royce
Merlin X z dwubiegowymi sprężarkami o mocy po 1280 kM

WERSJA Mk-II - silniki Merlin 20 lub 22 o mocy po 1390 kM

WERSJA Mk-III - silniki gwiazdowe Bristol Hercules XVI o mocy po 1680 kM

WERSJA Mk-V - silniki rzędowe Merlin 22 o mocy po 1390 kM

WERSJA Mk-VI - silniki gwiazdowe Bristol Hercules 100 o mocy po 1249 kW

WERSJA Mk-VII - silniki Bristol Hercules XVI, śmigła trójłopatowe metalowe lub drewniane samonastawne Rotol lub De Havilland


UZBROJENIE

WERSJA Mk-I 7 - ruchomych kaemów Browning kal. 7,69 mm, 5900 kg bomb w komorach bombowych w kadłubie i skrzydłach

WERSJA Mk-IIA 9 - ruchomych kaemów Browning kal. 7,69 mm w 3 wieżyczkach oraz bomby

WERSJA Mk-III - ruchomy kaem kal. 12,7 mm, 5 ruchomych kaemów kal. 7,7 mm, 5600 kg bomb

WERSJA Mk-VI - ruchomy kaem kal. 12,7 mm, 5 ruchomych kaemów kal. 7,7 mm, 6600 kg bomb


DANE TECHNICZNE - WERSJA Mk-I / Mk-II / Mk-III / Mk-V /Mk-VI / Mk-VII

rozpiętość m 30,12 / 30,12 / 31,75 / 31,7 / 31,7 / 31,60
długość m 21,36 / 21,82 / 21,75 / 21,8 / 21,8 / 22,44
wysokość m 6,32 / 6,32 / 6,32 / ---- / 6,25 6,32
powieszchnia nośna m2 116,00 /116,00 / 118,4 / 118 / 118 / 118,4
masa własna kg 15237 / 15275 / 17208 / 17360 / 17300 / 17700
masa całkowita kg 24948 / 27200 / 29500 / 29150 /29800 /29482
prędkość maksymalna km/h 426 / 418 / 454 / 430 / 502 / 515
na wysokości m --- / --- / 4100 / --- / ----
prędkość przelotowa km/h 290 / 280 / 346 / --- / --- / 338
pułap m 6949 / 6960 / 7315 / --- / 7000 /7325
zasięg km --- / 2950 / 1658/ --- / ---/ ---
zasięg maksymalnie km 2993 / 3400 / 4800 / 4800 / 4800 / 5650


Oprac. Jacek Waszczuk