Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


F-117A Nighthawk US Air Force (USAF) - F-117A Nighthawk

Lockheed F-117 Nighthawk (Nighthawk – nocny jastrząb) - samolot szturmowy, pierwszy na świecie seryjny samolot produkowany w technologii STEALTH. Prace nad samolotem rozpoczęły się w połowie lat siedemdziesiątych. Wtedy to DARPA zaproponowała kilku wytwórniom lotniczym opracowanie wielozadaniowego myśliwca uderzeniowego klasy Stealth. Mimo iż wytwórni Lockheed nie zaproponowano kontraktu przystąpiła do prac na własne ryzyko. Tak rozpoczął się Projekt Harvey od opracowania samolotu doświadczalnego XST (demonstratora technologii). Prototyp XST został oblatany w 1977 roku, opracowanie samolotu w SKUNKS WORKS oraz przetestowanie miedzy innymi w STREFIE 51 zapewniło skuteczne ukrycie programu. Podczas prac zmodyfikowano założenia w efekcie zrezygnowano z funkcji myśliwca prace poszły w kierunku samolotu uderzeniowego i rozpoznawczego. Prace nad ostateczną wersją samolotu rozpoczęły się w 1978 roku i w czerwcu 1981 roku oblatano prototyp samolotu i tego samego roku USAAF zamawia serie 59 samolotów. W 1983 roku sformowano pierwszą jednostkę używającą F-117 4450TG (4450 Tactical Group) W 1992 roku po dostarczeniu wszystkich samolotów jednostkę przekształcono w 37 TFW (Taktical Fighter Wings – Taktyczne Skrzydło Myśliwskie) w składzie dwóch eskadr operacyjnych 415 i 416 oraz eskadry szkolnej 417. Dla zachowania tajemnicy samoloty do 1988 roku latały wyłącznie nocą. Po raz pierwszy odtajniono samolot 10 listopada 1988 roku, wtedy przedstawiciel Pentagonu zaprezentował zdjęcie samolotu. W 1989 roku wyrażono zgodę na wyemitowanie w telewizji krótkich migawek ze startu i lądowania samolotu. Dopiero 21 kwietnia 1990 roku oficjalnie zaprezentowano samolot dziennikarzom. Wtedy też okazało się iż opracowanie samolotu kosztowało około 6,5 mld USD z czego 65% przypadało na produkcję seryjną (łącznie 64 samoloty).

20 grudnia 1989 roku samoloty wykonały pierwsze loty bojowe podczas operacji Just Cause nad Panamą, lecz nie był to pełny sprawdzian sprawności samolotu. Dopiero operacja PUSTYNNA BURZA wykazała zalety maszyny, 16 stycznia 1990 roku o godzinie 23:35 pierwsze bomby Paveway spadły na irackie cele. F-117 były jedynymi samolotami atakującymi silnie bronione cele w rejonie Bagdadu w pierwszych dniach wojny. Do końca PUSTYNNEJ BURZY 36 uczestniczących samolotów wylatało 6900 godzin podczas lotów bojowych, w tym czasie zrzucono 2000 ton bomb kierowanych laserowo uzyskując skuteczność 85 % najwyższą spośród wszystkich maszyn uczestniczących w wojnie. Przy czym żaden z samolotów nie został zestrzelony czy nawet trafiony. Następnie samoloty używano nad Jugosławią. 28 marca 1999 roku jeden z samolotów został zestrzelony przez Serbski zestaw przeciwlotniczy S-125 koło wsi Budjanovici około 70 kilometrów od Belgradu. Co było powodem zestrzelenia? W celu ustalenia faktów powołano specjalną komisję która zbadała wszystkie dostępne czynniki i wydała zalecenia które pozwolą uniknąć podobnej sytuacji w przyszłości.

Oceniając wartość samolotu należy stwierdzić iż skuteczne powierzchnia odbicia radaru wynosi 1-10 mm². Cały samolot pokryty jest wielowarstwową powłoką pochłaniającą fale radarowe, szyby kabiny pilota napylone są tlenkami złota w taki sposób by stały się nieprzenikalne dla wiązki radarowej. Wloty powietrza do silnika osłonięte są siatką ochronną a dysze wylotowe są odpowiednio wyprofilowane tak by silniki nie dawały żadnego echa radarowego. Łączna skuteczna powierzchnia odbicia radarowego całego samolotu jest mniejsza od powierzchni jaką generował by hełm pilota. Dla podniesienia wartości bojowej na grzbiecie samolotu umieszczono odbiornik do uzupełniania paliwa w locie.

W 2004 roku w użyciu pozostało 55 maszyn, wszystkie wchodzą w skład 49 Skrzydła Myśliwskiego w Holloman. W latach dziewięćdziesiątych po raz pierwszy można było obejrzeć na pokazach lotniczych w Stanach Zjednoczonych i Europie, Jedną z pierwszych okazji w Europie był Berliński Salon Lotniczy. Ciekawostką było to iż podczas ILA Berlin F-117 był jedynym samolotem na całym lotnisku ochranianym przez żołnierzy z bronią długą

KONSTRUKCJA - metalowa, 95% konstrukcji nośnej wykonano ze stopów aluminium, całość pokryta wielowarstwową powłoką antyradiacyjną. Na skrzydłach lotki i klapy wychylane hydraulicznie, podwozie trójkołowe chowa w locie.

NAPĘD - dwa silniki turboodrzutowe dwuprzepływowe General Electric F-404-GE-F1D2 bez dopalacza o ciągu po 4800 daN

UZBROJENIE -
umieszczono w dwóch komorach bombowych o łącznej nośności 2280 kg, na uzbrojenie zwykle składają się jedna lub dwie bomby kierowane promieniami laserowymi lub dwa pociski antyradiolokacyjne AGM-88 HARM, bomby klasyczne lub bomby jądrowe.


DANE - F-117A


rozpiętość m 13,20
długość m 20,08
wysokość m 3,78
powierzchnia nośna m² 105,9
masa własna kg 15 880
masa całkowita kg 23 814
prędkość maksymalna Ma 0,9
prędkość lądowania km/h 278
pułap m 13 700
zasięg km 1850
dopuszczalne przeciążenia +6



Oprac. Jacek Waszczuk