Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


TBF Avenger

Grumman TBF "Avenger" - Zbudowany jako następca bombowca nurkującego Douglas "Devastator" Grumman TBF "Avenger" ("mściciel") był podstawowym amerykańskim samolotem torpedowo-bombowym na Pacyfiku. Projekt opracował Bob Hali, naczelny inżynier w zakładach Grummana, na podstawie wymagań dowództwa US Navy na jednosilnikowy samolot torpedowo-bombowy dalekiego zasięgu. Samolot wyposażono w zamykaną komorę wewnętrzną w kadłubie pod płatem i obrotową wieżyczkę grzbietową za kabiną załogi, z pojedynczym karabinem maszynowym kał. 7,62 mm. Bombardier mógł - zwalniając bomby na niskim lub średnim pułapie – patrzeć przed siebie albo się odwrócić i zająć stanowisko obronne w górnej części kadłuba, także wyposażone w karabin maszynowy. Pilot siedział wysoko, miał znakomite pole widzenia i obsługiwał strzelający do przodu karabin maszynowy kal. 7,62 mm. TBF Avenger mógł przenosić cztery bomby o masie po 227 kg albo jedną torpedę Mk 13 w komorze bombowej, a w razie potrzeby dodatkowe zbiorniki paliwa. Skrzydła zaprojektowano tak, by można je było składać wzdłuż kadłuba na pokładzie lotniskowca, a samolot miał oczywiście hak do lądowania. ("niszczyciel"),

Prototyp XCTBF-1 po raz pierwszy wzniósł się w powietrze 1 sierpnia 1941 r. i był wyposażony w silnik gwiazdowy Wright R-2600-8 o mocy 1268 kW (1723 KM). W grudniu 1941 r. US Navy zamówiła 286 samolotów seryjnych. Drugi prototyp przedstawiono publicznie 7 grudnia 1941 r., gdy dotarł komunikat o ataku Japończyków na PearI Harbor. Samolot przeszedł chrzest bojowy w bitwie o Midway, 4 czerwca 1942 r., gdy sześć takich maszyn wystartowało z pokładu L/SS Homet, ale z akcji wróciła tylko jedna. Brytyjskie lotnictwo morskie zakupiło pierwszą partię 395 Avengerów, zmodyfikowanych i wyposażonych w osprzęt produkcji brytyjskiej, oznaczonych TBF-1B "Tarpons" (z nazwy tej potem zrezygnowano). Ogółem dla lotnictwa brytyjskiego wyprodukowano 958 samolotów Avenger. Łatwa obsługa tych maszyn i dobra o nich opinia miały wpływ na rozpoczęcie w 1943 r. produkcji wersji TBF-1C, w której zastąpiono pojedynczy karabin maszynowy umieszczany w TBF-1A w przedniej części kadłuba, dwoma karabinami maszynowymi kal. 12,7 mm lub działkami kal. 20 mm zabudowanymi w skrzydłach. Odmiana TBF-1J otrzymała aparaturę meteorologiczną, oświetlenie kabiny oraz instalację przeciwoblodzeniową. Realizując zamówienie na nowy samolot, w 1942 r. rozpoczęto jego produkcję w zakładach Generał Motors, które oznaczyły go symbolem TBM. Najwięcej wyprodukowano wariantu TBM-3 (odpowiednik TBF-3) z silnikiem Wright R-2600-20 i posiadającego belki podskrzydłowe na rakiety lub dodatkowe zbiorniki paliwa oraz hak do lądowania na lotniskowcach. Dla polepszenia osiągów w wersji TBM często rezygnowano z ciężkiej wieżyczki obrotowej. TBF M-1D, TBN-3D i 3E posiadały pod prawym skrzydłem radar RT-5/APS-4. Inne urządzenia radarowe używane na samolotach Avenger to m.in. Aparatura Westinghouse ASB oraz zautomatyzowany system do bombardowania z niskiego pułapu APG-4 Sniffer. Ten ostatni miał dwie anteny pod skrzydłami ustawione pod kątem 40°. Po zainstalowaniu radaru, bombardier pełnił także funkcję jego operatora (radarzysty). Łącznie wyprodukowano 2290 maszyn TBF-1, 2882 - TBM-1 oraz 4664 – TBM-3 wraz z odmianami.

Wersje i odmiany:

  • TBF-1A "Avenger" - pierwsza wersja seryjna, uzbrojona w 1 stały i 1 ruchomy k.m. kal.7,62 mm oraz 1 ruchomy k.m. kal. 12,7 mm, bomby o masie 907 kg lub 1 torpedę

  • TBF-1B "Avenger" - pokładowy samolot bombowy z 1942r., produkowany na zlecenie lotnictwa brytyjskiego. Początkowo oznaczony Tarpon Mk I, później oznaczenie zmieniono na Avenger Mk I

  • TBF-1C "Avenger" - pokładowy samolot bombowo-torpedowy z 1943r, uzbrojony w 2 stałe k.m. kal. 12,7 mm, 1 k.m. kal. 12,7 mm i 1 k.m. kal. 7,62 mm ruchome. Samolot przenosił bomby o masie 907 kg lub 1 torpedę albo 8 niekierowanych pocisków rakietowych

  • TBF-1P "Avenger" - samolot rozpoznania fotograficznego z 1944r.

  • TBM-1 "Avenger" - pokładowy samolot bombowy z 1942r., produkowany w zakładach Eastern, odpowiadał wersji TBF-1

  • TBM-1C "Avenger" - samolot bombowy z 1943, odpowiednik samolotu TBF-1C. Zbudowano2332 egzemplarzy, w tym 334 egzemplarze dla lotnictwa brytyjskiego z oznaczeniem Avenger Mk II.

  • TBM-1CP "Avenger" - samolot rozpoznania fotograficznego z 1942r.

  • TBM-1E "Avenger" - samolot ze specjalnym wyposażeniem elektronicznym z 1943r.

  • TBM-1J "Avenger" - pokładowy samolot bombowy z 1943r., przystosowany do działania w Arktyce

  • TBM-3 "Avenger" - pokładowy samolot bombowo-torpedowy z 1943r. zbudowany w serii 4657 egzemplarzy. Zastosowano w nim silnik gwiazdowy 18-cylindrowy Wright R-2600-20 o mocy 1398 kW (1900 KM). Samolot uzbrojony był w 2 stałe i 2 ruchome k.m. kal. 12,7 mm, bomby o masie 900 kg lub 1 torpedę. 112 egzemplarzy dostarczono lotnictwu brytyjskiemu, używane pod oznaczeniem Avenger Mk III

  • TBM-3D "Avenger" - samolot bombowy nocny z 1943r., wyposażony w stację radiolokacyjną

  • TBM-3E "Avenger" - samolot bombowy z 1944r. produkowany też dla lotnictwa brytyjskiego (pod oznaczeniem Avenger AS Mk 4). Mniejsze modyfikacje tej wersji oznaczono: TBM-3H, J i L "Avenger" TBM-3N i P "Avenger" z 1945r. z 1944r oraz

  • TBM-1L "Avenger" - samolot z 1944r., przystosowany do oświetlania celów atakowanych w nocy

  • TBM-1P "Avenger" - samolot rozpoznania fotograficznego z 1944r.

  • TBM-3Q "Avenger" - samolot przeciwdziałania radioelektronicznego z 1946r.

  • TBM-3R "Avenger" - samolot transportowy z 1946r., zabierał 7 osób, przystosowany do współpracy z lotniskowcami

  • TBM-3S "Avenger" - samolot przystosowany do zwalczania okrętów podwodnych wspólnie z samolotem TBM-3W

  • TBM-3W "Avenger" - pokładowy samolot do zwalczania okrętów podwodnych z 1947 (przy współdziałaniu z samolotem TBM-3S), wyposażony w specjalne urządzenia radiolokacyjne

Konstrukcja: całkowicie metalowy, jednosilnikowy średniopłat wolnonośny. Podwozie klasyczne dwukołowe wciągane w locie. Załoga 3 osoby. Napęd stanowił silnik gwiazdowy:

  • 16-cylindrowy Wright R-2600-8 o mocy 1268 kW (1723 KM) w wersjach TBF-1 i TBM-1

  • 18-cylindrowy Wright R-2600-20 o mocy 1398 kW (1900 KM) w wersji TBM-3

Uzbrojenie: jw.

Dane techniczne (TBF-1A):

Rozpiętość

16,5 m

Długość

12,2 m

Wysokość

5 m

Powierzchnia nośna

45,52 m2

Masa własna

4100 kg

Masa całkowita

7000 kg

Prędkość maksymalna

434 km/h

Pułap

7132 m

Zasięg

2150 km.



opracowanie: "Gadzisko"
edycja: Paweł Szczepaniec