Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Lądujący Skyraider US Navy z okresu wojny wietnamskiej

 

Douglas A-1 Skyraider - amerykański pokładowy samolot szturmowy, w służbie od 1946 do lat 70., produkowany także w wersjach specjalistycznych, głównie wczesnego ostrzegania i walki radioelektronicznej. Był jednym z ostatnich śmigłowych, tłokowych samolotów bojowych używanych na świecie, w tym w szczególności w czasie wojny w Wietnamie. Zbudowano 3180 samolotów.

 

Historia - Historię Skyraidera rozpoczął ogłoszony pod koniec II wojny światowej przez lotnictwo amerykańskiej marynarki wojennej (US Navy), konkurs na jednosilnikowy samolot nowej, uniwersalnej klasy: samolot torpedowy - bombowiec nurkujący, oznaczonej BT (bomber-torpedo). W firmie Douglas Aircraft Company zaprojektowano wówczas samolot XBTD-1. W konkursie zwyciężyły dwie konstrukcje: XBTD-1 Douglasa i Martin XBTM-1, wyprodukowany następnie w niewielkiej serii jako Martin AM-1 Mauler. Lotnictwo marynarki zamówiło początkowo 623 samoloty Douglasa pod oznaczeniem BTD-1, po czym w lipcu 1944 ostatecznie z nich zrezygnowało.

Zespół Douglasa, którego głównym projektantem był Ed Heinemann, zaprojektował wówczas nowy samolot, o uproszczonej konstrukcji, oznaczony XBT2D-1. Marynarka wyraziła zainteresowanie nowym projektem, zamawiając próbną serię 15 maszyn, zwiększoną następnie do 25 egzemplarzy XBT2D-1, i zlecając dalszy rozwój. Samolot otrzymał początkowo nazwę Dauntless II, nawiązującą do udanego bombowca Douglas SBD Dauntless. Pierwszy prototyp został oblatany 18 marca 1945, wykazując bardzo dobre własności lotne. Był on wówczas największym jednosilnikowym samolotem świata. Napęd pierwszych czterech samolotów stanowił silnik gwiazdowy Wright R-3350-8 o mocy startowej 2300 KM, następnych R-3350-24W o mocy 2500 KM. Cechą szczególną było wyposażenie samolotów aż w 15 węzłów do podwieszania uzbrojenia. Uzbrojenie stanowiły ponadto 2 działka 20 mm. Sześć samolotów serii próbnej przebudowano na prototypy wersji specjalistycznych, ukazując duży potencjał konstrukcji samolotu. Marynarka początkowo chciała zakupić 548 egzemplarzy, lecz w związku z zakończeniem wojny liczba ta została zredukowana do 277.

W lutym 1946 samolot przemianowano na Skyraider, a w kwietniu - w związku z rezygnacją z wyróżniania klasy samolotów BT - zmieniono jego oznaczenie na AD (oznaczające pierwszy model samolotu szturmowego - klasy Attack, firmy Douglas). Wiosną 1946 samoloty serii próbnej na pokładzie lotniskowca przeszły badania, które wykazały konieczność wzmocnienia konstrukcji, zwłaszcza podwozia i usterzenia. Po wprowadzeniu zmian samolot skierowano do produkcji.

 

Wersje :
XBT2D-1 - jednomiejscowy prototyp torpedowego bombowca nurkującego (zbudowano 25)
XBT2D-1N - prototyp trzymiejscowego nocnego bombowca (przebudowano 2)
XBT2D-1P - prototyp wersji rozpoznawczej (przebudowano 1)
XBT2D-1Q - prototyp dwumiejscowego samolotu walki radioelektronicznej (WRE) (przebudowano 1)
AD-1 - jednomiejscowy szturmowiec (zbudowano 242)
AD-1Q - dwumiejscowy wariant WRE (zbudowano 35)
XAD-1W - prototyp trzymiejscowego samolotu wczesnego ostrzegania (przebudowano 1)
XAD-2 - prototyp ulepszonej wersji szturmowej AD-2 (przebudowano 1)
AD-2 - jednomiejscowy szturmowiec z silnikiem R-3350-26W o mocy 2700 KM (zbudowano 156)
AD-2D - nieoficjalne oznaczenie bezpilotowych AD-2 używanych do zbierania materiałów radioaktywnych po próbnych wybuchach jądrowych.
AD-2Q - dwumiejscowa wersja WRE (zbudowano 21).
AD-2QU - AD-2Q przystosowany ponadto do holowania celów powietrznych, zbudowano 1.
AD-3 - początkowo przewidywane oznaczenie wersji turbośmigłowej A2D
AD-3 - jednomiejscowy szturmowiec o ulepszonej konstrukcji (zbudowano 125)
AD-3N - trzymiejscowy bombowiec nocny (zbudowano 15)
AD-3Q - dwumiejscowy wariant WRE oraz do holowania celów (zbudowano 23)
AD-3W - trzyosobowy samolot wczesnego ostrzegania (zbudowano 31)
AD-3E - samolot wykrywania okrętów podwodnych (przebudowano 2 prototypy z AD-3W)
AD-3S - samolot zwalczania okrętów podwodnych (przebudowano 2 prototypy z AD-3N)
AD-4 - jednomiejscowy szturmowiec uzbrojony w 4 działka 20 mm (zbudowano 372)
AD-4B - jednomiejscowy bombowiec taktyczny przystosowany do przenoszenia broni nuklearnej, 4 działka 20 mm (zbudowano 165 i przebudowano 28)
AD-4N - trzymiejscowy bombowiec nocny, 2 działka 20 mm (zbudowano 307)
A-1D - samoloty AD-4N przebudowane na dzienne szturmowce, 4 działka 20 mm (przebudowano 100)
AD-4NL - samoloty AD-4N przystosowane do operacji zimowych, 4 działka 20 mm (przebudowano 36)
AD-4S - samolot zwalczania okrętów podwodnych - przebudowane z AD-4N
AD-4Q - dwumiejscowy wariant WRE (zbudowano 39)
AD-4W - trzymiejscowy samolot wczesnego ostrzegania (zbudowano 168)
Skyraider AEW. Mk 1 (AEW.1) - oznaczenie 50 AD-4W w służbie brytyjskiej.
A-1E - dwumiejscowa wersja zwalczania okrętów podwodnych i szturmowa (zbudowano 212)
A-1G - czteromiejscowy bombowiec nocny (zbudowano 239)
EA-1F - czteromiejscowy wariant WRE (przebudowano 54 z AD-5N)
AD-5S - prototyp samolotu wykrywania okrętów podwodnych, z detektorem anomalii magnetycznych (przebudowano 1 z AD-5N)
EA-1E - czteromiejscowy samolot wczesnego ostrzegania (zbudowano 239)
A-1H - jednomiejscowy szturmowiec z częściowym opancerzeniem (zbudowano 713)
A-1J - jednomiejscowy szturmowiec ze wzmocnieniami konstrukcji (zbudowano 72)
UA-1E - pomocnicze warianty transportowe AD-5.

 

wikipedia.org