Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Consolidated B-24 Liberator Consolidated B-24 Liberator

CONSOLIDATED B-24 LIBERATOR, PRIVATEER, LB-30, CONSOLIDATED 32, CONSOLIDATED 39, CONSOLIDATED 101 (Liberator - wyzwoliciel, Privateer - okręt korsarski lub kapitan piratów) - samolot bombowy, skonstruowany dla zastąpienia bombowców Boeing B-17. Prace prowadzono pod kierunkiem Isaaca Laddona, największą zaletą samolotu stało się skrzydło o dużym wydłużeniu z nowym profilem. Załoga 7-11 osób, prototyp oblatał William B. Wheatley 29 grudnia 1939 roku. Po serii lotów próbnych i usunięciu wstępnych niedomagań w 1940 roku rozpoczęto produkcje seryjną. Początkowo produkowano wersję B-24A, następnie opracowano wersje B-24B z samouszczelniaącymi się zbiornikami paliwa, B-24C wersja z wieżyczkami strzeleckimi w miejsce ruchomych kaemów. B-24D wersja w pełni udana, pierwsza samoloty które wzieły udział w lotach bojowych należały do wersji B-24D, część samolotów wyposażono w radar. Wersja B-24E jest to wersja B-24D produkowana w zakładach Forda Willow Run, B-24F wersja prototypowa z nowym systemem przeciwoblodzeniowym. Wersja B-24G analogiczna z B-24D budowana w zakładach North American. Wersja B-24H posiadała mocniejsze uzbrojenie w przedniej wieżyczce, weszła do użycia latem 1943 roku. B-24J wersja z innym uzbrojeniem i nowym pilotem automatycznym, B-24K wersja z pojedyńczym sterem kierunku i mocniejszymi silnikami, B-24L z nową wieżyczką ogonową, B-24M ponownie lżejsza wieżyczka ogonowa, B-24N wersja z mocniejszymi silnikami, była to zdecydowanie najlepsza odmiana seryjna Liberatora lecz ze względu na zakończenie wojny zbudowano tylko 7 samolotów. PB4Y-1, i PB4Y-2 Privateer patrolowe odmiany dalekiego zasięgu z silnikami bez turbosprężarek, produkowane na zamówienie US Navy i lotnictwa Piechoty Morskiej, PB4Y-2S Photoint wersja zwiadu elektronicznego. F-7 wersja fotorozpoznawcza dalekiego zasięgu, LB-30 wariant transportowy. Wersja Liberator Express C-87 był to nieuzbrojony wariant transportowy (oznaczenie fabryczne Consolidated 32) mieszczący 4500 kg ładunku lub 4-5 osób załogi i 24 żołnierzy. Wersja pasażerska C-87C (Consolidated 101) mieściła do 9000 kg ładunku lub 36 wyposażonych żołnierzy, wersja transportowa C-109 służyła między innymi do przewozu 10991 litrów paliwa, RY1-1,-RY1-2, RY1-3 morskie odmiany transportowych C-87 i C-87C, oznaczane też Liberator-Transport, oraz doświadczalne TB-24L, RB-24L. Ewenementem była odmiana eskortowa XB-41 ze zwiększonym uzbrojeniem w założeniu miała lecieć w składzie wypraw bombowych ze znacznie rozbudowanym uzbrojeniem i opancerzeniem lecz pogorszenie osiągów samolotu przekreśliły plany produkcyjne. Łącznie samoloty produkowano do 31 maja 1945 roku, zbudowano łącznie 18 188 samolotów wszystkich wersji w zakładach Consolidated, Douglas, Ford i North American, przy czym był najliczniej produkowanym bombowcem amerykańskim oraz najliczniej produkowanym ciężkim bombowcem II wojny. Po wojnie powstała wersja zwiadu elektronicznego Ferret, jako pierwszy taki samolot na świecie.

Pierwsze samoloty dotarły do jednostek w czerwcu 1941 roku. W lotnictwie USA używane były powszechnie nad Europą, początkowo z Wielkiej Brytanii następnie też z Włoch. Równocześnie samoloty weszły do użycia nad Pacyfikiem między innymi nad Filipinami, z terenu Chin. Liberatory nie zdołały wyprzeć z użytku świetnego bombowca B-17, używane były równocześnie. Część samolotów przebudowano na maszyny do przewozu VIP-ów, między innymi samolot Winstona Churchila nazwano Comando. Na B-24 4 lipca 1943 roku zginął Generał Władysław Sikorski po starcie z Gibraltaru.

20 lutego 1944 roku wraz z B-17 rozpoczęły "wielki tydzien" zrzucając ok 10 000 t bomb na niemieckie zakłady lotnicze. Poza tym Liberatory używano przez Lotnictwo Morskie USA, glownie jako maszyny patrolowe do wyszukiwania i zwalczania okretow podwodnych. między innymi 28 wrzesnia 1943 roku samoloty zatopiły niszczyciel japonski. Po II wojnie używane miedzy innymi do zwiadu elektronicznego wzdłuż granic ZSRR. Wykonywano także loty ze zrzutami dla wojsk Francuskich walczących w Indochinach. Jeszcze podczas wojny w Koreii pozostale w pierwszej linii samoloty uzywano do lotów patrolowych.
Ostatnie samoloty wycofano z użycia w pierwszej linii w 1954 roku. Poza lotnictwem USA Liberatory weszły na wyposażenie lotnictwa Australii, Francji (do lat 60-tych), Indii, Kanady, Tajwanu, Turcji, Wielkiej Brytanii (tutaj używano az 1964 egzemplarzy pod oznaczeniem Liberator (w RAF samoloty weszły także w sklad dywizjonów Czeskich oraz 301 Polskiego Dywizjonu Bombowego RAF). Po II wojnie większosć samolotów wersji transportowych odeszły do cywila używane w liniach lotniczych między innymi w liniach Quantans (Australia)
KONSTRUKCJA - duralowa, kadłub półskorupowy, płat "Davisa" o dużym wydłużeniu, nowym profilu prawie w całości stanowiący zbiornik paliwa, wyposażony w lotki, klapy krokodylowe (Fowlera), sloty Letter box, odladzane krawędzie natarcia systemu Goodrich, podwozie trojkołowe chowane hydraulicznie

NAPĘD - 4 silniki dwugwiazdowe 14 cylindrowe Pratt & Whitney R-1830 Twin Wasp ze sprężarkami o mocy po 1200 kM, śmigła metalowe trojłopatowe samonastawne Hamilton Standard

WERSJE B-24N i PB4Y - silniki R-1830 o mocy po 1350 kM


UZBROJENIE

WERSJA B-24A - 6 kaemow Browning M-2 kal. 12,7 mm oraz 2 kaemy Browning Colt kal. 7,62 mm w 6 stanowiskach

WERSJE B-24C i B-24D 2 - wieżyczki strzleckie na kadłubie i w ogonie w każej po 2
kaemy kal. 12,7 mm, pojedyńcze kaemy pod kadłubem i w nosie kadluba, 3629-5806 kg bomb

WERSJA B-24J 8 - kaemow Browning M-2 kal. 12,7 mm w 4 wieżyczkach, 2 kaemy Browning M-2 kal. 12,7 mm w bokach kadłuba, 1814-5806 kg bomb lub bomby głębinowe,
w Wielkiej Brytanii stosowano 10 pocisków rakietowych HVAR

WERSJA PB4Y-2 - 12 ruchomych kaemow kal. 12,7 mm, bomby klasyczne lub szybujące, zdalnie sterowane BAT

WERSJA XB-41 - 14 kaemow kal. 12,7 mm w 7 stanowiskach


DANE TECHNICZNE - WERSJA B-24D

rozpiętość m 33,53
długość m 20,22
wysokość m 5,46
powieszchnia nośna m2 97,36
masa własna kg 14790
masa całkowita kg 27240
masa maksymalna kg 30755
prędkość maksymalna km/h 488
na wysokości m 7620
predkosc przelotowa km/h 321
predkosc lądowania km/h 153
wznoszenie na m 6100
min,sek 22,00
pułap praktyczny m 9753
zasięg km 4586
zasieg maksymalnie km 7400


Oprac. Jacek Waszczuk