Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Boeing B-52 Stratofortress

Boeing B-52 Stratofortress

 

Historia

W roku 1948 Departament Obrony USA złożył w koncernie Boeing zamówienie na opracowanie nowego bombowca strategicznego o udźwigu i zasięgu przewyższającym wszystkie dotychczasowe, zdolneggo do ataków na cele położone w dowolnym punkcie kuli ziemskiej. Efektem tego zamówienia był projekt samolotu XB-52 ze skrzydłami o skosie 20°, wyposażonego w 6 silników turbośmigłowych. Został on po uzyskaniu silników odrzutowych (a ściśle po zakupie ich licencji w W. Brytanii) znacznie zmodyfikowany; zwiększono skos skrzydeł do 35°, a liczbę silników podwyższono do ośmiu, umieszczając je parami na podskrzydłowych wspornikach-pylonach; w niekonwencjonalny sposób rozwiązano podwozie samolotu. W roku 1949, po przedstawieniu odbiorcy makiety i uzyskaniu jej akceptacji,przystąpiono do budowy prototypów, wykorzystując przy tym doświadczenia nabyte przy konstruowaniu i budowie wcześniejszego bombowca B-47 Stratojet. Prototyp samolotu B-52 oblatano 1952-04-15. Zaledwie w trzy dni później wzbił się w niebo najgroźniejszy konkurent B-52; samolot bombowy firmy Convair, oznaczony YB-60. Drugim poważnym konkurentem był samolot turbośmigłowy Douglas 1211-I. Ostatecznie jednak do produkcji skierowano projekt Boeinga, charakteryzujący się ciekawymi i perpektywicznymi rozwiązaniami, B-52 po poprawkach wynikających z prób prototypów był produkowany początkowo w zakładach Boeinga w Seattle, gdzie wytwarzano go w następujących wersjach:

B-52A - oblot w 1954r.; pierwsza wersja produkowana seryjnie; silniki J57-P-9W (8*4450 daN); NB-52A - wersja przystosowana do wynoszenia na wysoki pułap samolotu eksperymentalnego o napędzie rakietowym X-15; wyprodukowano 2 egz. NB-52A, przebudowując samoloty wersji B-52A; B-52B - oblot w 1955 r.,silniki J57-P-19W lub J57-P-29WA (8*4851 daN); wyprodukowano 30 egz. (z samolotu tej wersji zrzucono bombę wodorową podczas znanych doświadczeń z tą bronią na atolu Bikini); RB-52B - rozpoznawcza odmiana wersji B-52B oblatana w 1955 r., wyprodukowano 17 egz.; B-52C - oblot 1956 r.; silniki J57-P-29W (8*4851 daN), powiększona pojemność zbiorników paliwa dla zwiększenia zasięgu; komora bombowa przystosowana do przenoszenia pocisków rakietowych; wyprodukowano 35 egz.; B-52D - oblot w 1957 r.; praktycznie identyczny z B-52C, lecz przystosowany wyłącznie do przenoszenia bomb; wyprodukowano 170 egz.; B-52E - oblot w 1957 r.; płątowiec i silniki jak w B-52D; zmodyfikowane wyposażenie; B-52F - oblot w 1957 r.; silniki J57-P-43W (8*4988 daN); wyprodukowano 88 egz.,

 

Straty i wypadki

Podczas walk powietrznych nad Wietnamem 17 samolotów B-52 zostało strąconych przez wojska Północnego Wietnamu.

Najbardziej znanym wypadkiem lotniczym z udziałem samolotu B-52 jest zdarzenie z 17 stycznia 1966 (Katastrofa lotnicza pod Palomares). B-52 w czasie tankowania w powietrzu uległ kolizji z cysterną KC-135 w wyniku czego obydwa samoloty zostały zniszczone. Bombowiec przenosił na pokładzie cztery bomby termojądrowe, które po katastrofie opadły w rejon hiszpańskiego wybrzeża Morza Śródziemnego w pobliżu wioski Palomares wywołując skażenie radioaktywne.

Dwa lata później, 21 stycznia 1968 w pobliżu bazy Thule (obecnie Qaanaaq) na Grenlandii rozbił się kolejny B-52 z sześcioma bombami MK-28 na pokładzie. Tym razem załoga (sześciu z siedmiu się uratowało) nie pozbyła się bomb przed wypadkiem, toteż w wyniku roztrzaskania się samolotu przy prędkości 560 węzłów (1000 km/h), doszło do wybuchu klasycznych (trotylowych) ładunków we wszystkich bombach oraz pożaru szczątków i 130 tys. litrów paliwa lotniczego znaczna część plutonu z bomb przedostała się do otoczenia. Był to prawdopodobnie najpoważniejszy wypadek B-52 w ogóle, a na pewno najpoważniejsza katastrofa w historii wyspy spowodowana jej strategicznym położeniem. Mimo dużych nakładów finansowych na dezaktywację, usunięcie wszystkich skutków wypadku w trudnej arktycznej okolicy nie było do końca możliwe.

Po katastrofie na Grenlandii Amerykanie zaprzestali 24-godzinnego dyżurowania w powietrzu z bombami na pokładzie, co praktykowane było od kryzysu kubańskiego w 1962, tym bardziej, że do mniej spektakularnych niż w Thule i w Palomares wypadków dochodziło częściej. Wiele z nich (prawdopodobnie większość) "zawiniona" była wprawdzie przez Boeingi B-47 Stratojet (np. w 1956 pilot B-47 w brytyjskiej bazie Lakenheath stracił panowanie nad maszyną i roztrzaskał się o magazyn bomb atomowych, gdzie znajdowały się m.in. trzy bomby MK-6 – wszystko stanęło w ogniu; w bagnach w stanie Georgia w USA leży po dziś dzień nie odnaleziona bomba wodorowa, zgubiona przez B-47; inny B-47 utonął w 1958 gdzieś w Atlantyku u wybrzeży Maroka razem ze swoim jądrowym ładunkiem, itp.), a loty z bombami na pokładzie nie tylko tym dwóm typom samolotów powierzano i nie tylko B-47 i B-52 ulegały tak poważnym wypadkom.

24 czerwca 1994 roku doszło do katastrofy B-52H w bazie sił powietrznych w FairChild [1] w stanie Waszyngton. Podczas lotu ćwiczebnego w ramach przygotowań do pokazów lotniczych pilot wykonał ostry skręt na małej wysokości, znacznie przekraczając dozwolone nachylenie boczne samolotu wynoszące 45°. W pewnym momencie przechył zaczął się pogłębiać w sposób niekontrolowany aż do 90°, co spowodowało utratę kontroli nad samolotem, gwałtowne jego opadanie i rozbicie o ziemię.

 

Wycofywanie ze służby

30 lipca 2008 roku, rozpoczął się proces stopniowego wycofywania części B-52 ze służby. Tego dnia B-52H o numerze ogonowym LA1023 z bazy Minot AFB odstawiony został do rezerwy po 45 latach służby, co zapoczątkowało proces wycofywania osiemnastu maszyn tego typu, po dwa co dwa tygodnie.

 

Dane techniczne (B-52G)

Opis techniczny

Bombowiec strategiczny-nosiciel rakiet. Ośmiosilnikowy odrzutowy grzbietopłat.

Skrzydło

Skos 35° (w 25% cięciwy), o ujemnym wzniosie 3°; konstrukcja metalowa, wielodźwigarowa, półskorupowa, kesonowa.

Kadłub

Konstrukcja półskorupowa metalowa; pomieszczenia załogi ciśnieniowe; duża pojedyńcza komora bombowa.

Usterzenie

Statecznik poziomy przestawialny; konstrukcja metalowa półskorupowa, wielodźwigarowa.

Podwozie

Jednotorowe, czterozespołowe; chowane hydraulicznie, z pomocniczymi podporami pod skrzydłem; amortyzacja olejowo-powietrzna; hamulce hydrauliczne.

Napęd

8 silników odrzutowych umieszczonych parami na 4 wspornikach pod skrzydłami; typ silników zależy od wersji samolotu.

Awionika

System obserwacji elektrooptycznej: AN/ASQ-151 EVS w skład którego wchodzi:

- kamera do obserwacji w podczerwieni Hughes AN/AAQ-6;

- kamera TV Westinghouse AN/AVQ-22.

Systemy nawigacyjne:

- system nawigacji bezwładnościowej AN/ASN-131

- analogowy system bombowo-nawigacyjny IBM-Raytheon AN/ASQ-38

- system utrzymywania kursu Lead Siegler

- zestaw AFSATCOM

Urządzenia do walki radioelektronicznej:

- AN/ALT-28

- AN/ALT-32

- AN/ALQ-117

- AN/ALQ-122

Radar ochrony ogona Westinghouse AN/ALQ-153

Dopplerowski radar ostrzegawczy AN/ALR-46

Radar sterujący uzbrojeniem obronnym AN/ASG-21

Uzbrojenie

Jako obrona działko M61 "Vulcan" (kal. 20 mm) lub 4 sprzężone k.m. (kal. 12,7 mm) sterowane radarem; w komorze bombowej bomby klasyczne, atomowe; pod skrzydłem pociski rakietowe o dużej sile rażenia lub pociski manewrujące.

Źródło: Wszystko o Bombowcach Wydawnictwo Dorling Kindersley

Sebastian Rozwandowski www.sebalot2008.bloog.pl