Zeppelin Staaken R-IV Zeppelin Staaken R-IV

Zeppelin Staaken R-IV - w początkowym okresie II wojny Niemcy przykładały wagę do posiadania strategicznego lotnictwa bombowego. Mimo iż nie istniał żaden samolot zdolny do bombardowania Londynu zadania te powierzano sterowcom, potężnym drogim w budowie i użytkowaniu i poza tym coraz mniej odpornym na wzmacniającą się obronę powietrzną. W Lotnictwie niemieckim powstała specjalna klasa ciężkich samolotów bombowych „G” (G – czyli Grosse - wielki) lecz i udźwigiem bomb i zasięgiem nie spełniały oczekiwań. Dlatego Zeppelin przystąpił do prac nad jeszcze większym samolotem serii R (R od Riesenflugzeug – czyli olbrzym) Do budowy samolotu wynajęto jedną halę w zakładach Gotha, otrzymała ona nazwę Versuchsbau Gotha-Ost a powstający tu samolot VGO – I lub R-I. Inżynierem prowadzącym projekt został inż. Alexander Baumann, dość szybko dołączyli do zespołu inni inżynierowie, między innymi Claudius Dornie, Hugo Junkers i Adolph Rorbach. W kwietniu 1915 roku oblatano pierwszy samolot klasy R czyli R-I (VGO-I), napędzany był trzema silnikami używanymi do napędu sterowców Maybach Mb-IV o mocy po 250 kM. Jeden silnik umieszczono na przodzie kadłuba i dwa w gondolach między płatami. W tym czasie był największym samolotem świata rozpiętość skrzydeł sięgała 42 metrów a powierzchnia nośna wynosiła 330 metrów kwadratowych. Samolot nie spełnił oczekiwań. W 1916 roku oblatano poprawiony R-II, również napędzany trzema silnikami Maybach lecz wprowadzono do konstrukcji niewielkie zmiany. W 1916 roku z pracami przeniesiono się do byłego hangaru sterowcowego w Staaken pod Berlinem. Tutaj powstal trzeci prototyp R-III (VGO-III) napędzany sześcioma silnikami Mercedes D-III o mocy po 160 kM. Silniki umieszczo parami. Dwa w kadłubie napędzały jedno śmigło ciągnące oraz po dwa silniki w gondoli skrzydłowej. Każda z gondol napędzana była jednym śmigłem pchającym.

Na bazie tego samolotu powstał seryjny samolot bombowy R-IV, również napędzany sześcioma silnikami o większej mocy. Pierwszy samolot R-IV oblatano w 1916 roku ale dopiero 28 września 1917 roku pierwsze dwa samoloty wykonały bombardowanie Anglii. Teoretycznie samolot posiadał udźwig bomb dochodzący do 2000 kg lecz podczas lotów nad Anglię zapas paliwa zezwalał na zabranie 900-1000 kg bomb. Cena jednego samolotu wynosiła ówcześnie około 0,5 mln marek i choć była to duża suma i tak niewspółmiernie niska w stosunku do sterowców używanych do bombardowań Za cenę jednego nowego Zeppelina można było wyprodukować ponad 60 bombowców klasy „R” Załogę samolotu stanowiło 5-7 ludzi, zbudowano 39 egzemplarzy R-IV, jeden z nich o numerze seryjnym R-IV-12 wykonał ponad 20 nocnych lotów bombowych nad Anglię zrzucił 25 ton bomb, wytrzymał zderzenie z liną balonu zaporowego i dotrwał w użyciu do końca I wojny. Dzięki silnemu uzbrojeniu czyli 5 ruchomych kaemów samolot był trudnym przeciwnikiem w walce z myśliwcami przeciwnika. Pojedynczy myśliwiec miał szanse na zwycięstwo. Wszystkie zbudowane samoloty trafiały do dwóch jednostek samolotów olbrzymów (Riesenflugzeug-Abteilung) czyli Rfa 500 i Rfa 501 używane głównie na froncie zachodnim choć zdarzały się też loty po wschodniej stronie.

W ostatnim roku powstało kilka modyfikacji samolotu serii „R” różniących się głównie napędem oraz wyposażeniem

KONSTRUKCJA - drewniana, podwozie stałe składało się z trzech zespołów kół oraz płozy ogonowej

NAPĘD - sześć silników rzędowych sześciocylindrowych chłodzonych wodą Mercedes M-IV o mocy po 260 kM, dwa silniki w kadłubie napędzają jedno drewniane śmigło ciągnące oraz na skrzydłach dwie gondole silnikowe, każda mieści po dwa silniki, napędzana każda jednym śmigłem pchającym. Wszystkie śmigła drewniane łopatowe

UZBROJENIE - 5 ruchomych kaemów LMG Spandau 08/15 kal. 7,92 mm oraz 900 – 2000 kg bomb

DANE TECHNICZNE

rozpiętość m 42,30
długość m 22,10
wysokość m 6,30
powierzchnia nośna m2 332,0
masa własna kg 7620
masa całkowita kg 11460
prędkość maksymalna km/h 130
pułap m 3800
zasięg km 800
zasięg maksymalnie km 2000


Oprac. Jacek Waszczuk