Ki-49

 

Nakajima Ki-49 Donryu (jap.„Burzliwy Smok”) – japoński bombowiec z czasów II wojny światowej przeznaczony dla lotnictwa Cesarskiej Armii Japonii. Samolot powstał jako następca maszyn Mitsubishi Ki-21. Znany pod kodowym amerykańskim oznaczaniem jako „Helen”.
Inżynierami prowadzącymi cały projekt zostali Tei Koyama oraz Nishimura Itokawa (Hideo Itokawa). Na początku 1939 roku komisja lotnictwa Armii Lądowej dokonała inspekcji makiety i zaopiniowała Ki-49 do dalszych prac i budowy trzech egzemplarzy prototypowych. Nowa maszyna otrzymała również nazwę własną Donryu, pochodzącą od nazwy świątyni Shintō znajdującej się w pobliżu zakładów Nakajima. W sierpniu 1939 roku ukończono pierwszy prototyp, który do swojego pierwszego lotu wzbił się w tym samym miesiącu. Na samolocie zastosowano dwa silniki gwiazdowe Nakajima Ha-5 Kai. Nie były to jednak docelowe jednostki napędowe, silniki Nakajima Ha-41, które jednak znalazły się już na dwóch kolejnych prototypach. W chwili budowy pierwszej maszyny prototypowej (o numerze seryjnym 4901[1]), Ha-41 nie był jeszcze dostępny. Drugi i trzeci prototyp (o numerach seryjnych odpowiednio 4902 i 4903) ukończono w listopadzie 1939 roku (według niektórych źródeł w październiku 1939 roku[2]). Na przełomie 1939 roku i 1940 roku prace nad Ki-49 uległy dużemu spowolnieniu. Armia była usatysfakcjonowana osiągami zmodernizowanych Ki-21. Nie chciała również, podczas prowadzonych walk wymieniać floty bombowej. Wiązałoby się to z przerwą w dostawach bombowców. Wymagało czasu aby przeszkolić załogi na nowym typie samolotu co w warunkach trwającego konfliktu było nie do zaakceptowania. Tym samym zamówiono jedynie siedem egzemplarzy przedseryjnych przeznaczonych do dalszych prób, które wybudowano do końca 1940 roku. W wyniku przeprowadzonych badań maszyna została skierowana do produkcji seryjnej 20 listopada 1940 roku pod oznaczeniem Ciężki Samolot Bombowy Donryu Armii Typ 100 Model 1 - Ki-49 I.

W połowie lat 30. ubiegłego wieku Japonia rozpoczęła duży program modernizacyjny własnych sił zbrojnych. Jednym z jego elementów było unowocześnienie floty powietrznej sił lądowych i marynarki. W programie uczestniczyły między innymi, tradycyjnie rywalizujące ze sobą wytwórnie Nakajima i Mitsubishi. Ta pierwsza poniosła porażkę w konkursie na nowy, dwusilnikowy bombowiec dla lotnictwa Armii. W rywalizacji pomiędzy Mitsubishi Ki-21 a rodzimym Nakajima Ki-19 zwycięsko wyszła konstrukcja Mitsubishi. Zakładom Nakajima pozostała licencyjna produkcja maszyn konkurencji. Tuż po rozstrzygnięciu konkursu w Nakajimie zaczęto prace nad następcą Ki-21. Z uwagą przyglądano się doświadczeniom zbieranym podczas wojny w Chinach gdzie zostały skierowane Ki-21. Rozległość obszaru walk sprawiała, że japońskie bombowce często prowadziły akcję bez własnej osłony myśliwskie. W takich warunkach niezbyt nowoczesne chińskie myśliwce I-15bis, I-153 czy I-16 zadawały japońskim wyprawom bombowym ciężkie straty. Na początku 1938 roku lotnictwo Armii Lądowej nakreśliło wstępne warunki techniczne jakie powinien spełniać nowy ciężki bombowiec mający zastąpić w linii Ki-21[1]. Wymagano aby nowa konstrukcja charakteryzowała się osiągami lepszymi niż Ki-21. Akcent położono na szybkość, rzędu 500 km/h umożliwiającą ucieczkę oraz silne uzbrojenie strzeleckie. Armia swoje wymagania przedłożyła wytwórni Mitsubishi oraz Nakajmie przydzielając jednocześnie wstępne oznaczenia nowym samolotom. Mitsubishi miała rozpocząć prace nad Ki-50 a Nakajima nad Ki-49. Dzięki temu, iż prace nad następcą Ki-21 trwały w Nakajimie od momentu, w którym Ki-19 przegrał z konstrukcją Mitsubishi, firma szybko była w stanie zaprezentować gotowy projekt i przejść do etapu budowy drewnianej makiety. Ukończono ją pod koniec 1938 roku. Tymczasem w Mitsubishi widząc na jakim etapie znajduje się konkurencyjna Nakajima, zrezygnowano z dalszych prac studyjnych nad Ki-50, koncentrując się na udoskonalaniu Ki-21.

 

Konstrukcja

Ki-49 był całkowicie metalowym, jedynie stery i lotki kryte płótnem, dwusilnikowym średniopłatem. Usterzenie klasyczne, podwozie trójzespołowe z kółkiem ogonowym, chowane, główne do wnęk w gondolach silnikowych, tylne kółko ogonowe stałe, nie chowane. Pomiędzy gondolami silnikowymi a kadłubem skrzydła wyposażono w klapy Fowlera. Maksymalnie ośmioosobowa załoga składająca się z dwóch pilotów, bombardiera, nawigatora, radiooperatora pełniącego również funkcję strzelca pokładowego oraz trzech strzelców obsługujących karabiny maszynowe.


Uzbrojenie

Samolot maksymalnie mógł przenosić na swoim pokładzie 1000 kg ładunku bomb. Uzbrojenie strzeleckie składało się z ruchomego, 20 mm działka grzbietowego Ho-1 oraz pięciu karabinów kalibru 7,7 mm (Ka-49 I) lub pięciu kalibru 7,92 mm w wersji Ka-49 II. Wersja Ka-49 IIb uzbrojona w 20 mm działko grzbietowe, trzy karabiny kalibru 12,7 mm Ho-103 (stanowisko dziobowe, tylne i dolne) i dwa 7,7 mm (po bokach kadłuba).

 

Dane techniczne

Rozpiętość 20,424m
Długość 16,808m (Ki-49 I)
Wysokość 4,250m (Ki-49 I i II)
Powierzchnia nośna 69,33m²
Masa własna 6250 kg (Ki-49 I)
Masa startowa 10675kg (Ki-49 I)
Prędkość maksymalna 466km/h (Ki-49 I)
Pułap 8650 m (Ki-49 I)
Zasięg 3380 km (Ki-49 I)


Dane operacyjne
Uzbrojenie
3 x 7,7 mm Typ 89
750 kg bomb

Źródło: wikipedia.org