Mitsubishi Ki-21-2s 

Mitsubishi Ki-21 "Sally" - Projekt konstrukcyjny samolotu bombowego Ki-21 Typ 93 opracowano w japońskiej wytwórni lotniczej Mitsubishi Jukogyo K.K. 15 lutego 1936 r. Głównymi konstruktorami byli inżynierowie Nakata i Ozawa. Był to dwusilnikowy średniopłat o konstrukcji metalowej z podwoziem wciąganym w locie. Dwa prototypy Ki-21 zbudowano w grudniu 1936 r. Każdy z nich był napędzony 2 silnikami gwiazdowymi Mitsubishi Ha-6 o mocy 607 kW (825 KM). Z przodu kadłuba zamontowano w nich 1 karabin maszynowy kal. 7.7 mm, ruchomy. W drugim prototypie zabudowano na grzbiecie kadłuba płaską wieżyczkę strzelecką z licznymi oknami z wszystkich stron dla strzelca obsługującego ruchomy karabin maszynowy także kal., 7,7 mm. trzeci taki sam karabin miał być umieszczony w spodzie kadłuba.

Pierwszy prototyp oblatano 18 grudnia 1934 r. Podczas prób w locie spisywał się poprawnie. Nie wszystkie osiągi były jednak zgodne z zamierzeniami, Aby je poprawić, do napędu prototypu zastosowano mocniejsze silniki Nakajima Ha.5 o mocy 626 kW (850 KM). Prototyp z tymi silnikami rozwijał prędkość ponad 430 km/h, a jego pułap wynosił 8606 m. Dowództwo wojsk lądowych zdecydowało się w tej sytuacji zamówić samoloty tego typu, jako ciężkie bombowce (wg nomenklatury japońskiej, w rzeczywistości odpowiadały europejskim średnim bombowcom). Nadano im oznaczenie Typ 97, model 1A i w listopadzie 1937 r. uruchomiono produkcjo seryjną pod oznaczeniem Kl-21-la.

Samoloty te miały nowoczesną na owe czasy konstrukcję. Kadłub metalowy półskorupowy mieścił z przodu stanowisko nawigatora i jednocześnie bombardiera, obsługującego przedni ruchomy karabin maszynowy kal. 7.7 mm. Dalej w kadłubie znajdowała się zakryta kabina pilotów z fotelami: pierwszego pilota (po lewo) i drugiego pilota (z prawej strony) Za kabiną pilotów usytuowano w grzbietowej części kadłuba stanowisko radiooperatora i jednocześnie strzelca obsługującego ruchomy karabin maszynowy kal. 7,7 mm, strzelający do tyłu. Pod tym stanowiskiem umiejscowiono kabina dla strzelca z ruchomym karabinem maszynowym, wysuwanym u dołu kadłuba. Pod kabiną pilotów znajdowała się komora bombowa, w której można było przewozić bomby o masie 750-1000 kg. Na końcu kadłuba zamontowano pojedyncze usterzenie klasyczne. Konstrukcja płata metalowego była kesonowa, dwudźwigarowa, trójdzielna, kształt trapezowy.

Oprócz odmiany Ki-21-la produkowanej w latach 1938-39 (łącznie wytworzono 143 samoloty tego typu) wyprodukowano jeszcze w okresie 1939-40 - 120 samolotów Ki-21-Ib, uzbrojonych dodatkowo w 2 karabiny maszynowe kal. 7,7 mm, ruchome, ustawione w bocznych odsuwanych otworach kadłuba, oraz w 1940 r. 160 bombowców odmiany Ki-21-lc z bogatszym wyposażeniem i dodatkowym zbiornikiem paliwa o pojemności 500l. Wersje te miały już samouszczelniające zbiorniki paliwa.

W grudniu 1940 r. do napędu samolotu Ki-21 zastosowano nowe silniki gwiazdowe Mitsubishi Ha.101 o mocy 1067 kW (1490 KM). a nową wersję 4 próbnych samolotów oznaczono Ki-21-II. Po nadaniu przez armię oznaczenia Model 2A ad grudnia 1940 r. do 1942 r. wyprodukowano 590 samolotów odmiany Ki-21IIa.KI-21-IIb Ostatnia najliczniej produkowana odmiana (686 samolotów w okresie 1942r. - wrzesień 1944 r.) była uzbrojona w grzbietowym stanowisku strzeleckim w karabin maszynowy kał. 12,7 mm. Ogółem w wytwórni Mitsubishi i na licencji w wytwórni Nakajima wyprodukowano łącznie 2064 samoloty Ki-21 wszystkich wersji i odmian.

Bombowiec Ki-21 był jednym z najliczniej stosowanych bombowców w armii przez Japończyków w wojnie z Chinami (1937 - 40), w wojnie na Pacyfiku, w operacjach na Hongkong, Filipiny, Birmę i Indie Holenderskie. Dowództwo amerykańsko-brytyjskie nadało mu nazwę kodową Sally. W 1943 r. bombowce te dokonały zmasowanego nalotu na Kalkutę, potem operowały w rejonie Morza Chińskiego i na otwartym Pacyfiku. Pod koniec wojny, z powodu silnych ataków, lotnictwa amerykańskiego, eskadry japońskich bombowców poniosły wielkie straty. Samoloty Ki-21 były lubiane przez załogi, charakteryzowały się łatwością obsługi i pilotażu. Jego następcą miał być Nakajima Ki-49 "Donryu".

 

Konstrukcja: Samolot Ki-21-Ia był pięciomiejscowym lub siedmiomiejscowym samolotem bombowym, średniopłatem o konstrukcji metalowej, pod­wozie klasyczne wciągane w locie, napęd stanowiły 2 silniki gwiazdowe 14-cyilndrowe Nakajima Ha-5 o mocy 626 kW (850 KM), śmigła trójłopatowe metalowe;

Uzbrojenie – jw.

Dane techniczne Ki-21-Ia

Rozpiętość

22,9 m

Długość

16 m

Wysokość

4,39 m

Masa całkowita

7492 kg

Masa własna

4691 kg

Prędkość maksymalna

432 km/h

Prędkość przelotowa

390 km/h

Pułap

8600 m

Zasięg

1900 km

                                                                                                      Opracował: Paweł Szczepaniec