RWD-5bis RWD-5bis
 
RWD-5 - samolot sportowy powstał jako rozwinięcie koncepcji wcześniejszego RWD-4, po którym odziedziczył koncepcję płata i usterzenia. Całkowicie zmieniono konstrukcję kadłuba, dając pilotowi dobrą widoczność do przodu (we wcześniejszych samolotach RWD pilot patrzył przez okienka w bokach kadłuba, wg wspomnień pilotów latanie przypominało prowadzenie lokomotywy). RWD-5 był jednocześnie pierwszym samolotem Doświadczalnych Warsztatów Lotniczych - firmy stworzonej przez absolwentów Politechniki Warszawskiej, członków Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej.

Budowę prototypu rozpoczęto jesienią 1930r., a oblatany on został 7 VIII 1931r. przez Jerzego Drzewieckiego na lotnisku Okęcie. Jeszcze w tym samym roku zwyciężył w kilku prestiżowych zawodach, co zaowocowało uznaniem go na najlepszy polski samolot sportowy i rozpoczęciem produkcji seryjnej. W latach 1932-37 zbudowano krótką serię RWD-5, składającą się zaledwie z 20 egzemplarzy.
 
Seryjne samoloty RWD-5 były przez wiele lat wykorzystywane przez polskie aerokluby. Z chwilą wybuchu wojny wszystkie sprawne samoloty zostały zmobilizowane. Ich losy w większości są nieznane, prawdopodobnie większość została zniszczona z powodu braku możliwości ewakuacji, pojedyncze wpadły w ręce niemieckie i radzieckie.
 
Pod koniec 1932r. Ministerstwo Transportu zamówiło specjalnie przystosowany samolot RWD-5, o znacznie powiększonym zasięgu. Przeznaczony był on dla Stanisława Skarżyńskiego, który po zakończonym sukcesem locie wokół Afryki na samolocie PZL Ł.2 zdecydował się podjąć próbę samotnego przelotu przez Altlantyk. Przeprojektowany samolot otrzymał dodatkowe zbiorniki paliwa (w tym jeden w miejscu przeznaczonym w samolotach seryjnych dla pasażera), wzmocnioną konstrukcję (jednocześnie usunięto wszystko, co mogłoby być zbędnym obciążeniem). Oznaczony został RWD-5bis.

Skarżyński wystartował z Saint Louis w obecnym Senegalu 7 V 1933r. wieczorem. Po 17 godz. i 15 min lotu osiągnął wybrzeże Brazylii, a po dalszych 3 godzinach wylądował na niewielkim lotnisku w Maceio, wywołując ogromne zaskoczenie wśród jego obsługi. Lot przebiegł bez większych zakłóceń. RWD-5bis jest do tej pory najlżejszą maszyną, której udało się bez lądowania przelecieć Atlantyk.

RWD-5bis powrócił do Polski na pokładzie statku "Avilla Star". Niedługo potem usunięto dodatkowe zbiorniki paliwa, przebudowując samolot na dwumiejscowy. Otrzymał on imię "Amerykanka". W 1939r. znajdował się we Lwowie, gdzie został przejęty przez wojska radzieckie. Jego dalsze losy nie są znane.
 
 
26.08.2000r. została oblatana replika samolotu RWD-5 (oznaczona RWD-5R), zbudowana z inicjatywy Eugeniusza Pieniążka. Od oryginału różni się mocniejszą konstrukcją (zmiana ta była konieczna, aby samolot został dopuszczony do lotu) oraz zastosowanym silnikiem. Obecnie replika znajduje się w hangarze na lotnisku w Mielcu.
 
Konstrukcja: mieszana, płat drewniany, kadłub spawany z rur stalowych, dwumiejscowy jednosilnikowy górnopłat wolnonośny. Podwozie stałe. Podstawowym zespołem napędowym był 4-cylindrowy silnik rzędowy Cirrus Hermes IIIB o mocy 105 KM, ale stosowano też silniki rzędowe:
  • Cirrus Hermes IV o mocy 120 KM
  • de Havilland Gipsy III o mocy 120 KM
  • Walter Junior 4 lub PZInż. Junior o mocy 105 KM
 
RWD-5bis otrzymał silnik de Havilland Gipsy Major o mocy 120 KM.
 
 
Dane techniczne (RWD-5):
 
Rozpiętość
10,2 m
Długość
7,2 m
Wysokość
2,05 m
Powierzchnia nośna
15,5 m2
Masa własna
430 kg
Masa całkowita
760 kg
Prędkość maksymalna
202 km/h
Pułap
4700 m
Zasięg
1080 km
 


Oprac. Paweł Szczepaniec