PWS-24


PWS-24 - Samolot pasażerski PWS-24 (początkowo oznaczony PWS-24T) był rozwinięciem konstrukcji samolotu PWS-21bis. Z projektu poprzednika wykorzystano skrzydło, które poddano jedynie nieznacznym modyfikacjom, od nowa zaprojektowano kadłub, podwozie i usterzenie. Prototyp oblatano w sierpniu 1931r. na lotnisku w Białej Podlaskiej. Po próbach w IBTL (które wykazały dobre osiągi samolotu) zmodyfikowano podwozie i oprofilowanie kadłuba. W kwietniu 1932r. samolot przebył próby eksploatacyjne w PLL LOT, w efekcie których zyskał wysoką ocenę i został wybrany na następcę używanych w PLL LOT samolotów Junkers F-13. Na początku 1933r. ukończono serię 5 samolotów PWS-24, które zaczęły obsługiwać krajowe trasy lotnicze, latając na początku między Warszawą a Poznaniem.

PLL LOT, dążąc do zwiększenia prędkości przelotowej samolotów, zażądało od wytwórni zamontowania w PWS-24 mocniejszego silnika. W II połowie 1932r. zamontowano w prototypie PWS-24 silnik Lorraine Algol o mocy 300 KM, a następnie Pratt-Whitney Wasp Junior TB o mocy 400 KM. Ostatecznie zamówiono 5 kolejnych samolotów wyposażonych w ten drugi silnik (prawdopodobnie wybrano go ze względu na plany wykorzystania tego samego silnika w przebudowywanych samolotach Fokker F-VII/3m, używanych wówczas przez PLL LOT). Nowe samoloty oznaczono PWS-24bis (czasem spotykane jest oznaczenie PWS24 WJ).

W 1935r. po przeprowadzeniu prób eksploatacyjnych samoloty PWS-24bis zaczęły obsługiwać regularnie połączenia lotnicze, zastępując starsze PWS-24, które używano do lotów specjalnych. Trzy z nich zostały w 1935r. przebudowane na samoloty aerofotogrametryczne. Cztery samoloty PWS-24 skasowano pod koniec 1936r., piąty przetrwał do pierwszych miesięcy 1938r. PWS-24bis latały na liniach krajowych PLL LOT do lutego 1936r. Jeden z nich został już w 1935r. odsprzedany wojsku, gdzie służył jako sztabowy samolot Dowództwa Lotnictwa. W maju 1936r. kolejny sprzedano Lidze Morskiej i Kolonialnej, wkrótce potem został rozbity podczas prób ze śmigłem przestawialnym Hamiltona. Trzeci samolot, o znakach SP-AMN, został skasowany w 1937r. Dwa pozostałe PWS-24bis przebudowano w 1936r. na samoloty aerofotogrametryczne i używano je w tym celu do wybuchu wojny. We wrześniu 1939r. jeden z nich został uszkodzony w Adamkowie k. Brześcia, gdzie go pozostawiono. Ostatni PWS-24bis został ewakuowany do Rumunii, gdzie po zarekwirowaniu przez władze tego kraju używany był do celów fotogrametrycznych.

PWS-24 był jedynym polskim samolotem pasażerskim, który doczekał się produkcji seryjnej.


Konstrukcja: mieszana, sześciomiejscowy (2 osoby załogi + 4 pasażerów) górnopłat wolnonośny. Kadłub spawany z rur stalowych, kryty płótnem na listwach drewnianych. Płat drewniany dwudźwigarowy, kryty sklejką. Usterzenie spawane z rur stalowych, kryte płótnem, statecznik poziomy podparty zastrzałami. Podwozie dwukołowe, stałe, z płozą ogonową. Napęd:

  • PWS-24 - dziewięciocylindrowy silnik gwiazdowy Skoda-Wright Whirlwind J5 o mocy 220 KM

  • PWS-24bis - dziewięciocylindrowy silnik gwiazdowy Pratt-Whitney Wasp Junior TB o mocy 400 KM

Śmigło dwułopatowe, metalowe.



Dane techniczne (PWS-24):

Rozpiętość

15,0 m

Długość

9,65 m

Wysokość

2,95 m

Powierzchnia nośna

31,75 m2

Masa własna

1167 kg

Masa całkowita

1867 kg

Prędkość maksymalna

185 km/h

Pułap

3300 m

Zasięg

750 km




Opracował: Paweł Szczepaniec