Prototyp PZL P.24

PZL P.24 - Opracowany pod kierunkiem inż. W. Jakimiuka PZL P.24 powstał jako eksportowa wersja rozwojowa PZL P.11 z zakrytą kabiną oraz silnikiem o większej mocy. Pierwszy prototyp oblatany został w maju 1933r. przez B. Orlińskiego. W 1934r. ten sam pilot ustanowił na drugim prototypie rekord prędkości w kategorii samolotów myśliwskich z silnikiem gwiazdowym osiągając 414 km/h. Pod koniec tegoż roku PZL P.24 pokazany został na Międzynarodowym Salonie Lotniczym w Paryżu, gdzie wzbudził spore zainteresowanie. W 1936r. powstał prototyp wersji seryjnej, o zmienionym usterzeniu pionowym. W tym samym roku rozpoczęto produkcję 40 samolotów na zamówienie tureckie.

Wersje i odmiany:

  • PZL P.24A - pierwsza wersja seryjna przeznaczona dla lotnictwa Turcji. Zbudowano 14 egzemplarzy, na miejscu zmontowano dalszych 20. Budowana też w Turcji pod oznaczeniem TFK P.24A.

  • PZL P.24B - wersja przeznaczona dla Bułgarii, zbudowano 14 egzemplarzy.

  • PZL P.24C - wersja przeznaczona dla lotnictwa tureckiego. Zbudowano 26 egzemplarzy. Samolotu tego typu były produkowane również w Turcji pod oznaczeniem TFK P.24C.

  • PZL P.24E - wersja o zmienionym silniku i uzbrojeniu przeznaczona dla lotnictwa rumuńskiego. Powstała seria 6 egzemplarzy, budowana też na licencji w Rumunii pod oznaczeniem IAR P.24E. Jego części zostały wykorzystane przy budowie rumuńskiego myśliwca IAR-80.

  • PZL P.24F - wersja o mocniejszym silniku przeznaczona dla lotnictwa Grecji (25 egz.) i Bułgarii (26 egz.). Zmieniono ponadto osłonę silnika, instalację paliwową i opancerzono kabinę.

  • PZL P.24G - wersja zbudowana w serii 6 samolotów dla Grecji, budowana też na podstawie licencji w Turcji pod oznaczeniem TFK P.24G.

  • PZL.24J - opracowany w kwietniu 1938r. projekt myśliwca wyposażonego w silnik Gnome-Rhone 14NO1 o mocy 721 kW (980 KM). Proponowany Turcji, Grecji i Bułgarii. Prace nad budową prototypu przerwał wybuch wojny.

Samoloty PZL P.24 stanowiły w czasie II wojny światowej podstawowy sprzęt greckiego lotnictwa myśliwskiego. W walkach z lotnictwem włoskim i niemieckim greccy piloci odnieśli łącznie 38 zwycięstw. Po upadku Grecji 1 myśliwiec został wyremontowany przez Włochów i wykorzystany do patrolowania Morza Egejskiego, jeden samolot został ewakuowany na Kretę, a później do Egiptu.

Rumunia wykorzystywała swoje P.24 w pierwszym okresie wojny przeciwko ZSRR. Ostatni raz zostały użyte bojowo w 1944r. przeciwko amerykańskim bombowcom atakującym rafinerię w Ploesti - jednak bez sukcesu. Tureckie P.24 służyły w jednostkach myśliwskich do 1942r., następnie wykorzystywano je do treningu. Do dziś zachował się 1 samolot tego typu, który znajduje się w tureckim muzeum lotnictwa.

 

Konstrukcja: całkowicie metalowy jednosilnikowy górnopłat, płat Puławskiego, dwudźwigarowy, podparty zastrzałami, pokryty blachą duralową. Podwozie nożycowe, dwukołowe, stałe. Kabina pilota zakryta. Napęd:

  • PZL P.24A, B i C: silnik gwiazdowy 14-cylindrowy Gnome-Rhone 14 Kfs o mocy 662 kW (900 KM)

  • PZL P.24E: silnik gwiazdowy 14-cylindrowy Gnome-Rhone 14 KIIc, o mocy 684 kW (930 KM);

  • PZL P.24F i G: silnik gwiazdowy Gnome-Rhone 14 N07 o mocy 714 kW (970 KM)

  • PZL.24J: silnik gwiazdowy Gnome-Rhone 14NO1 o mocy 721 kW (980 KM)

Uzbrojenie:

  • PZL P.24A, B, C i E: 2 działka kal. 20 mm i 2 k.m. kal. 7.9 mm

  • PZL P.24F: 2 działka kal. 20 mm i 2 k.m. kal. 7.9 mm później przezbrojone na 4 k.m. kal. 7.9 mm

  • PZL P.24G: 4 k.m. kal. 7.9 mm i 100 kg bomb

  • PZl.24J: najprawdopodobniej różne warianty uzbrojenia w zależności od życzenia zamawiającego.

Dane techniczne (P.24A, B i C):

Rozpiętość

10,71 m

Długość

7,5 m

Wysokość

2,69 m

Powierzchnia nośna

17,9 m2

Masa własna

1328 kg

Masa całkowita

1890 kg

Prędkość maksymalna

416 km/h

Pułap

9000 m

Zasięg

700 km


Opracował: Paweł Szczepaniec