RWD-13T RWD-13T

 

RWD-13 - konstrukcja samolotu wielozadaniowego RWD-13 była rozwinięciem konstrukcji znakomitych samolotów sportowych RWD-6 i RWD-9. Prototyp zbudowano pod koniec 1934r., oblotu dokonał 15 I 1935r. Kazimierz Chorzewski. Zimą i wiosną tego samego roku przeszedł próby techniczne, w trakcie których powiększono nieco usterzenie pionowe. Samolot okazał się udany i został skierowany do produkcji seryjnej.

Pierwsza seria 5 samolotów została ukończona we wrześniu 1935r. dla Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP). Od prototypu różniły się niższym usterzeniem pionowym, miały drugie drzwi z prawej strony kadłuba, owalne okienko w drzwiach oraz dodatkowe podparcie zastrzałów rurką stalową. Następne zbudowane RWD-13 trafiły do aeroklubów.

W latach 1935-38 zbudowano 105 samolotów RWD-13 wszystkich wersji i odmian. Ostatnie serie produkcyjne oznaczono RWD-13bis. Część trafiła sprzedano do Hiszpanii (latały jako łącznikowe w lotnictwie wojsk gen. Franco), Brazylii, Wenezueli, USA, Estonii, Jemenu i Palestyny. Na licencji produkowała je Jugosławia. Ciekawostką jest, że jednym z pierwszych samolotów tworzącego się izraelskiego lotnictwa wojskowego był sprzedany w latach 30 do Palestyny polski RWD-13.

W lutym i marcu 1937r. inż. Bronisław Żurakowski opracował na zlecenie PCK wersję sanitarną samolotu oznaczoną RWS-13S. Prototyp oblatano wiosną 1937r., a latem tego samego roku ukończono pierwszą serię 4 samolotów. W 1938r. na Międzynarodowym Konkursie Lotnictwa Sanitarnego w Esch w Luksemburgu RWD-13S zajął pierwsze miejsce. Łącznie zbudowano 15 egzemplarzy tej wersji.

Po wybuchu wojny RWD-13 zostały objęte mobilizacją i przydzielone do eskadr łącznikowych. W połowie września 1939r. 28 samolotów ewakuowano do Rumunii, gdzie zostały przejęte przez lotnictwo tego kraju. Używano ich podczas wojny z ZSRR. Po wojnie 4 z nich (w tym 1 RWD-13S) udało się odzyskać. Trzy z nich zostały skasowane w 1953r., Jeden, ze znakami SP-BNU znajduje się w Muzeum Lotnictwa w Krakowie. Ponadto jeden RWD-13 należący do Plutonu Łącznikowego MDLot. został internowany w Szwecji, a jeden znalazł się na Łotwie.

Dalszym rozwinięciem konstrukcji RWD-13 był RWD-15.

 

Konstrukcja: mieszana, kadłub spawany z rur stalowych, kryty płótnem na szkielecie z listew drewnianych, a przy silniku blachą aluminiową. Płat drewniany do pierwszego dźwigara kryty sklejką, dalej płótnem. Samolot mógł zabierać pilota i 2 pasażerów. Podwozie klasyczne dwukołowe, stałe. Napęd stanowił silnik rzędowy 4-cylindrowy Walter Major 4 lub PZInż. Major o mocy 96 kW (130 KM). Śmigło dwułopatowe, drewniane.

 

Dane techniczne:

Rozpiętość

11,6 m

Długość

7,85 m

Wysokość

2,05 m

Powierzchnia nośna

16 m2

Masa własna

530 kg

Masa całkowita

890 kg

Prędkość maksymalna

210 km/h

Pułap

4200 m

Zasięg

900 km



Opracował: Paweł Szczeapniec