dromader M-18 Jarek Kania 1

PZL M-18 Dromader - fot. Jarosław Kania

 

PZL M-18 "Dromader" - W związku ze wzrostem zainteresowania dużymi samolotami rolniczymi w połowie lat 70 rozpoczęto w PZL-Mielec prace nad konstrukcją oznaczoną PZL M-18 "Dromader". Projekt powstał pod kierunkiem inż. J. Oleksiaka we współpracy z amerykańską wytwórnią Rockwell, jako rozwinięcie samolotu "Thrush-Commander", z którego wykorzystano kabinę, tył kadłuba i zewnętrzne części skrzydeł. W "Dromaderze" zastosowano silnik o większej mocy oraz zaprojektowano od nowa przód kadłuba, podwozie, środkową część płata i usterzenie. Polscy inżynierowie pod kierunkiem mgr inż. Józefa Oleksiaka uznali jednak, że na bazie tego silnika można zbudować maszynę o 40% cieższą. Na bazie S2-R w 1974 r. rozpoczęły się prace projektowe nad nową konstrucją oznaczoną M-18 Dromader. Samolot w dużej mierze składał się z gotowych podzespołów płatowca S2-R, przeprojektowany został kadłub, część skrzydła, zbiorniki i podwozie. Zasadnicza modyfikacja polegała na zamianie silnika na ASz-62IR (wersja S-2R posiadała silniki z demobilu firmy Pratt & Whitney). Zastosowano też zmodyfikowane śmigło od An-2 Colt. Dromadery posiadają też uszczelnioną kabinę. Pierwszy prototyp został oblatany 27 sierpnia 1978 (pilot doświadczalny inż. Andrzej Pamuła).

 

dromader M-18 Jarek Kania 3

 PZL M-18 Dromader - fot. Jarosław Kania

 

W 1978r. wyprodukowano serię informacyjną, a produkcję seryjną rozpoczęto rok później. 23 VIII 1993r. powstała ulepszona wersja oznaczona PZL M-18B. Istnieje również dwumiejscowa wersja szkolna M-18S. "Dromadery" w dwóch ostatnich odmianach są budowane do dziś. Samolot przeznaczony jest głównie do agrolotniczej obróbki dużych upraw rolnych (zwalczania chorób i szkodników oraz nawożenia) oraz gaszenia pożarów lasów. PZL M-18 używane są w ponad 20 krajach świata.

 

dromader M-18 Jarek Kania 2

PZL M-18 Dromader - fot. Jarosław Kania

 

 

M-18 Dromader zyskał międzynarodowe uznanie i doczekał się kilku wersji:

 

  •     Model M-18A, wyposażony w zwrócony plecami do kierunku lotu fotel dla mechanika za kabiną pilota
  •     Model M18B – o masie ładunku handlowego 2200 kg, załoga: 1 pilot (możliwy przewóz 1 mechanika)
  •     Model M18BS – wersja szkolna (dwuster) – załoga: pilot-instruktor + uczeń + 700 kg ładunku handlowego

 

Na jego podstawie skonstruowano również (prototypy):

 

  •     PZL M-21 Dromader Mini
  •     PZL M-24 Dromader Super
  •     PZL M-25 Dromader Mikro

 

Samolot cechuje się dużym udźwigiem użytecznym, ekonomicznością użycia (niskie zużycie paliwa w stosunku do udźwigu użytecznego) możliwością pracy w rolnictwie i w pożarnictwie (gaszenie pożarów lasów), sporym zasięgiem, możliwością startu i lądowania na lotniskach o utwardzonych trawiastych pasach startowych. W Polsce najbardziej znane masowe użycie Dromaderów (22 samoloty w akcji) miało miejsce podczas gaszenia pożaru lasu koło Kuźni Raciborskiej 26 sierpnia 1992.

 

pzl dromader schemat

 

 

Konstrukcja: całkowicie metalowa, jednosilnikowy, jednomiejscowy (istnieje możliwość przewozu mechanika) dolnopłat; kadłub spawany z rur stalowych, skrzydła duralowe. Podwozie stałe z kółkiem ogonowym. Zbiornik chemikaliów o pojemność 2500 l umieszczony został przed kabiną pilota. Napęd stanowi silnik gwiazdowy 9-cylindrowy PZL ASz-62IR o mocy 1000 KM (763 kW). Śmigło czterołopatowe, metalowe.

 

Dane techniczne (PZL M-18A)

Rozpiętość

17.7 m

Długość

9.46 m

Wysokość

3.10 m

Powierzchnia nośna

40.0 m2

Masa własna

2470 kg

Masa całkowita

4200 kg

Prędkość maksymalna

256 km/h

Pułap

6500 m

Zasięg

520 km

 

Opracowanie na podst: Paweł Szczepaniec i wikipedia