Producent / Kraj:

PZL Okęcie / Polska

Model:

PZL-150 Koliber

 

 

PZL-110 Koliber 150  jarek kania 2

PZL-110 Koliber 150 (inaczej PZL-150 Koliber)

fot. Jarosław Kania / aviateam.pl

 

 

1. Historia modelu

PZL-150 Koliber - samolot wielozadaniowy powstał jako modyfikacja produkowanego seryjnie samolotu PZL-110 "Koliber". Najważniejsza zmiana polegała na zamontowaniu silnika Lycoming 0-320-E2A o mocy 150 KM. Liczbę miejsc w kabinie załogi ograniczono do dwóch. Samolot przeznaczony jest do lotów treningowych, turystycznych i dyspozycyjnych, dopuszczony też został do wykonywania akrobacji.

Pomimo permanentnego kryzysu toczącego PRL produkcja samolotów PZL-110 Koliber szła naprzód. Samolot cieszył się dużym uznaniem w Aeroklubach. Również światowe trendy wskazywały, że nadal będzie się rozwijał rynek samolotów małych z niewielkimi, ekonomicznymi silnikami. Pojawiły się także możliwość eksportu samolotów produkowanych w Polsce na rynek zachodni. Dlatego w 1988r. grupa inżynierów z PZL Warszawa-Okęcie podjęła starania nad unowocześnieniem konstrukcji samolotu Koliber. Wnikliwa analiza dała wytyczne dla dokonania szeregu istotnych zmian. Postanowiono wymienić dotychczasowy silnik PZL-Franklin 4A-235-B31 o mocy 85,5 kW, na mocniejszy importowany i sprawniejsze śmigło.

Oficjalnie mówiono o konieczności podniesienia osiągów samolotu Koliber, bo były trochę słabe. W domyśle narzekano na silniki 4A-235. Bywało tak, że po starcie pilot już rozglądał się za miejscem awaryjnego lądowania, gdyby silnik zaczął kaprysić. Fakty jednak tego nie potwierdzały. Faktem jednak było to, że samolot certyfikowany na 4 osoby, na tylnej kanapie dysponował udźwigiem zaledwie 110 kg, więc nie było możliwości zabrania na pokład 4 dorosłych mężczyzn. To był główny powód poszukiwania większej mocy zespołu napędowego.

Udało się pozyskać silnik Lycoming O-320 E2A o mocy 150 KM. Lycoming O-320 to popularna rodzina czterocylindrowych silników lotniczych chłodzonych powietrzem. Pierwszy wariant tego silnika uzyskał certyfikat Federal Aviation Administration w 1952r. (nr E-274). Silnik napędzał wiele znanych samolotów szkolnych i aeroklubowych. Silnik Lycoming O-320 E2A nie był produkowany w Polsce.
Prototyp oznaczony PZL-110 Koliber 150 rejestracja SP-PHA został oblatany w dniu 27.09.1988r. Lotnikiem był pilot doświadczalny Maciej Aksler. Próby i badania w locie zakończono w grudniu 1988r.. Koliber 150 otrzymał Polski certyfikat w styczniu 1989r., według przepisów francuskich, tych samych co certyfikowano PZL-110 Koliber. Wkrótce otrzymał certyfikat w Szwecji i Danii. Oba kraje były już użytkownikami wersji Koliber 110. W marcu 1990r. samolot został przebadany i otrzymał certyfikat w Wielkiej Brytanii, a dokładnie w całym Zjednoczonym Królestwie.
W tym czasie, w prasie specjalistycznej na zachodzie pojawiło się kilka obszernych artykułów. Samolot zyskał pozytywne oceny. Samolot jest łatwy w pilotażu, bezpieczny, ekonomiczny, łatwy w użytkowaniu.
Produkcja samolotu Koliber 150 trwała od 1988r. do 1990r. Zbudowano 25 egzemplarzy. Trzeba pamiętać, iż w oznaczeniu konstrukcji przestano używać liczby 110 i nowa nazwa to PZL Koliber 150.
W 1994r. powstała odmiana PZL Koliber 150A, która była certyfikowana według przepisów jankeskich FAR-23. Tych samolotów zbudowano 19 sztuk i prawie wszystkie wyeksportowano do USA.

W 1997r. powstała odmiana PZL Koliber 160A. Samolot otrzymał nowszą wersje silnika Lycoming, właśnie o mocy 160 KM. Udało się certyfikować samolot na masę startową 950 kg, czyli o 100 kg więcej. Przy czym, przy takiej masie pojawiały się pewne ograniczenia eksploatacyjne. Między innymi klapy nie były całkowicie schowane, zapewniając odpowiedna siłę nośną. Zbudowano 12 sztuk. Niemal wszystkie wyeksportowano do USA.

Samoloty Koliber trafiały na rynek Polski (38 sztuk), USA (17 sztuk), UK (10 sztuk), Dania (5 sztuk) Szwecja (5 sztuk), inne kraje (14 sztuk).

 

 

2. Opis

 

2.1. Konstrukcja

Metalowa, jednosilnikowy, dwumiejscowy dolnopłat wolnonośny, podwozie trójpodporowe stałe.  Samolot PZL-110 Koliber jest zbudowany według francuskich przepisów AIR-2052A. Jest wielozadaniowym , 4-miejscowym, jednosilnikowym, całkowicie metalowym, wolnonośnym dolnopłatem, ze stałym podwoziem. Przeznaczenie samolotu; szkolno-treningowy, sportowy, dyspozycyjny. Samolot jest prosty w obsłudze i łatwy w pilotażu. Odznacza się krótkim startem i lądowaniem, dzięki bogatej mechanizacji płata. Jest zwrotny w powietrzu i bardzo zwrotny na ziemi, co ułatwia manewrowanie na małej PPS lub w hangarze. Konstrukcja zaprojektowana na przeciążenia +4,4 / -1,76 g.

Płat całkowicie metalowy, wolnonośny, jednodźwigarowy, o obrysie prostokątnym. Zastosowano profil NACA 64A416 modyfikowany. Wznos 7,125 stopni. kąt zaklinowania 4 stopnie, wydłużenie 7,44. Konstrukcja łączona zgrzewaniem i nitowaniem. Końcówki skrzydeł wykonano z kompozytu ABS. Na krawędzi natarcia umieszczono dwuczęściowe sloty, na całej rozpiętości. Wychylane są automatycznie. Lotki szczelinowe wyważone masowo i aerodynamicznie. Napęd lotek popychaczowy. Wychylane o 17,5 stopni w górę i 13,5 stopnia w dół. Powierzchnia lotek 0,72 m2. Klapy szczelinowe Fowlera, wychylane elektrycznie. Na końcu lewego płata zamontowano reflektor do lądowania. W kesonie skrzydła lewego i prawego zamontowano zbiorniki paliwa.

 

2.2. Wyposażenie


Silnik:
4-cylindrowy silnik rzędowy Lycoming 0-320-E2A o mocy 150 KM
 

2.3. Warianty

 

 

 
3. Schemat  

 pzl koliber 150 shcemat

Oferta sprzedaży

4. Dane techniczne

 

Typ samolotu  PZL-110 Koliber  PZL-110 Koliber 150
Silnik, producent silnik rzędowy PZL-Franklin 4A-235B31
4-cylindrowy silnik rzędowy Lycoming 0-320-E2A o mocy 150 KM
Maksymalna moc  85 kW (116 KM)
150 KM
Płatowiec  dolnopłat dolnopłat
Wymiary
   
Rozpiętość skrzydeł
 9,70 m 9,74m
Długość  7,20 m 7,30m
Wysokość  2,8 m 2,8m
Masy    
Masa własna
510 kg 548kg
Maksymalna masa startowa 850 kg 850kg
Masa użyteczna 340 kg 302kg
Osiągi samolotu    
Prędkość maksymalna w locie poziomym  195 km/h 200 km/h
Prędkość podróżna  140 km/h 170 km/h
Prędkość minimalna  80 km/h 82 km/h
Wznoszenie maksymalne  2,5 m/s 4,2 m/s
Rozbieg    
Dobieg    
Zużycie paliwa przy prędkości podróżnej    
Pojemność zbiorników paliwa    
Zasięg  730 km 600 km

Oprac. na podst. Paweł Szczepaniec  oraz www.info.polot (Karol Placha Hetman)

Historia Zakładów Lotniczych 3Xtrim nierozerwalnie związana jest z losami konstrukcji samolotów które w nich powstawały oraz tworzących ich ludzi, i przez taki pryzmat jest tutaj przedstawiona.

Wszytsko zaczęło się w roku 1984, od ultralekkiego, jednomiejscowego samolotu ULM-1 "Moskito" alt, stworzonego przez Adama Kurbiela, ojca wszsystkich konstruckji 3Xtrim. Inicjatorem budowy był P. Grabowski, mieszkający we Frankfurcie nad Menem, biznesmen, właściciel firmy Konsuprod. Wraz z A. Kurbielem grupę twórców samolotu tworzyli: Wiesław Gębala - technolog oraz Jan Fołtyn i Jan Uczniak - specjaliści montażu samolotów. Ludzie ci wywodzili się z SZD Bielsko i stanowili bardzo zgrany zespół.

Zadaj pytanie dotyczące samolotu

Komentarze użytkowników

{jcomments on}