LWS-6 Żubr - z podwójnym usterzeniem pionowym LWS-6 Żubr - z podwójnym usterzeniem pionowym

 

LWS-6 Żubr - w 1933r. zakłady PZL w Warszawie otrzymały zamówienie Ministerstwa Komunikacji na dwusilnikowy samolot pasażerski mogący zastąpić starzejące się Fokkery F-VII B/3m używane przez PLL LOT. Głównym konstruktorem nowego samolotu, oznaczonego PZL.30 został inż. Zbysław Ciołkosz. W 1934r. LOT zdecydował się na zakup samolotów amerykańskich Douglas DC-2 i zamówienie zostało anulowane.

Prawie gotowym projektem zainteresowało się Ministerstwo Spraw Wojskowych zlecając przeróbkę PZL.30 na samolot bombowy, traktując go jako rezerwowy na wypadek, gdyby projektowany w tym samym czasie PZL.37 "Łoś" okazał się konstrukcją nieudaną. Samolot został więc przeprojektowany i otrzymał oznaczenie PZL.30BI. Prototyp wyposażony w silniki gwiazdowe Pratt Whitney Wasp Junior o mocy 295 kW (400 KM) został oblatany w marcu 1936r. przez Bolesława Orlińskiego. Ponieważ samolot wykazywał niezadowalające osiągi, zdecydowano o zastosowaniu w nim silników PZL-Bristol Pegaz VIII o mocy 500 kW (680 KM). Wymieniono również mechanizm chowania podwozia. Nowy samolot otrzymał oznaczenie PZL.30BII "Żubr". Opracowano również odmianę eksportową z francuskimi silnikami Gnome-Rhone 14K, którą zaproponowano Rumunii. Lotnictwo polskie zamówiło 16 "Żubrów", natomiast lotnictwo rumuńskie zamierzało zakupić 24 egzemplarze. Produkcję seryjną planowano rozpocząć w LWS, gdzie inż. Ciołkosz został kierownikiem biura konstrukcyjnego. Samolot trzymał oznaczenie LWS-6. Przewidywano powstanie wersji pływakowej, oznaczonej LWS-5. 

W celu zapoznania się z samolotem przybyła do Polski delegacja lotnictwa rumuńskiego. 7 XI 1936r. podczas lotu pokazowego doszło w Michałowicach do katastrofy prototypu. Zginęła polska załoga z ITL oraz znajdująca się na pokładzie delegacja rumuńska. Przyczyną wypadku były wady konstrukcyjne skrzydła. W konsekwencji Rumunia zrezygnowała z zakupu "Żubrów", a prace nad samolotem zostały zahamowane.

W 1937r. samolot został przekonstruowany pod kierunkiem inż. Jerzego Teisseyre'a. Jesienią 1937r. zbudowano poprawiony egzemplarz "Żubra", wyposażony w podwójne usterzenie pionowe. Konstrukcja samolotu została wzmocniona, wzrosła również masa płatowca, co spowodowało zmniejszenie ładunku bomb do 660 kg.

Latem 1937r. rozpoczęto produkcję ulepszonych "Żubrów". Wersja seryjna, oznaczona LWS-6A, otrzymała pojedyncze usterzenie pionowe. Zbudowano 15 egzemplarzy, które trafiły do lotnictwa wojskowego latem i jesienią 1938r. Samoloty te były już wtedy przestarzałe i miały niewielką przydatność bojową. Nie trafiły więc do eskadr bombowych, skierowano je natomiast do szkolenia. Prototyp pozostał w wytwórni, gdzie miał służyć do prób kolejnych ulepszeń.

W 1938r. opracowano wersję eksportową samolotu oznaczoną LWS-6B, wyposażoną w mocniejsze silniki Bristol Pegasus XII. Na temat ich sprzedaży prowadzono rokowania z Chinami, ostatecznie jednak do żadnych transakcji nie doszło.

We wrześniu 1939r. samoloty LWS-6 znajdowały się w Dęblinie, Dywizjonie Szkolnym Lotnictwa Bombowego w Małaszewiczach oraz w eskadrze treningowej 1 Pułku Lotniczego na Okęciu. Żadne nie zostały użyte bojowo. Z wyjątkiem "Żubrów" znajdujących się w Dęblinie zostały zniszczone na lotniskach w wyniku niemieckich nalotów. Pozostałe zostały zdobyte przez Luftwaffe, po remoncie wykorzystywano ja w szkole pilotażu bez widoczności w Schleissheim.

Uwaga! Oznaczenie "LWS-4", które wg starszych publikacji nosiły seryjne "Żubry", jest obecnie uważane za błędne.

 

Konstrukcja: mieszana, czteromiejscowy górnopłat wolnonośny. Podwozie klasyczne dwukołowe, wciągane w locie (ze względu na nadmierny pobór prądu przez mechanizm, podwozie zostało później zablokowane na stałe w pozycji otwartej). Napęd stanowiły 2 silniki gwiazdowe 9-cylindrowe, chłodzone powietrzem PZL-Bristol Pegaz VIIIC o mocy 515 kW (700 KM) każdy. Śmigła trójłopatowe metalowe.

 

Uzbrojenie: 5 ruchomych k.m. Vickers F kal. 7.9 mm w stanowiskach strzeleckich. Samolot przenosił 440-660 kg bomb.

 

Dane techniczne (LWS-4A):

Rozpiętość

18,5 m

Długość

15,4 m

Wysokość

4 m

Powierzchnia nośna

49,5 m2

Masa własna

4788 kg

Masa całkowita

6876 kg

Prędkość maksymalna

341 km/h

Pułap

6700 m

Zasięg

1200 km

 

 

Opracował: Paweł Szczepaniec