SZD-9bis Bocian
Należy do najcięższych polskich szybowców. Waży blisko 500 kg. Wyszkolono na nim większość pilotów w powojennej Polsce. Pierwszy oblot maszyny nastąpił 10 marca 1952 roku. Od razu model cieszył się opinią udanego szybowca. Konstrukcja wykonana zostala przez inżynierów Wasilewskiego, Zatwarnickiego i Sandauera. Już w zalożeniach konstrukcja opracowywana była jako dwumiejscowy szybowiec wyczynowy.
Po próbach w locie dokonano kilku znaczących zmian m.in. powiększenie steru kierunku. Szybowiec wszedł do produkcji seryjnej. Zmodyfikowany pierwszy seryjny egzemplarz oblatano 13 marca 1953 roku, "ochrzczono" go jako SZD-9bis "Bocian-1A". Rok później w 1954r. powstała wersja SZD-9bis "Bocian-1C". Zmieniono w niej ustawienie kątów płatów, zmniejszono skos płatów, zmodyfikowano stateczniki, zmieniono ster wysokości na niedzielony i z trymerem oraz zmodyfikowano płozę ogonową.

Wiele jeszcze lat podejmowano próby zmodernizowania "Bociana". Powstawały wersje kolejne SZD 23, SZD 33, SZD 34... Jak się okazuje, Bocian używany jest do dziś w wielu aeroklubach. Konstrukcja ta była też eksportowana do 27 krajów świata.

{youtube}rZxA108hNs4{/youtube}
Szybowiec na kręgu

Rozpiętość: 17,805 m
Długość: 8,21 m
Wysokość: 1,7 m
Powierzchnia nośna: 20,0 m
Wydłużenie: 15,85
Cięciwa skrzydła - u nasady: 1,664 m
- końcowa: 0,51 m
Wznios skrzydła: 4°
Profil skrzydła: NACA 43018 > 43012A
Rozpietość usterzenia wysokości: 0,62 m
Masa własna: 345 kg
Masa użyteczna: 195 kg
Max.masa startowa: 540 kg
Max. obciążenie powierzchni 24,4 kg/m2
Doskonałość: 26
przy prędkości 80 km/h
Prędkość ekonomiczna: 70 km/h
przy opadaniu 0,6 m/s
Prędkość dopuszczalna: 200 (180) km/h
Prędkość minimalna: 6 0 km/h
Dopuszczalna predkość holowania: 140 km/h
Dopuszczalna prędkość za wyciągarką: 115 (110) km/h
Dopuszczalne współczynniki obciążeń: +6,0 / -3,0 (+ 4,0 /-1,5)
Współczynniki obciążeń niszczące: +10,5 / -5,25

Źródło: goraszka.info