IS-B Komar- jeden z najbardziej znanych polskich szybowców z dwudziestolecia międzywojennego powstał jako szybowiec treningowy, przejściowy i wyczynowy. Szybki rozwój szybownictwa w początkach lat trzydziestych spowodował iż młodzi piloci po pierwszych lotach na szybowcach szkolnych musieli przesiąść się na szybowce bardziej zaawansowane lecz znacznie prostsze w użyciu niż najlepsze orchidee. Tą rolę spełnił Komar. Prace projektowe rozpoczęły się zimą 1932/33 a rysunki wykonał Antoni Kocjan i technik Apolinary Sobierajski. Wiosną 1933 roku Szczepan Grzeszczyk oblatał szybowiec. Szybowiec idealnie trafił w zamówienie była tani łatwy w budowie, łatwy w pilotażu przy czym cechował się niezłymi osiągami. Bardzo ciekawą cechą była niewielka prędkość minimalna wynosząca 37 km/h a opadanie minimalne wynosiło 0,46 m/sek Obie cech powodowały iż szybowiec wykorzystywał najsłabsze nawet noszenia dlatego też znakomicie nadawał się do wykonywania lotów na długotrwałość.

Już w pierwszych miesiącach użytkowania wykorzystywano cechy Komara poprawiając rekordy kraju;

28 maja 1933 roku B. Baranowski ustanowił na Komarze rekord kraju w przelocie wynikiem 27,3 km. W następnym tygodniu czyli 3 czerwca K. Czarkowski Golejewski poprawił wynik na 44,8 km. W lipcu 1933 roku Piotr Mynarski wystartował we Lwowie w konkursie szybowcowym, cechą tych zawodó było to iż szybowce startowały na holu za samolotem a same loty odbywały się w terenie równinnym. W tych warunkach uzyskane 11 lipca 1933 przez Mynarsiego wyniki czyli czas lotu 5,52 godz. pułap 1600 m i przewyższenie 1000 m można uznać za wyniki znakomite. Latem 1933 rozpoczęto produkcję seryjną w Warsztatach Szybowcowych w Warszawie a w 1934 roku także na licencji w Bułgarii, Estonii, Finlandii, Francji, Jugosławii i Palestynie. Popularnośc Komara ujawniła nie tylko dobre własności ale też i wady. Okazało się iż dość delikatna konstrukcja uniemożliwia loty chmurowe, także holowanie za samolotem przy prędkościach większych niż 110 km/h groziło katastrofą. W taki sposób w 1937 roku zginął pilot Czekała podczas lotu holowanego za samolotem. W Instytucie Lotnictwa określono iż Komar w burzliwej atmosferze nie powinien latać z prędkością większą niż 70 km/h

Rozwiązaniem było opracowanie Komara-Bis, rysunki konstrukcyjne powstały w końcu 1936 i wiosną 1937 oblatano nowy szybowiec. Mimo iż nazywał się Komar-Bis w zasadzie była to nowa konstrukcja. Przekonstruowano kadłub i skrzydła. Zagęszczono żebra i rozpórki. Zmieniono obrys usterzenia oraz lotek wzmocniona konstrukcja wpłynęła na zwiększenie masy własnej o 10%. W 1937 zbudowano i oblatano około 20 Komarów-Bis. Lecz w tym czasie powstał szybowiec Delfin przewyższający Komara osiągami i w latach 1938-1939 zaczął wypierać go ze szkół lotniczych.

Podczas II wojny cześć szybowców przejęta przez Luftwaffe używane do szkolenia. Do dziś nie przetrwał żaden ze zbudowanych Komarów Po II wojnie inż. Marian Wasilewski na bazie dokumentacji Komara otrzymanej od żony Antoniego Kocjana opracował powojenną wzmocnioną odmianę. W 1948 zbudowano kilka Komarów 48 i w 1949 roku kilkanaście Komarów 49. Dzięki czemu łącznie zbudowano ponad 120 Komarów wszystkich wersji. Szybowce te pozostawały na wyposażeniu aeroklubów do 1965 roku co najlepiej świadczy o zaletach tych drewnianych szybowców. Jeden Komar 49 znajduje się do dziś w Krakowskim Muzeum Lotnictwa (o znakach SP-985)

Z sukcesów uzyskanych na komarze można wymienić kolejne rekordy Polski;

- Kobiecy rekord długotrwałości lotu; Wanda Modlibowska 19.06.1934 wynikiem 5,57 godz.
- rekord pułapu 3035 m (M. Blacher 22.07.1934 (wynik nie zatwierdzony oficjalnie)
- pułap 2630 m, A Wlodarkiewicz 4.11.1935
- czas lotu 20,13 godz. Z. Oleński 30.10.1935
- czas lotu 22.15 godz. R. Dyrgałła 28-29.07.2936
- czas lotu 24.14 godz Wanda Modlibowska 13-14 maja 1937 wynikiem tym Wanda ustanowiła rekordy kraju w klasyfikacji kobiet i ogólnej oraz rekord międzynarodowy w klasyfikacji kobiet.
- czas lotu 35.14 godz. S. Wielgus ustanowił na Komarze ostatni rekord polski poprawiając wynik uzyskany przed wojną przez Wandę Modlibowską.

Jako ciekawostka w 1939 roku jugosłowiański pilot Lemesic ustanowił na Komarze dwa rekordy Jugosławii pułap 3600 m i przelot otwarty 362 km

W połowie lat trzydziestych szybowce wielokrotnie startowały w zawodach krajowych i międzynarodowych. Miedzy innymi uświetniały pokazy z okazji Igrzysk Olimpijskich 1936 roku

KONSTRUKCA - drewniana, kadłub kryty sklejką, płaty kryte płótnem wyposażonen w lotki. Podwozie płoza podkadłubowa amortyzowana klockami gumowymi oraz płoza ogonowa.

DANE TECHNICZNE - KOMAR/KOMAR-BIS

Rozpiętość m 15,82/15,82
Długość m 6,77/6,87
Wysokość m 1,85/1,8
Powierzchnia nośna m2 17,4/17,4
Masa własna kg 118/130
Masa pilota kg 82/80
Masa całkowita kg 200/210
Doskonałość 20,2/20,2
Opadanie minimalne m/sek 0,64/0,68
Prędkość minimalna km/h 37/40
dopuszczalna prędkość nurkowania km/h 120/140
współczynnik dopuszczalnych obciążeń 5,4/6,0

 

Oprac. Jacek Waszczuk